استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
اذان و اقامه
سوال :

1ـ کسی که نماز را به جماعت خوانده و بعد از آن که تمام افراد پراکنده شدند، می خواهد نماز یومیه فرادا بخواند مثلاً ظهر را به جماعت خوانده و بعد می خواهد عصر را بخواند، آیا اذان را هم می تواند مانند اقامه بگوید یا چون در مجلس واحد است اذان همچنان ساقط است؟


2ـ می دانیم که در صورت ایجاد فاصله زیاد بین دو نماز، دوباره گفتن اذان و اقامه مستحب است، آیا ملاک فاصله بین دو نمازی است که در مجلس واحد خوانده می شود یا فاصله افتادن بین گفتن اذان و نماز های بعدی؟ مثلاً کسی که یک اذان گفته و بعد از آن پنج یا شش نماز بدون فاصله زیاد بین آنها خوانده در حالی که اگر نماز نمی خواند فاصله زیاد می شد، آیا اذان همچنان ساقط است یا می تواند برای نماز هفتم اذان بگوید؟

جواب :

1) بله، می تواند اذان بگوید.


2) عدم سقوط استحباب اذان حتی در صورت جمع کردن دو نماز بعید نیست و تنها فاصله افتادن بین نمازها استحباب را مؤکد می کند، لذا در فرض مسئله می تواند اذان بگوید.

الصلاة
سوال :

1- عند جمع صلاتي الظهرين أو العشاءين هل يجب الأذان والإقامة في كلتا الصلاتين المجموعتين ام تجزي الأولى عن الثانية؟


2- عند جمع صلاتي الظهرين أو العشاءين وبعد التسليم من الصلاة الأولى، هل يستطيع المصلي ان يقوم بالتعقيب (كتسبيحة الزهراء مثلاً) وسجدة الشكر أم يقوم بذلك بعد التسليم من الصلاة الثانية؟

جواب :

1) لا يجب الأذان والإقامة في أي صلاة وإنما يستحبان استحباباً مؤكداً ولا يبعد عدم سقوط استحباب الأذان حتى إذا جمع بين الفريضتين. نعم يسقط الأذان للعصر عزيمة ـ أي(وجوباَ)ـ يوم عرفة إذا جمعت مع الظهر ويسقط أذان العشاء ليلة المزدلفة إذا جمعت مع المغرب.


2) يستحب ذلك بعد كل صلاة منها.

اقامه نماز
سوال :

آیا جایز است که در اقامه، بعد از ذکر "اشهد ان علیاً حجة الله"، ذکر "اشهد ان فاطمة الزهراء حجة الله" به قصد تیمن، تبرک و استحباب و نه به قصد بدعت گذاری بیان شود؟

جواب :

با قصد مذکور و اینکه ایشان معصوم است، اشکال ندارد.

قطع نماز
سوال : اگر کسی اذان برای نماز نگفته باشد، آیا می تواند در وسط نماز قبل از رکوع و هنگام قرائت سوره اذان را بگوید و دوباره از همان جا که قطع کرده بوده، نماز را ادامه دهد؟
جواب : اگر پیش از آنکه به اندازه رکوع خم شود یا پیش از قرائت یادش بیاید که اذان یا اقامه را فراموش کرده است، چنانچه وقت نماز وسعت دارد، مستحب است که برای گفتن آنها نماز را بشکند و سپس نماز را از سر بگیرد.
اضافه کردن برخی از الفاظ به اذان
سوال : من گاه گاهی در اذان نمازم این جمله را اضافه می کردم، اشهد ان مهدیآ ولی الله الاعظم، اشهد ان مهدیآ بقیه الله الاعظم، گفتن این اذان چگونه است؟
جواب : اگر به قصد تبرک و تیمن باشد(نه به قصد ورود در اذان)، اشکال ندارد.
اضافه کردن برخی از الفاظ به اذان
سوال : میان بعضی از مؤذنین مرسوم شده که پاره ای از الفاظ را در شهادت بر رسالت نبی اکرم (ص) اضافه می کنند، مانند اشهد انّ اشرف الانبیاء و سید المرسلین و خاتم النبیین و امثال آنها به عنوان تعظیم، چه صورت دارد؟
جواب : اشکال ندارد.
صدای اذان
سوال : لطفاً حد مجاز بلندی صدای اذان مسجد برای پخش از بام یا مناره مسجد را اعلام فرمایید. با توجه به اینکه دستگاه بلندگوی الکتریکی وسیلۀ جدیدی است که صدای اذان را بسیار بلندتر از صدای مؤذن فاقد دستگاه به گوش ساکنان اطراف مسجد می‌رساند، این صدا را تا چند برابر بلندتر از صدای یک مؤذن فاقد دستگاه برای اینکه وسعت بیشتری از اطراف مسجد را فرا بگیرد، می‌توان پخش کرد ؟ یادآور می‌شود که در این حالت چون شدت صدا برای همسایگانی که نزدیک‌تر به مسجد هستند بیشتر از حد طبیعی است بعضاً، به‌خصوص در هنگام اذان صبح که صدای محیط کمتر است، موجب انتقاد شده است.
جواب : استفاده از دستگاه مذکور برای پخش اذان اشکال شرعی ندارد؛ مگر آنکه موجب ایذاء مؤمنین خصوصاً همسایگان مسجد شود که در این صورت لازم است صوت در حد متعارف تنظیم شود.
اذان
سوال : اگر كسى بخواهد در مسجد يا مصلى اذان بگويد بايد از موذن راتب اجازه بگيرد؟ و آيا در صورت اجازه امام جماعت راتب و بدون كسب اجازه موذن راتب مى‏ تواند اذان بگويد؟
جواب : در فرض عدم مزاحمت با مؤذن و یا امام جماعت راتب، اذان گفتن نيازى به كسب اجازه از امام جماعت راتب و يا مؤذن راتب نمى‏ باشد.
اذان و اقامه
سوال : آیا گفتن (أشهد أن فاطمة بنت رسول الله عصمة الله الکبری و حجة الله علی الحجج) در اذان و اقامه مستحب است؟
جواب : اگر به قصد جزئیت نگوید و از باب تیمن و تبرک بیان کند اشکال ندارد.
اذان و اقامه
سوال : در بعضى از مساجد و بعد از نماز مغرب، تسبيحات و سپس تعقيب نماز مغرب و بعد نماز غفيله يا نافله خوانده مى‏ شود آنگاه براى نماز عشاء اذان‏ می گويند، اين كار جايز است يا اينكه بايد اقامه تنها گفته شود؟
جواب : اذان گفتن جايز بلکه مستحب است.
اذان و اقامه
سوال : نظر بعضى از فقها معمولاً چنين است: هنگامى كه دو نماز ظهر و عصر و مغرب و عشا با هم جمع شوند (بدون فاصله زمانى و پشت سر هم خوانده شوند) استحباب اذان عصر و عشا ساقط مى‏ شود. فاصله زمانى كه بعد از آن، گفتن اذان براى نماز عصر و عشا مستحب است چه مقدار است آيا مثلاً به جا آوردن نوافل فاصله محسوب مى‏ شود؟
جواب : عدم سقوط استحباب اذان حتى با جمع دو نماز بعيد نيست و فاصله استحباب را مؤكّد مى‏ كند البته در روز عرفه اگر ظهر و عصر، یا مغرب و عشا با هم خوانده شود اذان برای نماز دوم ساقط شده و مشروع نمی باشد.
اذان و اقامه
سوال : آيا اذان و اقامه بر هر نمازگزار و در هر نمازى واجب است؟ حكم موارد زير چيست؟ 1ـ فراموش كردن هر دو سهواً. 2ـ ترك اذان سهواً يا عمداً. 3ـ ترك اقامه سهواً يا عمداً.
جواب : اذان و اقامه در نماز واجب نيست و هر دو مستحب مؤکد هستند مخصوصاً اقامه، و ترک آن ها سهواً یا عمداً اشکالی ندارد و اگر تا قبل از ركوع آن دو و یا تنها اقامه را سهواً ترک کند و نماز را شروع کند مستحب است نماز را قطع کرده و تدارک کند، و بعید نیست حتی پس از رکوع قطع نماز جهت تدارک جایز باشد.
اذان
سوال : در بعضی از مساجد و بعد از نماز مغرب، تسبیحات و سپس تعقیب نماز مغرب و بعد نماز غفیله یا نافله خوانده می شود آنگاه برای نماز عشاء اذان می گویند این کار جایز است یا اینکه باید اقامه تنها گفته شود؟
جواب : اذان گفتن جایز است.
احكام اذان اقامه
سوال : آيا در اذان در مرتبه ی دوم شهادت به رسالت پيامبر (ص) می توان گفت (أشهد أن محمداً رسول الله وأن علياً وفاطمه و أولادهم المعصومين سيّما المهدی بن الحسن حجج الله)؟
جواب : مى‏ توان جمله (و أن علياً و فاطمه و...) را اضافه نمود ولى نه به قصد جزئيت.