استفتائات برگزیده
هل تجوز الأعمال الربوية في البنوك بإذن الحاكم الشرعي في البنوك الحكومية والمشتركة باعتبار تلك الأموال مجهولة المالك وهل تأذنون لعموم المؤمنين؟
لا تجوز الأعمال الربوية ولا نأذن بذلك ابداً.
ما حكم شراء وبيع الأحذية الجلدية المستوردة من الدول الكافرة باعتبار حرمة بيع الميتة؟
يجوز بيعها وشراؤها.
فوات الموالاة بين الطواف وركعتيه سواء كان لعذر أو لغير عذر، هل يوجب بطلان الطواف فيعيده من جديد؟
 نعم يوجب البطلان الا في الموارد المنصوص بها في المناسك.
تقطير الدواء في أنف الصائم ويعلم بوصوله للحلق هل يبطل الصوم؟
في مفروض السؤال يبطل الصوم.
چنانچه فرد یا افرادی اقدام به ریختن زباله در معابر، خیابان ها و سواحل دریا و... نمایند و باعث تخریب محیط زیست شوند که حتی موجب به خطر انداختن سلامت انسان ها از طریق آلودگی بهداشت عمومی شود، آیا شخص آلوده کننده ضامن است؟
چنین کاری اگر موجب شیوع بیماری و به خطر انداختن سلامت انسان ها ولو در آینده شود و یا به هر نحوی ضرر وارد شود، جایز نیست و مرتکب آن شرعاً ضامن می باشد.
در معامله ای مقدار، جنس و وصف مبیع به صورت کلی فی الذمه معلوم بوده است. اکنون طرفین معامله اختلاف پیدا کرده اند که در هنگام انعقاد عقد، این سه ویژگی چه بوده است. با توجه به عدم امکان تراضی طرفین بفرمایید:
1. به لحاظ تفاوت در مقدار، فروشنده شرعاً ملزم است کدامیک از اقل یا اکثر را تحویل دهد؟
2. به لحاظ تفاوت در جنس (مثلاً شمش دارای عیار بیشتر و گرانتر یا ریخته گری دارای عیار کمتر و ارزانتر)، فروشنده شرعاً ملزم است کدامیک از این دو جنس را تحویل دهد؟
1) با نبود بینه و سند معتبر در مورد بیع کلی در ذمه و اختلاف در مقدار آن، بیشتر از فروش مقدار اقل ثابت نمی شود و قول منکر زیاده، مقدم است.
2) در اختلاف در جنس و وصف و نبود بینه و سند معتبر بر تعیین دعوایی مشخص، چنانچه اختلاف در جنس و وصف به اختلاف در مقدار برگردد (نظیر مثال ذکر شده در سؤال) قول بایع مقدم است و در غیر اینصورت مورد اختلاف از موارد تداعی است که با نبود بینه (چنانچه فرض این است) و نبود قسم یک طرفه، حکم به انفساخ معامله می شود، ثمن به مشتری بر می گردد و مسئولیتی متوجه بایع نیست.
انتشار اخبار مربوط به اظهار نظر برخی از علمای محترم در خصوص حرمت بخشی از درآمد بانک ها، موجب نگرانی کارکنان متدین بانک ها و مؤسسات مالی اعتباری کشور را فراهم ساخته است. لذا استدعا دارد در موارد زیر نظر شرعی معظم له را ایراد فرمایید:
1. بر اساس روش های متداول حسابداری، هرگونه درآمد بانکها (از جمله کارمزد دریافت شده بابت ارائه انواع خدمات به مشتریان بانک، سود دریافت شده بابت وام های پرداخت شده به مردم یا کارکنان، جریمه های نقدی که بابت تاخیر مردم در پرداخت اقساط ماهانه وصول می شود و ... ) در حساب واحدی تجمیع و از محل آن حساب کلیه هزینه ها (از جمله حقوق و دستمزد کارکنان و یا سایر پرداخت های نقدی یا غیر نقدی ایشان، سودی که مردم بابت سپرده گذاری از بانکها دریافت می کنند) پرداخت می شود، لذا استدعا دارد معین بفرمایید که:
الف. استفاده از این حقوق و مزایا برای آن دسته کارکنان بانکها که در وصول وجوه مورد اشکال حضرات آیات عظام نقش مستقیم دارند، چیست؟
ب. تکلیف کسانی که نقش غیر مستقیم در وصول این وجوه دارند، چیست؟
ج. استفاده از سود سپرده گزاری در بانک ها برای مردم و کارکنان چه حکمی دارد؟
2. با توجه به موارد مذکور در صدر عریضه، سپرده گذاری در بانکها به منظور سود شرعی آن چه حکمی دارد؟
3. تا پیش از این کارمندان بانکها از وام های کارمندی خرید خانه یا سایر موارد برخوردار می شدند، بارها پیش آمده است مبلغ این وام ها کفاف انجام عقد مربوطه از طریق خرید کالای مقرر شده را نمی دهد. لذا ایشان با نگهداری این وجوه در حساب بانکی که سود به آن تعلق می گیرد و یا با خرید اجناسی مانند خودرو یا سکه طلا و امثال این ها تلاش می کنند ارزش پول خویش را تا زمان عمل به عقد آن وام حفظ نمایند، این اقدام از نظر معظم له چه حکمی دارد؟
 
1) الف) طبق نظر معظم له، چنانچه قرار دادهای بانک بر اساس یکی از عقود شرعی صورت بگیرد، دریافت حقوق و مزایا از بانک جایز است.
ب) اخذ حقوق، جایز است.
ج) طبق نظر ایشان، اگر سپرده گذار با بانک به صورت یکی از عقود شرعیه قرارداد ببندد، گرفتن سودهای عادی یا بلند مدت اشکال ندارد.
2) اشکال ندارد.
3) باید آن مبلغ وام در همان عقد مربوطه و جهتی که از بانک وام دریافت نموده، صرف شود و در غیر این صورت اخذ آن جایز نیست و اصل آن وام باید به بانک مسترد گردد.
زمینی وقف قبرستان شده است، لکن به دلیل نبود وقف نامه فروخته می شود و پس از مدتی وقف نامه توسط وراث پیدا شده و اکنون از فروش آن پشیمان هستند. با توجه به اینکه این منطقه قبرستان دارد و نیازی به قبرستان جدید نیست، آیا می توان پول زمین فروخته شده مذکور را در قبرستان موجود هزینه کرد که نیاز به تعمیر درب و کفسازی و... دارد؟
 
خیر، باید آن زمین وقفی به مورد وقف (قبرستان) برگردد و اگر به طور متعارف قابل برگشت نیست، با اجازه حاکم شرع می توان وجه دریافت شده از فروش زمین را در مورد مذکور (قبرستان جدید) هزینه کرد.
صاحبان سه قطعه زمین به متراژ چهارصد متر مربع در منطقه ای روستایی که فاقد حسینیه می باشد، زمین هایشان را صرفاً وقف حسینیه نموده اند و تمام موارد و مراحل شرعی وقف صورت گرفته و مراحل مقدماتی ساخت حسینیه انجام گرفته است. حال با توجه به وقف اختصاصی شرعی حسینیه، آیا اجازه شرعی داریم اماکن و نهادهای دیگری به هر عنوان یا اسمی در این زمین یا روی بنای احداث شده که وقف اختصاصی حسینیه است، احداث کنیم؟ (ضمن اینکه واقفان زمین ها را فقط در جهت احداث حسینیه وقف نموده اند و به هیچ وجه اجازه احداث اماکن یا نهادهای دیگر را نمی دهند).
 
در فرض مسئله که زمین تنها به نیت حسینیه وقف گردیده است، ساخت اماکن دیگر به جای آن مورد وقف، جایز نیست.
1- دیدگاه شرع مقدس درباره حقوق حیوانات چیست؟ آزار حیوانات غیر موذی که زیانی از آن ها متوجه انسانی نیست و یا حتی حیوانات موذی که انسان ها در معرض خطر آن ها نیستند، چه حکمی دارد؟ آیا حیواناتی که در احکام دینی نجس دانسته شده اند، نظیر سگ و خوک را می توان آزار داد؟ گفته شده که نسبت به طعام دادن به حیوانات حرام گوشت سفارش شده است، آیا در این خصوص مستندی وجود دارد؟
2- اگر حیوانی به نظر سازمان های ذی صلاح در زمره حیوانات در حال انقراض باشد و شکار آن غیر قانونی اعلام شده باشد، آیا به لحاظ شرعی می توان آن ها را شکار کرد؟
 
 
1) اذیت کردن و کشتن حیوانات غیر موذی، شرعاً جایز نیست و در این مورد روایات فراوانی از اهل بیت (علیهم السلام) وارد شده است.
2) خیر.
 
وقف قبرستان
سوال :

زمینی وقف قبرستان شده است، لکن به دلیل نبود وقف نامه فروخته می شود و پس از مدتی وقف نامه توسط وراث پیدا شده و اکنون از فروش آن پشیمان هستند. با توجه به اینکه این منطقه قبرستان دارد و نیازی به قبرستان جدید نیست، آیا می توان پول زمین فروخته شده مذکور را در قبرستان موجود هزینه کرد که نیاز به تعمیر درب و کفسازی و... دارد؟


 

جواب :

خیر، باید آن زمین وقفی به مورد وقف (قبرستان) برگردد و اگر به طور متعارف قابل برگشت نیست، با اجازه حاکم شرع می توان وجه دریافت شده از فروش زمین را در مورد مذکور (قبرستان جدید) هزینه کرد.