استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
اذن شرعی پدر برای تغییر نام خانوادگی
سوال :

آیا شرعاً برای حذف پسوند از نام خانوادگی نیاز به اطلاع و اذن پدر است؟

جواب :

حذف پسوند بدون اذن پدر، فی نفسه اشکال ندارد.

ولی خاص
سوال :

با توجه به این که ولی خاص(پدر یا جد پدری) ولایت در عقد ازدواج کودک دارد، اما ولایت در طلاق ندارد،


1ـ در صورتی که ولی خاص، عقد موقت طولانی مدت برای کودک بخواند، آیا می تواند مدت را از طرف او بذل کند؟


2ـ در صورتی که حاکم شرع(ولی عام) کودک را به عقد موقت طولانی مدت در بیاورد، در صورتی که مصلحت یا عدم مفسده باشد، می تواند مدت عقد را از طرف کودک بذل کند؟

جواب :

1و2) بله، می تواند به شرطی که مصلحت کودک باشد.

انتخاب اسم فرزندان
سوال :

حکم شرعی انتخاب نام «الهه» را برای دختر، بفرمایید؟

جواب :

اشکال ندارد؛ اگرچه پسندیده نیست.

ولایت بر فرزند
سوال :

1- آیا ولایت ولی خاص (پدر و جد پدری) کودک در اثر بدسرپرستی و عدم رعایت مصلحت کودک، بطور کلی ساقط می شود؟


2- اگر پس از مدتی ولی خاص کودک، صلاحیت سرپرستی کودک خود را بدست بیاورد، آیا ولایت آنان قابل بازگشت است؟


3- در صورتی که دادگاه سرپرستی کودک را به خانواده فرزندپذیری واگذار کرده باشد و مصلحت کودک در خانواده فرزندپذیر بیشتر تأمین گردد، وظیفه و تکلیف شرعی تقدم مصلحت کودک است یا واگذاری کودک به ولی خاص تقدم دارد؟

جواب :

1) خیر ساقط نمی شود، لکن حاکم شرع می تواند ولی را بر رعایت مصلحت طفل مجبور نماید.


2) بله، با تشخیص حاکم شرع ولایت ولی نافذ می شود.


3) در صورت صلاحیت ولایت، نظر ولی خاص مقدم است.

سیادت
سوال :

مادر بنده از سادات حسینی بوده و پدرم سید نیست، لکن می دانم که شرعاً احکام شرعی و فقهی سادات بر من مترتب نبوده و نمی توانم از شال سبز استفاده نمایم و اگر طلبه بودم نمی توانستم از عمامه مشکی استفاده نمایم. آیا از نگاه شارع مقدس، حقیر از ذریه و اعضاء خانواده های حضرت نبی اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و حضرت زهرا (سلام الله علیها) محسوب می شوم یا خیر؟

جواب :

شما از ذریه پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) محسوب می شوید اگر چه احکام شرعی سادات بر شما مترتب نمی شود.

واگذاری نوزاد
سوال :

امروزه بعضی از والدین به علت فقر یا دلایل دیگر جنین در رحم مادر یا نوزاد به دنیا آمده خود را به خانواده های متقاضی کودک واگذار می کنند و متقاضیان به نام خود شناسنامه ای برای کودک می گیرند.


1- اصل واگذاری کودک به متقاضیان از لحاظ شرعی، چه حکمی دارد؟


2- والدین اگر در مقابل این واگذاری کودک پول دریافت کنند، چه حکمی دارد؟


3- آیا کودک شرعاً حق دارد بداند پدر و مادر حقیقی او چه کسانی هستند یا چنین حقی را ندارد؟

جواب :

1) این عمل فی نفسه اشکال شرعی ندارد؛ لیکن باید خانواده متقاضی، راهی برای محرمیت با آن کودک پیدا کنند تا در آینده با مشکل شرعی برخورد ننمایند.


2) باید پرداخت مال به والدین اصلی، تحت عنوان هبه یا موارد مشابه آن صورت گیرد و الّا فروش، صحیح نیست.


3) بله، حق دارد.

آموزش خود مراقبتی به کودکان
سوال :

اینجانب مددکار اجتماعی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی هستم و یکی از مهمترین حوزه های فعالیت اینجانب در طول یک دهه حمایت از کودکان بوده است و مقصودم از ارسال این نامه کسب نظر حضرتعالی در مورد بخشی از اقدامات برای حمایت و مراقبت از کودکان است. شواهد بالینی و علمی نشان می دهد وقتی کودکان از مهارت های لازم برای مراقبت از خود برخوردار نباشند، احتمال اینکه مورد آزار و سوء استفاده قرار گیرند، افزایش می یابد. بررسی ها نشان می دهند تعداد زیادی از کودکانی که مورد آزار و سوء استفاده جنسی قرار می گیرند، هرگز از کسی کمک نمی گیرند و یا سال ها بعد؛ زمانی که عوارض بلند مدت و مخرب آزار را متحمل شدند، به جستجوی کمک می پردازند. برخلاف تصور عموم این فقط دختران نیستند که می توانند مورد آزار جنسی قرار گیرند، بلکه پسران هم در معرض خطر هستند و می توانند قربانی آزار جنسی شوند. در بسیاری از موارد نیز کودکان اصلاً نمی دانند رفتاری که با آنها می شود، آزار جنسی است، از این رو هیچگاه این موضوع را با والدین یا مراقبین خود مطرح نمی کنند. در مواردی هم کودکان از اینکه موضوع را به کسی بگویند، می ترسند چون فرد آزارگر آنها را تهدید کرده است. در چنین شرایطی اقداماتی برای پیشگیری از آزار جنسی قابل اجرا هستند. بخشی از این اقدامات به مراقبت هایی اختصاص دارند که توسط والدین یا مراقبین کودک انجام می گیرند، اما بخش مهم دیگر این اقدامات «آموزش خود مراقبتی به کودکان» است. در این آموزش ها که مطلقاً ماهیت جنسی ندارند، به کودکان آموخته می شود که تعدادی از اندام ها نباید توسط دیگران دیده و یا لمس شوند. آنها می آموزند که برای این اندام ها از اصطلاح «اندام های خصوصی» استفاده کنند. برای کودکان در این آموزش توضیح داده می شود که فقط والدین و پزشک تحت شرایط خاص می توانند اندام های خصوصی آنها را ببینند. به کودکان تأکید می شود که اگر کسی به جز افرادی که در بالا به آنها اشاره شد، خواست اندام های خصوصی آنها را ببیند یا لمس کند یا آنها را مجبور به این کار کرد، باید به او «نه بگویند» و آن مکان را ترک کنند. سپس موضوع را به یک بزرگسال قابل اعتماد مانند والدین یا معلم اطلاع دهند و از او کمک بخواهند. در صورتیکه فرد بزرگسال قابل اعتماد در دسترس نبود، کودک می تواند با خط تلفن 123 (اورژانس اجتماعی) یا 110 (پلیس) تماس بگیرد. این آموزش ها توسط مددکاران اجتماعی و روانشناسان برای کودکان 4 تا 9 سال می تواند اجرا شود. با توجه به توضیحات فوق از نظر حضرتعالی آیا «آموزش خود مراقبتی به کودکان» مجاز است؟

جواب :

«آموزش خود مراقبتی به کودکان» به نحوی که در سؤال توضیح داده شد، مجاز می باشد.

استفاده از الفاظ ناپسند
سوال :

آیا استفاده از الفاظی مانند نفهم، بی شعور و... توسط والدین نسبت به فرزندان یا معلمین نسبت به دانش آموزان، معصیت محسوب می شود؟

جواب :

عادت کردن به فحش و کلماتی که در نزد عرف ابراز آن زشت محسوب می شود، حرام است.

ختنه اولاد
سوال :

آیا ختنه اولاد، بر والدین واجب است و حد واجب در ختنه چیست؟

جواب :

خیر، ختنه کردن بر والدین واجب نیست و بر خود شخص پس از بلوغ واجب می شود و حد ختنه امری است عرفی که نزد عرف مشخص است.

آموزش مسائل دینی به فرزندان
سوال :

آیا بر پدر و مادر واجب است که احکام شرعی و اعتقادات صحیح را به فرزندان خویش بیاموزند؟ اگر واجب است، چه زمانی باید این کار را انجام دهند و حد و حدود آن در احکام و عقاید چه مقدار است؟

جواب :

بله، یاد دادن اعتقادات صحیح و احکام شرعی مورد ابتلاء واجب است و بهترین زمان آن از موقعی است که کودک قدرت دریافت آن معارف را داشته باشد، البته به همان مقداری که می فهمد و می تواند به کار ببندد.

مشورت در امور تربیتی
سوال :

جمعی از متدینین، تربیت دینی تعدادی از کودکان و نوجوانان را برعهده گرفته اند و تلاششان، تربیت انسانهایی است که از نظر اعتقاد و اخلاق و عمل، مطابق با رضای الهی باشند. با این وجود، تجربه نشان داده است که با توجه به پیچیدگیهای امر تربیت و اطلاعات محدود مربیان، در برخی موارد، آموزش ها یا رفتارهای آنان، آثار معکوس و مخربی بر روی متربیان می گذارد و به دینداری آنان، آسیب وارد می کند. از طرف دیگر، باز هم به تجربه ثابت شده است که اگر این جمع، از تکروی و استبداد به رأی بپرهیزند و در تصمیمات و اقدامات تربیتی خویش، با یکدیگر مشورت کنند، جلوی برخی از آن تخریبها و آثار سوء دینی و معنوی گرفته می شود. حال، سؤال این است که با توجه به توصیه های آیات و روایات به مشورت و نیز با توجه به تجارب مذکور، در جایی که احتمال می رود تصمیمات و اقدامات فردیِ برخی از این جمع، اثرات سوء دینی بر روی متربیان داشته باشد و همچنین احتمال برود که با مشورت و نظرخواهی از سایر افراد، بتوان این آثار سوء را کاهش داد، آیا مشورت و استفاده از نظر دیگران واجب است یا اینکه کافی است هر کس به تشخیص فردیِ خود عمل کند؟

جواب :

شایسته است کسانی که متصدی امر تربیت و آموزش می شوند از نظریات همه کارشناسان و تجربیات آن ها کمال استفاده را ببرند.

نگه داری والدین بیمار و یا معلول
سوال : آیا حضانت و نگهدارى پدر و مادر بیمار یا معلول به عهده پسران و دختران وى مى باشد یا دختران در این مورد مسؤولیتى ندارند؟
جواب : در صورت فقر و نیاز آنها به نگهداری، بر عهده فرزندان آنها است که این کار را انجام دهند و در این مسئله تفاوتی بین پسر و دختر آنها نیست.
ولایت بر دختر بالغه
سوال : آيا پدر بر دختر بالغه در ساير شئونات و امور غير مالى (غير نكاح) ولايت دارد؟
جواب : خير ولايت ندارد اما اگر پدر يا مادر به فرزند خود امر كند احتياط مستحب آن است كه آن عمل را انجام دهد (البته به شرطى كه مخالف با شرع نباشد) و در صورتى كه ترک آن عمل موجب اذيت و آزار يا عاق آنها شود مخالفت كردن فرزند با آن حرام است.
فرزندخوانده
سوال : فردی به نام (الف) از کودکی نزد شخصی به نام (ب) بزرگ شده و پرورش یافته بطوریکه هم اکنون (الف) به سن بزرگسالی رسیده است که با توجه به شهرت و شیاع محلی، این فرد (الف) را فرزند آن شخص (ب) می دانند. حال شخص ثالثی به نام (ج) درصدد اینست که ما ترک شخصی (ب) که به (الف) به ارث رسیده است را به طور نامشروع تصاحب کند ولی (الف) دربرابر او مقاومت می کند. حال (ج) برای رسیدن به اهدافش، دایماً مطرح می کند که (الف) فرزندخوانده (ب) است تا با این روش (الف) را از سر راه خود بردارد و به هدفش برسد. آیا ادعای (ج) به عنوان تجسس محسوب می شود و حرام است یا خیر؟
جواب : اگر واقعاً ثابت شود که آن کودک فرزند واقعی نبوده است و هیچ نسبتی با میت ندارد، شخص (الف) از شخص (ب) ارث نمی برد.
اموال فرزند
سوال : شوهرم بر اثر تصادف فوت کرده و فرزند شیرخواری دارم که دادگاه قیومیت قانونی را به من واگذار نموده، آیا می توانم مقداری از اموال فرزندم را طبق مقررات قانونی و نظارت دادستانی و به میزان عرف جهت رهن خانه استفاده نمایم؟ همچنین از عواید ارثیه ی فرزندم (سود سهام ،اجاره و..) جهت هزینه جاری بچه استفاده نمایم؟ آیا طبق موازین شرعی صحیح است؟
جواب : در صورتی که فرزند، جد پدری نداشته باشد و استفاده از اموال فرزند به مصلحت فرزند باشد، جایز است.
فرزند خواندگی
سوال : حكم شرعى فرزند خواندگى اطفال چيست؟ با توجه به اين كه فرزند خواندگى وجود دارد و به خصوص در قانون عراق لحاظ شده است و عده زيادى از زوجين كه از عقيم بودن و عدم فرزند آورى در رنجند از آن استفاده مى كنند. موارد ديگرى از فرزند خواندگى نيز وجود دارد، مثلاً اطفالى كه شبانه در خيابان رها مى شوند و هنگام صبح مردم آنها را پيدا مى كنند و نمى توان خانواده آنها را يافت. راه حل (اين مسأله) همان فرزند خواندگى و تربيت آنها از طرف مؤمنين است تا به بچه هاى خيابانى تبديل نشوند. نظر مرجع گرانقدر در اين مورد چيست؟
جواب : فرزند خواندگى اطفال به معنى حضانت، نگهدارى، تربيت و سرپرستى امور ايشان با اجازه ی ولى آ نها امرى جايز است، لكن بر فرزند خواندگى آثار شرعى مانند ارث، حرمت ازدواج پدرخوانده و فرزندانش اگر فرزند خوانده دختر باشد، برداشتن پوشش همسر و دختران پدرخوانده اگر فرزند خوانده پسر باشد و همچنين احكام شرعى ديگر كه براى بعضى از اقارب بر بعضى ديگر وجود دارد مترتب نمى شود. برداشتن اطفالى كه در خيابان پيدا مى شوند واجب كفايى است اگر حفظ آنها متوقف بر برداشتن آنهاست در اين صورت كسى كه طفل را برمى دارد براى تربيت و حضانت او نسبت به ديگران سزاوارتر است مگر آن كه كسى پيدا شود كه به سبب نسبت يا موارد ديگر بر طفل ولايت داشته باشد و در اين صورت دادن طفل به او واجب است.
عقیقه
سوال : آيا در عقيقه بايستى از نظر مرجع تقليد خود اطاعت كرد يا مى توان احكام آن را از هر مرجعى پرسيد يا طبق كتاب هاى ادعيه رفتار كرد؟
جواب : اگر عقيقه مستحب باشد مى توان رجاءاً نيز انجام گيرد اما اگر واجب باشد مانند اين كه نذر كرده باشد لازم است طبق فتواى مرجع تقليد خود عمل كند.
عقیقه
سوال : در احكام عقيقه آمده است كه مستحب است كه براى نوزاد پسر گوسفند نر و براى دختر گوسفند ماده قربانى نمايند. اگر اين امر ممكن نبود آيا مى توان براى پسر گوسفند ماده و براى دختر گوسفند نر قربانى كرد؟
جواب : بله جايز است.
عقیقه
سوال : خداوند توفيق فرمود در شهر ما در كشور آلمان از 9 سال پيش حسينيه اى را بنا كرديم كه در آن مراسم دينى خود را انجام مى دهيم. بسيارى از برادران هر چند وقت يکبار مراسم تولد كودک خود را در آن جا مى گيرند و علاقه دارند براى كسب ثوابى كه در كتب علماى تشيع اعلى الله مقامهم ذكر شده، عقيقه نمايند. اكنون بعضى از سؤالات مطرح است:
1. عادت شده كه در مراسم هاى عزادارى حضرت اباعبدالله و ديگر مراسم عزا و مناسبات دينى، اطعام مى كنيم، آيا استفاده از عقيقه براى اطعام اين گونه مناسبت ها جايز است و آيا صاحب عقيقه اضافه بر ثواب عقيقه از ثواب اين اطعام نيز برخوردار است؟
2. در صورتى كه استفاده از عقيقه براى اطعام هايى كه در مناسبت هاى ائمه اطهار سلام الله عليهم انجام مى شود، جايز باشد، آيا مى توانيم بهاى آن را به حسينيه بدهيم تا در امورى كه مربوط به همين گونه مراسم هاست، مصرف شود يا حتما بايستى عقيقه با صفات مخصوص به خود تهيه شود؟
3. در احكام عقيقه آمده است كه مستحب است كه يک چهارم آن به قابله داده شود كه اين امر در اروپا ممكن نيست، زيرا معمولاً تولد در بيمارستان صورت مى گيرد و متعارف نيست كه چيزى از گوشت عقيقه يا بهاى مادى آن به پرستارى كه ولادت به دست او صورت گرفته، اعطا شود، زيرا نزد آنان عنوان رشوه دارد، آيا در اين حالت اين فرع از استحباب ساقط است؟
4. در احكام عقيقه آمده كه شكستن استخوان عقيقه مكروه است. اين امر نيز در بسيارى از اوقات مشكل است، چرا كه نياز به جاى وسيع و ادوات خاص خود را دارد كه در اين جا در خانه هاى اروپا يافت نمى شود، زيرا در اروپا ذبح طبق قانون در كشتارگاه هاى رسمى صورت مى گيرد و رسم در اين جا اين است كه از قصاب كشتارگاه مى خواهند كه قربانى را به قطعه هاى كوچک تقسيم كند تا حمل و طبخ آن راحت باشد، اكنون اگر چاره اى از شكستن استخوان عقيقه نباشد، آيا تأثيرى در اجر و ثواب عقيقه دارد؟
جواب : 1) بله جايز است.
2) در عقيقه بايستى حيوانى ذبح شده و با آن مردم را اطعام كنند و خريد غذاى طبخ شده و اطعام مردم جايگزين عقيقه نمى شود. البته مى توان بهاى آن را به حسينيه پرداخت و مديران حسينيه را در خريد حيوان و ذبح آن وكيل كرد.
3) بله، ساقط است.
4) حتى با شكستن استخوان نيز استحاب عقيقه محقق مى شود.
تربیت فرزندان
سوال : آيا بر پدر واجب است كه احكام شرعى را به فرزندش بياموزد؟
جواب : آرى واجب است كه يا خود آن را آموزش دهد يا او را نزد كسى بفرستد تا آنها را فرا بگيرد.