استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
فرزندخوانده
سوال : فردی به نام (الف) از کودکی نزد شخصی به نام (ب) بزرگ شده و پرورش یافته بطوریکه هم اکنون (الف) به سن بزرگسالی رسیده است که با توجه به شهرت و شیاع محلی، این فرد (الف) را فرزند آن شخص (ب) می دانند. حال شخص ثالثی به نام (ج) درصدد اینست که ما ترک شخصی (ب) که به (الف) به ارث رسیده است را به طور نامشروع تصاحب کند ولی (الف) دربرابر او مقاومت می کند. حال (ج) برای رسیدن به اهدافش، دایماً مطرح می کند که (الف) فرزندخوانده (ب) است تا با این روش (الف) را از سر راه خود بردارد و به هدفش برسد. آیا ادعای (ج) به عنوان تجسس محسوب می شود و حرام است یا خیر؟
جواب : اگر واقعاً ثابت شود که آن کودک فرزند واقعی نبوده است و هیچ نسبتی با میت ندارد، شخص (الف) از شخص (ب) ارث نمی برد.
فرزند خواندگی
سوال : حكم شرعى فرزند خواندگى اطفال چيست؟ با توجه به اين كه فرزند خواندگى وجود دارد و به خصوص در قانون عراق لحاظ شده است و عده زيادى از زوجين كه از عقيم بودن و عدم فرزند آورى در رنجند از آن استفاده مى كنند. موارد ديگرى از فرزند خواندگى نيز وجود دارد، مثلاً اطفالى كه شبانه در خيابان رها مى شوند و هنگام صبح مردم آنها را پيدا مى كنند و نمى توان خانواده آنها را يافت. راه حل (اين مسأله) همان فرزند خواندگى و تربيت آنها از طرف مؤمنين است تا به بچه هاى خيابانى تبديل نشوند. نظر مرجع گرانقدر در اين مورد چيست؟
جواب : فرزند خواندگى اطفال به معنى حضانت، نگهدارى، تربيت و سرپرستى امور ايشان با اجازه ی ولى آ نها امرى جايز است، لكن بر فرزند خواندگى آثار شرعى مانند ارث، حرمت ازدواج پدرخوانده و فرزندانش اگر فرزند خوانده دختر باشد، برداشتن پوشش همسر و دختران پدرخوانده اگر فرزند خوانده پسر باشد و همچنين احكام شرعى ديگر كه براى بعضى از اقارب بر بعضى ديگر وجود دارد مترتب نمى شود. برداشتن اطفالى كه در خيابان پيدا مى شوند واجب كفايى است اگر حفظ آنها متوقف بر برداشتن آنهاست در اين صورت كسى كه طفل را برمى دارد براى تربيت و حضانت او نسبت به ديگران سزاوارتر است مگر آن كه كسى پيدا شود كه به سبب نسبت يا موارد ديگر بر طفل ولايت داشته باشد و در اين صورت دادن طفل به او واجب است.
محرمیت فرزندخوانده
سوال : برای محرمیت فرزند خوانده (پسر) با مادر خوانده آیا می توان از راه های زیر ایجاد محرمیت نمود؟
1. پسر با اذن ولی یا حاکم شرع به عقد موقت با مادر پدر خوانده در صورتی که بی شوهر باشد درآید زیرا در این صورت مادر خوانده عروس پسر می گردد و با توجه به این که در محرمیت عروس دخول در مادر پدر خوانده شرط نیست آیا محرمیت ایجاد می گردد؟
2. پسر با اذن ولی یا حاکم شرع به عقد ازدواج با مادر بزرگ پدری و یا مادر بزرگ مادری پدر خوانده در آید آیا در این صورت نیز محرمیت میان آنان ایجاد می شود؟
3. پسر با اذن ولی یا حاکم شرع به عقد ازدواج مادر رضاعی پدر خوانده یا مادر بزرگ رضاعی پدر خوانده درآید آیا محرمیت ایجاد می گردد؟ (عروس رضاعی پسر می شود.)
جواب : 1) خیر، زیرا که در این فرض مادر خوانده عروسِ آن پسر (فرزند خوانده) نبوده بلکه عروسِ پدرِ حقیقی آن پدر خوانده است.
2 و 3) در هيچ کدام از فروض مذکور مادر خوانده عروسِ آن پسر (فرزند خوانده) نمى شود و محرم نيست.