استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
وضو و غسل
سوال :

در وضو و غسل آیا شستن موهای دست و بدن و در وضو مسح موی روی پا، واجب است ؟

جواب :

طبق نظر معظم له: واجب است.

سرایت نجاست
سوال :

احتراما به استحضار مي رساند اينجانب در يك باشگاه ورزشي فعاليت مي كنم. تمام كف اين باشگاه از لاستيكهاي فشرده فرش شده گاهي وقت ها افراد با كفش ورزشي وارد سرويس بهداشتي شده و پس از خروج با همان كفش ها وارد سالن فرش شده از لاستيكها مي شوند. آيا اين لاستيكها كف كفش را پاك مي كنند مانند زمين؟ حتي با همان كفش بر روي وسايل ورزشي مي روند و بعضي افراد با بدن عرق كرده و لباس مرطوب با اين وسايل تماس دارند. آيا با تماس بدن عرق كرده با اين وسايلي كه با كفش سرويس بهداشتي روي آن رفته، لباس مرطوب يا بدن عرق كرده و خيس نجس مي شود؟

جواب :

بنا بر نظر معظم له: اگرچه فرش مذکور پاک کننده نیست؛ لیکن تا زمانی که یقین به نجاست کف کفش و نیز چیزهایی که با آن تماس داشته حاصل نشده است، محکوم به طهارت هستند.

طهارت و نجاست
سوال :

آیا کفش چرم طبیعی که در کشورهای اروپایی ساخته شده و وارد کشور می شود، پاک است؟

جواب :

طبق نظر معظم له: اگر احتمال تذکیه داده شود، محکوم به طهارت است؛ اما چنانچه این احتمال به قدری ضعیف باشد که اطمینان به عدم تذکیه و میته بودن حاصل شود، نجس محسوب می شود.

غسل توبه
سوال :

آیا توبه، نیاز به غسل دارد؟ اگر بخواهیم غسل کنیم، به چه نیت باید انجام دهیم؟

جواب :

خیر، نیاز ندارد و همان ندامت، پشیمانی و عزم بر ترک گناه، در تحقق توبه کفایت می کند؛ اما غسل توبه مستحب است و نیت آن همان غسل توبه است.

طهارت
سوال :

يكی از دوستان اينجانب برای كرم زدن به صورت، از پد (تكه ابر) استفاده می كند، یک روز كه در حال مشاهده وی بودم، ديدم كه قسمتی از صورت ايشان، يک جوش داشته كه واسطه دستكاری خونی شده است ولی ايشان بدون تميز كردن آن قسمت به كل صورت كرم زدند، با علم به اين كه آن پد شسته نشده است و ايشان هميشه با همان پد كرم مي زنند،، آيا هر بار كه ايشان را می بينم صورتشان نجس است؟ آيا دستشان كه به صورتشان برخورد می كند و به جای ديگر زده می شود نجس است و جای ديگر را نجس می كند؟

جواب :

طبق نظر معظم له: در فرض مسئله که علم به سرایت نجاست به اشیای دیگر وجود ندارد، تمام موارد مذکور در سؤال پاک محسوب می شود.

شک
سوال :

اگر لباس در زمان عادت ماهانه نجس شده باشد و داخل ماشین بنشینم و از شدت گرما عرق کنم و متوجه خیسی شلوار بشوم ولی نگاه نکنم که آیا ماشین خیس شده یا نه و شک داشته باشم، آیا ماشین نجس شده است؟ آیا دست خیس کسانی که با محل نشستنم برخورد می کند، نجس می شود؟

جواب :

خیر، ماشین و دست شما نجس نشده است.

پاکی آب
سوال :

اگر آب قلیل داخل تاتکر آب باشد و توسط لوله کشی به خانه منتقل شود، آیا حکم آب جاری را دارد؟

جواب :

خیر، حکم آب قلیل را دارد.

مطهرات
سوال :

کدام یک از موارد ذیل پاک کننده کف پا، ته کفش و دیگر موارد مثل چرخ اتومبیل، ته عصا و ‌... است و کدام یک پاک کننده نیست:  الف) آسفالت  ب)چوب  ج)موزائیک، سرامیک و کاشی  د)فلز  ه)سنگ هایی که کف حیاط یا پیاده روها را با آن فرش می کنند  و) هرچیزی که متعارف است که با آن زمین را فرش کنند  ز) هر زمینی به جز سبزه، گیاه، حصیر و فرش.

جواب :

مطلق آن چه که عرفاً زمین محسوب می شود؛ مانند خاک یا سنگ مطهّر (پاک کننده) می باشد، در صورتی که عین نجاست به واسطه راه رفتن از بین برود. همچنین زمین باید پاک و خشک باشد. در بین موارد ذکر شده موزائیک و سنگ پاک کننده می باشد و سایر موارد پاک کننده نیست.

برطرف کردن مانع برای وضو
سوال :

۱- اگر چربی طبیعی صورت و بدن آن قدر زیاد باشد که عرفاً مانع محسوب شود، آیا برای غسل، وضو و تطهیر محل نجس، باید مانع برطرف شود؟ ۲- اگر به دلیل فعالیت و گرما بدن و صورت عرق کند و چربی آن افزوده شود و حالت چسبان بگیرد و به چربی مطرح شده در سؤال اول افزوده شود، آیا برای وضو و غسل باید برطرف شود ؟ ۳- اگر چربی های ذکر شده در دو سؤال قبل به صورتی باشد که وقتی آب روی بدن میریزیم مثل جایی که روغن ریخته باشد، روی پوست می ماند و حالتی شبیه مخلوط روغن و آب می گیرد (حتی بعد از شستن با صابون )، حکم دو سؤال قبل چیست؟

جواب :

در صورت احراز مانعیت باید برطرف شود و در صورت احراز عدم مانعیت لازم نیست آن را برطرف کند و در صورت شک در مانعیت، شستن بدون برطرف کردن آن کفایت نمی کند.

طهارت
سوال :

آیا جز از طریق حواس ظاهر، فرد می تواند با استفاده از شواهد و قرائن و از راه عقلی و حدسی به نجاست علم پیدا کند؟ برای واضح تر شدن مسأله به مثالی اشاره می کنم. فرض کنید فردی قبل از خوابیدن دست خود را نگاه کرده و یقین دارد که اثری از نجاست در آن نیست. همین فرد در حین خواب دستش محکم به گوشه تخت برخورد می کند ولی به هر دلیل در آن زمان به دستش نگاه نمی کند و به خواب خود ادامه می دهد. وی صبح از خواب بر می خیزد، وضو می گیرد و دست و رویش را -بدون التفات به ماجرای شب گذشته- کامل می شوید؛ ولی ناگهان هنگام صبحانه نگاهش به دستش می افتد و متوجه می شود اثراتی از خون بر روی آن است. حال سؤال اینجاست که حکم حوله،  صورت و لباس فرد که وی دست مرطوب خود را به آن زده چیست؟ اگر تنها راه اثبات نجاست طریقه حسی باشد، آنگاه چون فرد قبل از صبحانه نجاست را عن حس ادراک نکرده است لذا همه امور تا پیش از صبحانه محکوم به طهارت است. ولی اگر طریقه حدسی یا عقلی معتبر باشد، از آنجا که بر اساس محاسبات عقلی وی یقین دارد که دستش از دیشب زخمی شده، لذا با شستن دست و صورت نجاست به امور در تماس با آن سرایت کرده است.

جواب :

در مفروض سؤال، چون یقین به نجاست از شب قبل پیدا شده است، لذا موارد فوق الذکر محکوم به نجاست است، ولی به طور کلی از وسواس پرهیز کنید و مانند دیگران رفتار نمایید و تا زمانی که یقین به نجاست چیزی پیدا نکرده اید، پاک محسوب می شود و تفحص در این زمینه لازم نیست.

سرایت نجاست
سوال :

چندی پیش محتلم شدم و منی از شلوار گذشته و به فرش سرایت کرد و توسط کف پا می خواستم متوجه شوم که آیا سرایت کرده که در کف پا احساس رطوبت کردم که بعد هم دقیقاً فهمیدم که سرایت کرده بود، حالا کف پای من که همان اطراف محل نجاست به فرش خورده باعث نجاست آنجا و جای دیگر فرش شده است؟ محل نجاست متنجس چندم است؟

جواب :

کف پا در فرض سؤال نجس و متنجس اول است و چنانچه به جای دیگر بخورد آنجا را هم نجس می کند و اما محل نجاست با وجود عین نجس، نجس است نه متنجس.

سرایت نجاست
سوال :

گوشی موبایلم مدتی قبل خونی شد و آثار خون را از روی آن برطرف کردم ولی آب نکشیدم و اینگونه تصورم بود که کاملاً پاک شده و نیاز به آب ندارد؛ البته آبکشی موبایل مشکل است و بعد ازآن در استفاده از موبایل گاهی دستم خیس بوده و همچنین با دستمال خیس آن را تمیز کردم و با همان دستمال لب تاب را تمیز نمودم. آیا دست و دستمال نجس شده اند و آیا باعث نجاست لب تاب وجای دیگری شده اند و موبایل متنجس چندم می باشد؟

جواب :

در فرض سؤال موبایل نجس است و نیز دست و دستمال نجس است ولیکن باعث نجاست لب تاب و یا جای دیگر نیست و موبایل متنجس اول است.


 

نحوه غسل
سوال :

دلیل وجوب دست کشیدن به بدن در غسل چیست؛ اگر هدف رسانیدن آب به همه جای بدن است، پس چرا باید دست کشید؟ اگر کسی با شیلنگ آب خود را غسل دهد، آب به تمام بدن می رسد پس لزوم دست کشیدن چیست؟

جواب :

فرقی بین دست کشیدن یا غیر آن نیست و همین که آب بر روی بدن جاری می شود کفایت می کند.

وجود الکل در شربت دارویی
سوال :

در جلد دارویی که دکتر متخصص جهت خوردن برای درمان بیماری داده، اطلاعاتی در خصوص وجود الکل ننوشته ولی بوی آن شربت به شدت بوی الکل می دهد، از آنجایی که ما نمی دانیم که الکل درون آن شربت چند درصد بوده و با عنایت به این که اگر هم ما آن شربت را با آب رقیق نماییم از کجا بفهمیم که الکل آن شربت به زیر دو درصد رسیده، میزان سنجش آن از نگاه شارع مقدس چیست؟

جواب :

الکل اگر از غیر شراب انگور باشد، پاک است و در موارد شک نیز حکم به طهارت است؛ لذا استفاده از الکل در داروها چنانچه مسکر نباشد یا شک در اسکار آن داشته باشیم، جایز است.

احکام حیض
سوال :

سؤالاتی در ارتباط با آیه 222 سوره بقره از خدمت شما داشتم آیه 222؛ سوره بقره: « وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ ۖ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ ۖ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ» سئوالات مربوطه در این رابطه: 1- آیا فقط ارتباط گرفتن در حد دخول و نزدیکی کردن در این آیه نهی شده است؟ 2- آیا این آیه دلالت دارد بر نهی مرد از اینکه حتی با این زن در یک بستر هم نخوابد؟ 3- آیا این آیه دلالت دارد بر نهی مرد از اینکه با زن در این ایام حتی در یک اتاق هم به سر نبرد؟ 4- آیا این آیه همانگونه که در نص عام بیان شده و صرفاً زن و شوهر را بیان نداشته؛ دلالت دارد که همه افراد از همه زنان (مادر، خواهر، همسر و دیگر زنان) در حالت حیض باید دوری نموده و معاشرت روزمره نیز نداشته باشند؟ 5- آیا در این آیه هر گونه ملاعبه و ملامسه و معاشقه دیگری جز نزدیکی هم نهی شده است؟

جواب :

1) بله، مراد از آیه حرمت وطی (آمیزش) در حد دخول می باشد.


2و3و4) خیر، دلالت نمی کند.


5) خیر، تنها آمیزش مورد نهی واقع شده و تمام استمتاعات جنسی غیر از آن جایز است.

سرايت نجاست
سوال :

چند سال قبل كودكی در راهرو ساختمان ادرار كرد و بعد از آن كل راهرو تی كشيده شد و از آنجايی كه احیاناً با كفش خيس (به علت باران يا برف) از آن راهرو عبور و وارد منزل مي شويم، آيا كف كفش نجس است؟ بعد از ورود به منزل با كفش، در راهرو خانه كفش در آورده می شود اما پيش آمده كه آن نقطه هم تی كشيده شده و سپس تی به جاهای ديگر خانه هم كشيده باشد. آيا در حال حاضر كل خانه نجس می باشد؟ و اينكه احیاناً با پای خيس در خانه راه رفته می شود. آيا كف پا نجس است و مي تواند جای ديگری را نجس كند؟

جواب :

تنها نقطه اصابت ادرار و نیز تی ای که با آن نقطه اصابت نموده است نجس می باشد و بقیه قسمتها و نیز کف کفش و کف پا طاهر می باشند.

وضو
سوال :

آیا می توانیم با یک دست هم مسح پای راست و هم پای چپ را انجام دهیم؟

جواب :

بله، جایز است.

وضو
سوال :

آیا چند ساعت قبل از داخل شدن وقت نماز، وضو گرفتن به نیت آن نماز ، صحیح است ؟

جواب :

وضو، صحیح است.

طهارت و نجاست
سوال :

آیا فرآورده هایی که از خون گرفته می شود مثل سرم (مایعی زرد رنگ که حاوی بخشی از سلول های خونی است)، پلاسما، گلبول سفید، پلاکت و ... مانند خون کامل (ترکیب مواد ذکر شده و گلبول قرمز) نجس است؟ اگر نجس است، لطفا بفرمایید عین نجاست است یا متنجس؟

جواب :

چنانچه فرآورده های مذکور عرفا یا به نظر متخصص خون شمرده شود، حکم خون را دارد.

غسل جنابت
سوال :

ملاک تشخیص و تمییز «منی» و «مذی» و آبی که هنگام ملاعبه و بازی کردن و بوسیدن زوجه بدون دخول از مرد خارج می شود با توجه به این که کلاً معاشقه ملازم با شهوت نیز می باشد چیست؟ آیا منی و مذی پاک هستند و فقط احتیاج به غسل است؟ آیا متوجه شدن یا نشدن خروج این آب از بدن یا مقدار آن در تمییز این دو از هم تأثیرگذار است‌؟ با توجه به این که هنگام ملاعبه و معاشقه با همسرم بدون دخول، از بدنم آبی خارج می شود و غسل کردن روزانه هم موجب عسر و حرج می‌شود، حکم و تکلیف چیست؟

جواب :

مذی آبی است که گاهی بعد از ملاعبه و بازی کردن با زن خارج می شود و معمولاً به رنگ زلال و بی بو است که نه نجس است و نه وضو را باطل می کند و نه موجب غسل می شود؛ اما منی به رنگ کدر است و معمولا با شهوت و جستن بیرون می آید و اگر انسان در منی بودن آبی شک کند، چنانچه واجد دو علامت مذکور(شهوت ـ جستن) باشد محکوم به منی است و موجب غسل جنابت می شود و اگر انجام غسل موجب عسر و حرج می شود، می توانید در صورت تنگی وقت، تیمم نمایید؛ اما به هر حال باید غسل را در زمان بعدی انجام دهید.