استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
غسل توبه
سوال :

آیا توبه، نیاز به غسل دارد؟ اگر بخواهیم غسل کنیم، به چه نیت باید انجام دهیم؟

جواب :

خیر، نیاز ندارد و همان ندامت، پشیمانی و عزم بر ترک گناه، در تحقق توبه کفایت می کند؛ اما غسل توبه مستحب است و نیت آن همان غسل توبه است.

نحوه غسل
سوال :

دلیل وجوب دست کشیدن به بدن در غسل چیست؛ اگر هدف رسانیدن آب به همه جای بدن است، پس چرا باید دست کشید؟ اگر کسی با شیلنگ آب خود را غسل دهد، آب به تمام بدن می رسد پس لزوم دست کشیدن چیست؟

جواب :

فرقی بین دست کشیدن یا غیر آن نیست و همین که آب بر روی بدن جاری می شود کفایت می کند.

احکام حیض
سوال :

سؤالاتی در ارتباط با آیه 222 سوره بقره از خدمت شما داشتم آیه 222؛ سوره بقره: « وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ ۖ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ ۖ وَلَا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىٰ يَطْهُرْنَ ۖ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ» سئوالات مربوطه در این رابطه: 1- آیا فقط ارتباط گرفتن در حد دخول و نزدیکی کردن در این آیه نهی شده است؟ 2- آیا این آیه دلالت دارد بر نهی مرد از اینکه حتی با این زن در یک بستر هم نخوابد؟ 3- آیا این آیه دلالت دارد بر نهی مرد از اینکه با زن در این ایام حتی در یک اتاق هم به سر نبرد؟ 4- آیا این آیه همانگونه که در نص عام بیان شده و صرفاً زن و شوهر را بیان نداشته؛ دلالت دارد که همه افراد از همه زنان (مادر، خواهر، همسر و دیگر زنان) در حالت حیض باید دوری نموده و معاشرت روزمره نیز نداشته باشند؟ 5- آیا در این آیه هر گونه ملاعبه و ملامسه و معاشقه دیگری جز نزدیکی هم نهی شده است؟

جواب :

1) بله، مراد از آیه حرمت وطی (آمیزش) در حد دخول می باشد.


2و3و4) خیر، دلالت نمی کند.


5) خیر، تنها آمیزش مورد نهی واقع شده و تمام استمتاعات جنسی غیر از آن جایز است.

غسل جنابت
سوال :

ملاک تشخیص و تمییز «منی» و «مذی» و آبی که هنگام ملاعبه و بازی کردن و بوسیدن زوجه بدون دخول از مرد خارج می شود با توجه به این که کلاً معاشقه ملازم با شهوت نیز می باشد چیست؟ آیا منی و مذی پاک هستند و فقط احتیاج به غسل است؟ آیا متوجه شدن یا نشدن خروج این آب از بدن یا مقدار آن در تمییز این دو از هم تأثیرگذار است‌؟ با توجه به این که هنگام ملاعبه و معاشقه با همسرم بدون دخول، از بدنم آبی خارج می شود و غسل کردن روزانه هم موجب عسر و حرج می‌شود، حکم و تکلیف چیست؟

جواب :

مذی آبی است که گاهی بعد از ملاعبه و بازی کردن با زن خارج می شود و معمولاً به رنگ زلال و بی بو است که نه نجس است و نه وضو را باطل می کند و نه موجب غسل می شود؛ اما منی به رنگ کدر است و معمولا با شهوت و جستن بیرون می آید و اگر انسان در منی بودن آبی شک کند، چنانچه واجد دو علامت مذکور(شهوت ـ جستن) باشد محکوم به منی است و موجب غسل جنابت می شود و اگر انجام غسل موجب عسر و حرج می شود، می توانید در صورت تنگی وقت، تیمم نمایید؛ اما به هر حال باید غسل را در زمان بعدی انجام دهید.

مستحاضه قلیله
سوال :

وظیفه مستحاضه قلیله برای نماز، چیست؟

جواب :

باید بعد از شستن محل، برای هر نماز وضو بگیرد.

وجود مانع در شستن اعضای غسل
سوال :

قبل از انجام غسل واجب، متوجه وجود لکه لاک بر روی یکی از ناخن های دست چپ شده بودم و با این حال غسل کردم. ساعتی بعد از اتمام غسل، آن ناخن را همراه با آن لکه باقی مانده دیدم و متذکر آن لکه شدم، وظیفه بنده چیست؟

جواب :

چنانچه لکه لاک، مانع از رسیدن آب به ناخن شده باشد و در این بین - بعد از غسل تا هنگام تذکر- حدث اصغر از وی صادر شده باشد، بنابر احتیاط واجب باید غسل را از سر بگیرد و اگر هنوز حدثی از وی صادر نشده است، کافی است ناخن دست چپ را بعد از رفع مانع، به نیت غسل بشوید.

غسل
سوال :

آیا در غسل جنابت حتماً باید با دست بدن را شست یا همینکه آب از دوش بر بدن جاری شود و تمام بدن را فرا گیرد کافیست؟ (با توجه به اینکه من در انجام غسل وسواس دارم و غسل بنده حدود نیم ساعت طول می کشد).

جواب :

همین مقدار که آب بر روی بدن جاری می شود، کفایت می کند.

رفع کراهت از خوردن و آشامیدن
سوال :

در رساله عملیه معظم له آمده خوردن و آشاميدن برای شخص جنب مکروه است، اما اگر این شخص دست هایش را بشوید، از خوردن و آشامیدنش رفع کراهت می شود. حال شخصی که جنب بوده و به جهت رفع کراهت از خوردن و آشامیدن، دست هایش را شسته ولی بعد از اینکه دست هایش را شسته دچار حدث اصغر شده، آیا نیاز است که بار دیگر جهت رفع کراهت از خوردن و آشامیدن، دست هایش را بشوید؟

جواب :

خیر، لازم نیست.

خواندن قرآن در زمان حیض
سوال :

حکم قرائت قرآن در زمان حیض و عادت ماهانه چیست؟ اگر کراهت دارد، در روز حداکثر چند آیه می توان قرائت کرد؟ آیا نیاز است دستمال را برای قرائت قرآن عوض کنیم یا فرقی نمی کند؟

جواب :

کراهت قرائت قرآن در زمان حیض و عادت ماهانه، ثابت نیست.

غسل
سوال :

آیا برای غسل ترتیبی، زیر دوش ایستادن و شستن قسمت های گفته شده، کافی است یا باید بعد از شستن هر قسمت، آب را بست و دوباره باز کرد؟

جواب :

صرف نیت غسل هر کدام از اعضاء بدن کفایت می کند و لازم نیست بعد از شستن هر قسمت شیر را ببندید.

صحت غسل در صورت عدم پرداخت خمس
سوال :

چنانچه فردی پول آبی که برای غسل مصرف می نماید را از مالی که خمس آن داده نشده پرداخت نماید، آیا غسل وی باطل است؟ در صورتی که جواب مثبت است، اگر از این قضیه اطلاع نداشته که با آبی که پول خمس آن داده نشده، نباید غسل کند در این صورت حکم غسل هایی که انجام داده چیست؟

جواب :

در مفروض سؤال، غسل او صحیح است.

غسل ارتماسی
سوال :

آیا می توانیم در استخری که آب آن حاوی کلر است و مایو به تن داریم، غسل واجب را به صورت ارتماسی انجام دهیم؟ اگر می شود لطفاً طریق انجام دادن غسل ارتماسی با وجود داشتن مایو و کلر داشتن آب را توضیح فرمایید.

جواب :

بله می توانید، به شرطی که مانعی از رسیدن آب به اجزای بدن نباشد و آب تمام بدن را فرا بگیرد و مایو مانع از آن نباشد و طریقه غسل ارتماسی آن است که ابتدا نیت کنید و طوری در آب فرو روید که آب، تمام بدن را ولو تدریجا فرا گیرد.

اغسال مستحبه
سوال :

آیا می توان با غسل جمعه نماز خواند و زمان آن از چه وقتی شروع و تا چه وقتی پایان می یابد؟

جواب :

وقت غسل جمعه، بعد از اذان صبح می باشد که بهتر است نزدیک ظهر به جا آورده شود و اگر تا ظهر انجام ندهد، بهتر است بدون نیت ادا و قضا تا غروب به جا آورد و از وضو کفایت می کند.

مردد بین بول و منی
سوال : هر گاه بعد از بول و جماع رطوبتی خارج شود و مشتبه شود میان بول و منی، آیا تنها وضو کفایت می کند یا غسل نیز باید کرد؟
جواب : اگر بعد از استبرا از بول، رطوبتی ببیند که بداند یا بول است یا منی، چنانچه وضو نگرفته باشد تنها وضو کفایت می کند؛ لیکن اگر وضو هم گرفته باشد، لازم است احتیاطاً هم غسل کند و هم وضو بگیرد و می تواند یکی از غسل های مستحب را به نیت ما فی الذمه انجام دهد و کافی است.
خواندن نماز قضا
سوال : خانمی که مستحاضه می باشد، آیا می تواند در حال استحاضه نماز و روزه قضای خودش را انجام دهد یا اینکه باید تا زمان پاکی صبر کند؟
جواب : بله می تواند، مشروط به آنکه اعمال مستحاضه را همانگونه که در نماز ادائی انجام می دهد، انجام دهد.
فاصله بین دو حیض
سوال : فرموده اید حداقل فاصله بین دو حیض ده روز می باشد، حال اگر خانمی شک کند که خونی که فعلا می بیند در روز دهم پاکی می باشد یا یازدهم. آیا این خون حکم استحاضه را دارد؟(یعنی استصحاب طهارت می شود)
جواب : بله، حکم استحاضه را دارد.
یائسگی
سوال : لطفاً سن یائسگی( تفاوت سال شمسی و قمری) و شرایط آن را بیان فرمایید.
جواب : سن یائسگی در زن غیر سیّده، تمام شدن پنجاه سال قمری (حدود 48 سال و 6 ماه شمسی) است و احتیاط واجب در زن سیّده و غیر سیّده آن است که بعد از تمام شدن پنجاه سال تا تمام شدن شصت سال قمری چنانچه با نشانه های حیض در روزهای عادت خود خون ببینند، بین تروک حائض و اعمال مستحاضه جمع نماید و شرایط یائسگی به تمام شدن سن آن یا نبودن شرایط و صفات حیض می باشد.
خروج خون هنگام غسل
سوال : 1. زنی که مستحاضه متوسطه و یا مستحاضه کثیره است هنگام غسل از او خون می آید و اعضای غسل را نجس می کند ، آیا غسل او باطل است؟ و اگر غسل او باطل است چه باید بکند و چگونه غسل را انجام دهد؟
2. زن هایی که عمل جراحی کرده اند و یا به دلیل ضربه ای که بر بدن آن ها وارد گردید خون ریزی شدید و مستدام دارند و در طول یک یا دو یا سه ماه متوالیاً یا متناوباً خون می بینند. این خون ها چه حکمی دارند؟ آیا جزء استحاضه یا حیض قرار می گیرند و آیا غسلی دارند؟
جواب : 1) لازم است از خروج خون محافظت کند و اگر اهمال کند و خون خارج شود احتیاطاً باید غسل(استحاضه کثیره ) و یا وضو را در متوسطه اعاده کند.
2) اگر خون جراحت باشد حکم استحاضه ندارد.
غسل
سوال : آیا می توان در غسل ترتیبی پس از شستن سر و گردن ابتدا بالای قسمت راست بدن سپس بالای قسمت چپ و سپس پایین قسمت راست و پایین قسمت چپ را شست یا آنکه باید کل سمت راست شسته شود و سپس کل سمت چپ؟
جواب : شستن به نحو اول جایز است؛ لیکن شستن به نحو دوم موافق احتیاط مستحب است.
علائم خون حیض
سوال : طیف رنگ های ذیل در مقام تمییز حیض از استحاضه،کدام حیض وکدام استحاضه است؟
1. قرمز کمرنگ و پررنگ، 2. نارنجی کمرنگ و پررنگ، 3. صورتی کمرنگ و پررنگ، 4. قهوه ای کمرنگ و پررنگ، 5. زرد کمرنگ و پررنگ.
جواب : غالباً خون حیض غلیظ، گرم و رنگ آن سیاه یا سرخ است و با فشار و کمی سوزش بیرون می آید، اما باید دانست که به جز رنگ علائم دیگر ( زمان ـ مدت ـ صفات ) نیز در ثبوت حائضه بودن دخالت دارد که اگر ثابت نشود، خون استحاضه یا جراحت محسوب می شود. و اما خون استحاضه در بیشتر اوقات زرد رنگ و سرد است و بدون فشار و سوزش بیرون می آید و غلیظ هم نیست.