استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
وجود مانع در شستن اعضای غسل
سوال :

قبل از انجام غسل واجب، متوجه وجود لکه لاک بر روی یکی از ناخن های دست چپ شده بودم و با این حال غسل کردم. ساعتی بعد از اتمام غسل، آن ناخن را همراه با آن لکه باقی مانده دیدم و متذکر آن لکه شدم، وظیفه بنده چیست؟

جواب :

چنانچه لکه لاک، مانع از رسیدن آب به ناخن شده باشد و در این بین - بعد از غسل تا هنگام تذکر- حدث اصغر از وی صادر شده باشد، بنابر احتیاط واجب باید غسل را از سر بگیرد و اگر هنوز حدثی از وی صادر نشده است، کافی است ناخن دست چپ را بعد از رفع مانع، به نیت غسل بشوید.

غسل
سوال :

آیا در غسل جنابت حتماً باید با دست بدن را شست یا همینکه آب از دوش بر بدن جاری شود و تمام بدن را فرا گیرد کافیست؟ (با توجه به اینکه من در انجام غسل وسواس دارم و غسل بنده حدود نیم ساعت طول می کشد).

جواب :

همین مقدار که آب بر روی بدن جاری می شود، کفایت می کند.

غسل
سوال :

آیا برای غسل ترتیبی، زیر دوش ایستادن و شستن قسمت های گفته شده، کافی است یا باید بعد از شستن هر قسمت، آب را بست و دوباره باز کرد؟

جواب :

صرف نیت غسل هر کدام از اعضاء بدن کفایت می کند و لازم نیست بعد از شستن هر قسمت شیر را ببندید.

کیفیت غسل
سوال : منظور از شستن بدن در غسل، تر نمودن بدن است یا جاری نمودن آب از آن؟ در رساله بیان فرموده اید انسان باید یقین نماید آب به تمام بدنش می رسد. چگونه چنین یقینی در مواضعی که انسان نمی بیند حاصل می شود؟
جواب : همین مقدار که آب را به تمام بدن جاری کرده اید اطمینان به اداء تکلیف حاصل می شود، لذا غسل شما صحیح است و تفحص برای اطمینان از رسیدن آب به تمام مواضع لازم نیست.
احکام غسل جنابت
سوال : آيا غسل جنابتى كه به واسطه همبسترى از پشت رخ داده، نياز به وضو دارد؟
جواب : احتياج به وضو ندارد.
یافت منی روی بدن پس از غسل کردن و نماز خواندن
سوال : شخصى جنب شده، غسل كرده و نماز خوانده و بعد از نماز روى بدن خود متوجه وجود منى شده است حكم نماز و غسل او چيست؟
جواب : در اين جا سه حالت وجود دارد:

حالت اول اينكه احتمال دهد كه منى از جاى ديگرى باشد كه بر بدن وی افتاده است و ربطى به جنابت شخص ندارد در اين صورت اگر شخص احتمال مى‏ دهد كه در هنگام غسل كردن به آن موضع توجه داشته و قبل از غسل آن را شسته است بر او غسل مجدد و اعاده نماز واجب نيست. اما اگر در هنگام غسل از تطهير آن موضع غافل بوده واجب است موضع را تطهير كرده سپس آن را به نيت اتمام غسل بشويد و نماز را اعاده كند. اين حكم در صورتى است كه موضع در سر و گردن نباشد و الاّ لازم است بعد از تطهير موضع و غسل آن، به نيت اكمال غسل بدن را نيز بشويد سپس نماز را اعاده كند.

حالت دوم: اين كه مى‏ داند كه منى از جنابت سابق است و احتمال نمى‏ دهد كه از جنابت جديدی باشد پس يقين مى‏ كند كه بر جنابت سابق باقى است و حكم او همان است كه در ذیل حالت سابق بيان شد.

حالت سوم: اگر اجمالاً مى‏ داند كه منى يا از جنابت سابق است يا از جنابت جديدى كه بعد از جنابت اول و غسل و نماز پيش آمده است. در اين حالت چنانچه احتمال التفات و توجه به شستن آن موضع را در حين اغتسال مي دهد اعاده نماز خوانده شده لازم نيست ليكن براى آينده اعاده غسل لازم است و اگر علم به غفلت از اين جهت داشته است اعاده غسل و نماز، هر دو واجب است.
وجوب غسل جنابت
سوال : آيا بر زنى كه در هنگام ملاعبه همسر احساس شهوانى پيدا كند و مايعى سيال از او خارج شود اما به حالت رعشه جنسى نرسد غسل جنابت واجب است؟
جواب : در اين حالت غسل واجب نيست، زمانى غسل واجب مى‏ شود كه زن به نهايت شهوت كه همان رعشه جنسى است برسد.
آب هایی که از بدن خارج می شود
سوال : سؤال بنده در مورد آبهايى است كه از بدن خارج مى‏ شود در ابتدا مايلم تفاوت دقيق بين وذى، ودى، مذى و منى را بدانم و هر كدام چه مواقعى خارج مى‏ گردند و نشانه‏هاى تشخيص آن‏ها از هم چيست؟ سؤالى كه در اين شرايط براى من پيش آمده اين است كه در مورد اينها بسيار شک دارم؛ بعضى از مواقع با اينكه بسيار رعايت مى‏ كنم در مواقع مختلف آبى كه خارج مى‏ شود و در حد يک قطره يا كمى بيشتر است را نمى‏ دانم چيست و چه حكمى دارد به همين دليل بسيار شک مى‏ كنم چون بسيار شبيه به ادرار است؟ البته در اين مواقع حالت شهوانى ندارم ولى گويا عادت شده است. و اصلاً نمى‏ دانم براى اينكه اين اتفاق نيفتد چه كنم؟
جواب : مذى آبى است كه گاهى بعد از ملاعبه و بازى كردن با زن خارج مى‏ شود و معمولاً آبى است زلال و بى‏ بو، وذى آبى است كه بعد از خروج منى بيرون آيد، و دى آبى است كه بعد از بول بيرون مى‏ آيد. اين نيز زلال و بى‏ بوست. اين سه آب نه نجس اند و نه وضو را باطل مى‏ كنند و نه موجب غسل مى‏ شوند. منى آبى است معروف كه در افراد سالم منشأ تكوّن آدمى مى‏ شود. اين آب كدر است و معمولاً با شهوت و جستن بيرون مى‏آيد. و اگر انسان در منى بودن آب شک كند چنانچه واجد دو علامت مذكور (شهوت و جستن) باشد محكوم به منى بوده است و اگر فاقد يكى از دو علامت مذكور باشد منى محسوب نمى‏ شود.
احكام غسل
سوال : حكم حدث‏ هايى كه در اثناى غسل جنابت پيش مى‏ آيد چيست؟
جواب : اگر در اثناى غسل جنابت حدث اصغر پيش آيد بنابر احتياط واجب بايد غسل را دوباره انجام داد و بنابر احتياط مستحب وضو نيز به غسل ضميمه شود.
اعتنا نکردن به شک در غسل ترتیبی
سوال : چه زمانى در غسل ترتيبى مى‏ تواند به شک در شرايط، اجزا و رسيدن آب اعتنا نكند؟
جواب : اگر از غسل فارغ شده باشد به این که داخل در حال دیگری یا داخل در عملی که مترتب بر غسل است مانند نماز شده باشد نبايد به شک خود اعتنا كند چه شک در صحت غسل یعنی شرایط آن باشد و چه شک در اجزای آن، و اگر قبل از آن شک كرد بايد به شکّ خود اعتنا كند اگر شک در اجزاء باشد و هنوز داخل در جزء بعدی نشده باشد بلکه بنا بر احتیاط حتی اگر داخل جزء بعدی هم شده باشد. اما اگر يكى از اعضا را غسل داد و از آن خارج شد و شک در صحت غسل آن عضو كرد به شک خود اعتنا نكند چه در جزء بعدى داخل شده باشد يا نه.
وضوی بعد از غسل
سوال : اگر مكلف بعد از غسل جنابت يا جمعه وضو بگيرد و با توجه به بى‏ نيازى اين دو غسل از وضو، با اين وضو نماز بخواند آيا نماز او صحيح است؟
جواب : نمازش صحيح است.
لاک زدن ناخن
سوال : لاک زدن ناخن يا رنگ كردن آن توسط زنان در صورتى كه در معرض ديد نامحرم است، وضو يا غسل با آن چه صورت دارد؟
جواب : اگر زينت حساب شود در معرض ديد نامحرم گذاشتن آن حرام است و اگر مانع رسيدن آب به ناخن مى‏ شود بايد برای وضو و غسل ‏آن را برطرف كرد.
غسل با آب گرم
سوال : غسل کردن با آب داغ برای کسی که از حرام جنب شده است اشکال دارد؟ چنانچه بترسد که در اثر آب گرم بدنش عرق کند چطور؟
جواب : خیر اشکالی ندارد.
ترتیب شستن اعضاء بدن در غسل
سوال : آيا در غسل جنابت جايز است ابتدا سر و گردن و سپس بقيه بدن بدون مراعات ترتيب معروف (سمت راست بعد سمت چپ) شسته شود؟
جواب : رعايت ترتيب بين سر كه گردن هم جزء آن است و بدن واجب است اما رعايت ترتيب بين سمت راست و چپ بدن احتياط مستحب است.
نبود کنتور آب
سوال : برخی از خانه ها كنتور آب ندارند و بدون جواز از آب شهری استفاده می کنند حکم عبادات آنها وضو و غسل آنها چگونه است؟
جواب : اگر آب ملک شخص یا شرکت خاصی نباشد وضو و غسل صحیح است.
احکام غسل
سوال : اگر کسی قبل از غسل مقدار خیلی کمی بول کند و بعد از غسل رطوبتی ببیند این رطوبت چه حکمی دارد چون تمام بول خارج نشده است ظاهرا؟
جواب : اگر شخص بعد از خروج منى بول كند و لو به مقدار كم، سپس رطوبت خارج شود، رطوبت محكوم به منى بودن نيست و اگر بعد از بول استبراء نكرده باشد و رطوبت مشكوک بيرون بيايد محكوم به بول بودن است.
خشک بودن بدن
سوال : آيا برای انجام غسل جنابت حتماً می بايستی بدن خشک باشد يا خير؟
جواب : خير، لازم نيست خشک باشد، ولی بايد آن قسمت از بدن را که می خواهد به نيت غسل بشويد، قبل از شستن بيرون آب باشد و اگر بدن يا قسمتی از آن داخل آب باشد نمی تواند به نيت غسل بدن را داخل آب حرکت دهد.
حکم دوش در غسل
سوال : حکم دوش در غسل ترتيبی که با غسل يک جزئی از بدن، جزء ديگری مرطوب می شود، چيست؟
جواب : غسل ترتيبی با دوش جايز است و مرطوب شدن اجزای ديگر اشکالی ندارد. يعنی ابتدا سر و گردن را به نيت غسل بشويد و جريان آب بر بدن در اين هنگام مضر نيست و بايد بعد از شستن سر و گردن بدن را به نيت غسل بشويد و جريان قبلی آب هنگام شستن سر و گردن کافی نيست.
ترتیب بین سمت چپ و راست
سوال : در غسل ترتيبی رعايت ترتيب بين سمت چپ و راست لازم است يا مستحب؟
جواب : لازم نيست ولکن بهتر است تمام نصف راست بدن، قبل از نصف چپ، شسته شود.