استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
وجوهات شرعیه وصدقات
سوال :

جمعی ازخیرین چند سالیست اقدام به تاسیس بنیادی خیریه جهت تحت پوشش گرفتن مستضعفین ،افراد نیازمند ،ایتام ،زنان وخانواده های بی سرپرست ،تهیه جهیزیه وامکانات ازدواج وحمایت از بیماران خاص...نموده اند و الحمدالله در این عرصه مشغول خدمتگذاری می باشند، اما سوال اینست که:از سوی مومنین معمولا مبالغی تحت عنوان رد مظالم ،زکات، صدقات واجب وسهمین به این بنیاد اهدا میشود، با توجه به اینکه هرگونه دخل و تصرف دراین اموال نیاز به مجوز از سوی مراجع محترم تقلید دارد، لطف وظیفه شرعی ما را در هر کدام از این عناوین بیان فرمایید.

جواب :

به غیر از مورد صدقات مستحب، سایر موارد ذکر شده ( رد مظالم، خمس و زکات) نیاز به اذن از مرجع تقلید شخص دهنده آن دارد.

صدقات
سوال : منظور از صدقه مستحبی چیست و آیا عواید حاصل از آن را می توان در راه نشر و دفاع از مکتب تشیع، برگزاری برنامه های مذهبی و فعالیت های آموزشی و پژوهشی در خصوص اسلام و تشیع خرج کرد؟
جواب : مبالغی که افراد خیر به قصد قربت، بدون اینکه واجب شرعی مالی برگردن آنها باشد، می پردازند، صدقات مستحبی نامیده می شود و مصرف آنها بستگی به نیت خود پرداخت کننده دارد و اگر بنا باشد در راه خاصی استفاده شود، باید از خود آنها اجازه گرفته شود و یا اینکه ظاهر حال صدقه دهنده، رضایت به صرف در آن راه خیر باشد.
مصرف صدقات
سوال : کسی صدقه برای خود و خانواده اش را در یک صندوقچه ای که در منزل دارد می گذارد تا مدتی که به مبلغ قابل توجهی رسید به مستمندان برساند ولی در این مدت خودش نیازمند می شود، آیا می تواند از پول این صندوقچه صدقات، چه با عوض و چه بی عوض برای خودش مصرف کند؟
جواب : خیر نمی تواند.
صدقه
سوال : حکم صدقه دادن به مسلمان در صورت های زیر چیست ؟
1- عامّ به عامّ بدون خوار شدن گیرنده .
2- عامّ به عامّ همراه خوار شدن گیرنده .
3- عامّ به سیِد بدون خوار شدن گیرنده .
4- عامّ به سیِد همراه خوار شدن گیرنده .
5- سیّد به سیّد بدون خوار شدن گیرنده .
6- سیّد به سیّد همراه خوار شدن گیرنده .
7- سیّد به عامّ بدون خوار شدن گیرنده .
8- سیّد به عامّ همراه خوار شدن گیرنده .
جواب : در تمام فروض مسئله صدقه دادن _ غیر از زکات واجب _ اشکال ندارد، اما باید نحوه اعطاء آن به صورتی باشد که موجب منت یا خوارشدن گیرنده صدقه نشود .
صدقات
سوال : بعضى از سخنان بر سر زبان هاست، از جمله آن كه مى‏ گويند از ائمه صلوات الله عليهم به اين مضمون وارد شده است كه ماه صفر نحس و شوم است و بلا و محنت در آن نازل مى‏ شود و رفع بلا از آن به واسطه ی صدقه دادن مردم است به هفت عدد پول. هم چنين صلواتى مخصوص براى چهارشنبه آخر صفر نقل مى‏ كنند و مى‏ گويند كه التزام به اين صلوات، بلا را تا ماه صفر سال آينده دفع مى‏ كند، لطفا نظر خود را در اين زمينه بيان فرماييد.
جواب : ماه صفر به نحوست مشهور است و صدقه دادن و دعا براى دفع نحوست آن مناسب است.
صدقات
سوال : نظر شريف حضرت عالى نسبت به انجام سفر حج مستحب يا عمره يا زيارت معصومين (علیهم السلام) و يا اين كه بهاى آن را به فقراى مؤمنين بذل كنيم چيست و كدام برترى شرعى و فضيلت بيشترى دارد؟
جواب : اگر فقير مؤمن بسيار نيازمند است و كسى كه كفالت امور او را انجام دهد وجود ندارد، انفاق به او بهتر است.
صدقات
سوال : با علم به اينكه مالى از راه حرام كسب شده و گرد آورنده ی آن براى ايجاد حاشيه ی امن براى خود و اعمال خلاف شرع و عرف خود با ورود به بيوت مراجع عظام و تخصيص مبالغى قابل توجه به عنوان پرداخت وجوهات مباركه براى ساخت مسجد و يا تهيه و تنظيم و چاپ كتبى دينى در صدد سوء استفاده مى‏ باشد. خواهشمند است نظر مباركتان را شرعاً پيرامون مسئله ی فوق الذكر بيان بفرمائيد.
جواب : اگر علم پيدا كند كه آن مال از راه حرام به دست آمده بايد آن را به صاحبان مال برگرداند و در صورتى كه اميد به پيدا كردن آنها ندارد با اجازه مجتهد بايد از طرف آنها صدقه بدهد.
صدقات
سوال : آيا جايز است كسى كه سيد نيست فديه ی شكستن قسم خود را به سيد بپردازد؟
جواب : صدقاتى كه حرام است غير هاشمى به هاشمى دهد زكات مال و فطره است اما صدقات مستحب حرام نيست بلكه صدقات واجب ديگر مانند كفارات، رد مظالم، مال مجهول المالک، مالى كه پيدا شده است، صدقه‏ اى كه نذر شده و آن چه وصيت شده به فقرا داده شود را نيز مى‏ توان به هاشمى پرداخت نمود.
صدقات
سوال : آيا ريختن پول به صندوق هاى كوچكى كه زير مجموعه مؤسسات خانگى و خيريه يا در مساجد و بيوتات و خيابان هاست، مانند صدقه دادن به دست خود فقير است؟ آيا براى كسى كه مثلاً نذر كرده هر شب جمعه صدقه بدهد، يا كسى كه مى‏ خواهد به فضيلت صدقه در شب قدر برسد، كفايت مى‏ كند كه صدقه را به صندوق بريزد، با توجه به اين كه بعد از مدتى به دست فقير مى‏ رسد؟
جواب : اگر صندوق به اذن حاكم شرع يا به وكالت از جانب فقير باشد، قرار دادن صدقه در آن، مانند عطاى آن به فقير است و موجب تحقّق صدقه و نيز اداى نذر خواهد بود.
صدقات
سوال : گاهى بعد از جمع‏ آورى صدقات در مساجد، بعضى از مؤمنين پول‏ هاى نقد موجود در صندوق تبرعات را با رعايت قيمت تبديل مى‏ كنند، مثلاً سكه را به اسكناس تبديل مى‏ كنند، آيا اين كار بدون اذن صاحب آن جايز است؟
جواب : اگر قرار دادن صندوق به اذن حاكم شرع يا به وكالت از جانب فقرا نباشد، تبديل آن در صورتى كه صدقه دهندگان راضى باشند ـ كه ظاهر حال نيز چنين نشان مى‏ دهد ـ اشكالى ندارد، لكن اگر صندوق به اذن حاكم شرع قرار داده شده يا به وكالت از فقرا نصب شده است، جايز نيست مگر با اذن حاكم شرع يا داشتن وكالت از جانب فقرا براي تبدیل.
صدقات
سوال : آيا پرداخت صدقه به هر درخواست‏ كننده‏ اى جايز است، با اين احتمال كه اين اعطا باعث خوددارى اين اشخاص از جستجو براى كار يا انتشار اين ظواهر (تكدى‏ گرى) در جامعه گردد؟
جواب : حتى با وجود اين احتمال، صدقه جايز است.
صدقات
سوال : آيا صدقه دادن به شخص مجهول الحال مستحب است؟
جواب : بله، مستحب است.
رد مظالم
سوال : آیا برای پرداخت رد مظالم اجازه مرجع خود لازم است؟ اگر به دفترمرجع دیگری پرداخت شود چگونه است؟ لطفا حکم پرداخت های قبلی به دفاتر مراجع دیگر را بفرمایید؟
جواب : اگر مجهول المالک باشد ، اخذ اجازه از مرجع تقلید واجب است.
صدقات
سوال : نظر مبارک حضرتعالی راجع به کمک کردن مالی به طلبه های اهل تسنن چیست؟
جواب : اگر کمک کردن به جهت احتياج و فقر آنها و يا براي تأليف قلوب و ايجاد وحدت بين مسلمين و يا ترويج دين مبين اسلام باشد جايز است.
هبه
سوال : پولی به مبلغ 5 هزار تومان به شخصی بخشيده شده و نمی داند که آن پول از راه حلال به دست آمده يا حرام.
آيا خرج کردن آن جائز است؟ در صورت جائز نبودن آيا مي توان آن را صدقه داد؟ در غير اين دو وجه چه بايد کرد؟
جواب : بله جايز است.