استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
نذر
سوال :

مرد متأهلی بعد از رابطه جنسی با افراد غریبه به بیماری ایدز مبتلا می شود، لذا نذر شرعی می کند که دیگر متعه نکند. آیا چنین نذری منعقد می شود؟ در ضمن به همین مضمون به خداوند قسم می خورد که متعه نکند، آیا نذر و عهد چنین شخصی منعقد می شود و حنث آن کفاره دارد؟

جواب :

اگر ترک عقد متعله برای او رجحان شرعی داشته باشد، نذر و عهد منعقد می شود و در صورت خواندن صیغه نذر یا عهد، حنث آن کفاره دارد.

نذر در خواب
سوال :

اگر انسان در خواب نذر کند یک گوسفند را ذبح کند (یا مثل این مورد)، آیا این نذر بر او واجب می شود؟

جواب :

خیر، نذر صحیح باید در بیداری و با شرایط مذکور در توضیح المسائل همراه باشد و در این صورت است که نذر منعقد می شود.

نذر
سوال : من خانه ای در آلمان خریده ام ،قبلاً نذر کرده بودم اگر ان شاء ا... خانه ای خریدم، یک سال جلسه قرآن مردانه در منزل برگزار می کنم ولی قدری راه دور و منزل هم بزرگ نیست. آیا باید این نذر را ادا کنم؟
جواب : اگر در نذر گفته باشید برای خدا انجام می دهم، نذر منعقد شده و واجب است انجام دهید.
وجوب قضا
سوال : نظر فقها این است که اگر نماز یا روزه در روز مشخصی به خاطر عذری و لو از روی فراموشی انجام نگیرد، باید قضا شود، آیا این وجوب قضا در مسائل مالی نیز جاری است مثلاً نذر کرده که در روز مشخصی فلان مبلغ پول را به مصرف خاص برساند، لیکن فراموش کند، آیا این نذر نیز باید قضا شود؟
جواب : اگر نذر او به نحو تعدد مطلوب باشد، یعنی هم برای او آن روز اهمیت داشته و هم پرداخت فلان مبلغ، پرداخت مبلغ لازم است.
خواندن نماز شب
سوال : بنده چهل نماز شب به صورت ممتد(در چهل شب)، نذر نموده ام،
1. آیا آنچه بر من واجب است، به جای آوردن یازده رکعت نماز است یا اینکه تمامی اعمال آن از جمله اذکار قنوت نماز وتر نیز بر من واجب است؟
2. آیا باید وقت به جای آوردن نماز حتما بین نیمه شب شرعی تا اذان صبح باشد؟
3. اگر سه شب را به جای نیاورده باشم، کفاره آن چگونه است؟
جواب : 1) آنچه بر شما واجب است، خواندن اصل یازده رکعت است و سایر اعمال آن بر شما واجب نیست.
2) تابع قصد نذر کننده می باشد و بعید نیست منصرف چنین نذری، نیمه شب شرعی تا اذان صبح باشد.
3) اگر برای چهل شب مورد نذر، وقت خاصی تعیین نشده ، تخلف از نذر صورت نگرفته و بر شما لازم است که چهل شب متوالی نماز شب بخوانید و اگر چهل شب مورد نذر معین بوده و تخلف در سه شب در آن چهل شب رخ داده، تخلف از نذر شده و بر وی یک کفاره تخلف نذر ثابت است.
عدم وقوع موضوع نذر
سوال : فردی قصد خرید خانه دارد، شخصی نذر نموده و صیغه شرعی جاری کرده است که مثلاً در سال آینده فلان مبلغ را به این فرد می دهد تا آن شخص خانه خریداری کند، در موعد نذر فرد مورد نظر خانه ای را که در اختیار دارد نوسازی نموده است و از خرید خانه منصرف گردیده، با این فرض آیا ادای نذر مذکور واجب است؟
جواب : اگر نذر مقید به صورتی بوده که آن شخص بخواهد خانه دیگری بخرد، در صورت انصراف وی از خرید خانه ادای نذر واجب نمی باشد.
توابع نذور
سوال : کسی که قصد می کند گوسفند یا گاوی را نذر ایام محرم کند، در صورت انعقاد نذرش اگر این حیوان آبستن باشد، آیا بچه حیوان نیز تابع نذر محسوب می شود و هکذا پوست و روغنش یا خیر؟
جواب : در صورت صحت نذر بجز بچه حیوان، تمام توابع حیوان جزء نذر محسوب می شود، البته در صورتی که در زمان نذر کردن، حیوان مزبور حامله باشد، حمل مزبور نیز تابع حیوان و مشمول نذر است، همچنین در صورتی که قصدش این بوده که گوسفند مزبور هر چند در آینده حامله شود با حملش مورد نذر می باشد، در این صورت نیز حمل مزبور جزء نذر است.
باقی مانده نذور
سوال : الف: کسانی که مقداری آرد یا روغن را برای مصرف در روز عاشورا و یا دهه محرم نذر می کنند، اگر همه آنها مصرف نشود، حکم باقی مانده چیست؟ آیا می توان آنها را در روزهای دیگر به مصرف رسانید یا خیر؟ و اگر نمی توان مصرف کرد آیا جایز است که آنها را بفروشد و پول آن را برای حسینیه خرج کند؟ ب: آیا از آن نذر باقیمانده می توان اجر ذاکر و یا خادم حسینیه را بدهد یا خیر؟
جواب : الف: اگر نذر آرد و روغن برای مصرف در خصوص دهه محرم و یا روز عاشورا باشد، در صورت باقی ماندن نمی توانند آن را در روزهای دیگر به مصرف برسانند و در غیر آن صورت می توانند و علی کل حال فروش و صرف ثمن آن در مصارف دیگر حسینیه جایز نمی باشد. . ب: خیر نمی توانند.
نذر در غیاب شوهر
سوال : زنی که شوهرش در مسافرت است و اطمینان دارد که شوهرش با کارهایش موافق است اگر قصد کند که فلان گوسفند یا گاو را نذر امام حسین (علیه السلام) کند یا اینکه مقداری گندم و یا روغن را به عنوان نذر امام حسین (علیه السلام) در ایام عاشورا به مصرف رساند، آیا این نذر که بدون اجازه شوهر اوست صحیح است؟ با توجه به اینکه دسترسی به شوهرش ندارد.
جواب : در فرض اینکه صیغه نذر به صورت صحیح ادا شده باشد و از مال خود زن باشد و وفای به نذر منافات با حق شوهر نداشته باشد، جایز است.
نذر زیارت
سوال : زنى قبل از ازدواج نذر كرده كه اگر حاجتش روا شد، به زيارت حضرت زینب (سلام الله علیها) در سوريه برود. حاجت او روا شد و در همين ايام ازدواج او نيز صورت گرفت. اكنون همسرش از رفتن او به سوريه جلوگيرى مى كند و اجازه زيارت به او نمى دهد، وظيفه او چيست؟
جواب : تا زمانى كه همسر اين زن اجازه رفتن را به او نمى دهد و رفتن او حق شوهر را از بين برده يا تمرّد نسبت به شوهر به حساب مى آيد، رفتن به زيارت براى او واجب نيست. اگر روزى شوهر راضى شد يا از زوجيت او بيرون آمد و قدرت بر انجام نذر داشت، وفاى به نذر براى او واجب مى شود.
صیغه نذر
سوال : صيغه صحيح نذر چيست؟
جواب : صيغه صحيح نذر آن است كه مثلاً بگويى: «به خاطر خدا بر عهده خود قرار مى دهم كه فلان كار را انجام دهم»، مثلاً روز جمعه روزه بگيرم.
نذر
سوال : من نذر كردم اگر ظرف يک هفته اينترنت را فرا بگيرم، فلان مبلغ معين را صدقه بدهم، لكن عهد شكنى كردم. آيا بر من واجب است كه اين مبلغ را پرداخت كنم يا نه؟ اگر واجب است، آيا مى توانم به نحوى از آن فرار كنم، براى مثال آن را به بعضى از فاميل كه از من پول مى گيرند، بدهم به صورتى كه از طريق ديگرى به من باز مى گردد؟
جواب : اگر نذر با صيغه شرعى آن خوانده شده به اين معنى كه گفته باشید: «به خاطر خدا بر عهده خود قرار می دهم كه صدقه بدهم»، بايستى كفاره نقض عهد را نيز پرداخت كنيد و فرار از آن جايز نيست و بايستى همان گونه كه نيت كرده ايد به نذر عمل كنيد، اگر در نيت شما نبوده كه آن را به غريبه بدهيد، مى توانيد آن را به فقراى فاميل عطا كنيد.
نذر
سوال : چند نفر شركتى را تأسيس كرده اند و همه آنها به سال خمسى ملتزم هستند. در يكى از روزها مشكلى براى يكى از كاميونهاى حمل بار پيش آمد و یکی از شرکا یک پنجم قيمت كالا را براى سالم رسيدن آن نذر كرد، آيا اين نذر فقط براى سهم او واجب مى شود يا واجب است از سهم همه مقدار یک پنجم پرداخت شود حتی اگر شركاى ديگر از آن اطلاع نداشته باشند؟
جواب : بر او واجب است نذر را از سهم خود پرداخت كند مگر آن كه در تصرف تمام مال مشترک حتى نذر كردن از جانب ايشان به او از طرف همه شركا وكالت داده شده باشد.
نذر
سوال : زنى مبلغ مختصرى پول به عنوان نذر به من داد در حالی که نمى دانست نذر او برای حضرت زینب (سلام الله علیها) يا شخص ديگرى از ذوات مقدسه است و هر چه سعى كرد نذر خود را به ياد آورد حافظه اش او را يارى نكرد. پس مبلغ پول را به من داد و رفت و من درباره تكليفم در صرف اين مبلغ فكر كردم و قرعه را به عنوان راه مناسب براى اين مسأله يافتم. نظر شريف شما چيست؟
جواب : غالب نذر هاى عوام به دليل فقدان صيغه نذر صحيح نيست بنابراين وفاى به اين نذر واجب نيست پس شما مى توانيد در يكى از دو مورد -اداى نذر براى حضرت زينب (سلام الله علیها) یا شخص دیگر- که زن به آن راضى است مصرف كنيد. بنابر فرض صحت نذر، بايد مبلغ در موردى كه دربرگيرنده همه نذرها باشد صرف شود و بنابر فرض عدم امكان جمع بين نذرها بر نذركننده واجب است احتياط كند و هر دو مورد را انجام دهد.
نذر روزه
سوال : اگر مكلف نذر نمايد كه دو ماه متوالى روزه بگيرد آیا حكم مذكور شامل حال او خواهد شد؟
جواب : به قصد نذر كننده بستگى دارد، اگر قصد او پيوستگى در جميع روزهاى دو ماه است واجب است كه هر دو ماه را پشت سر هم و بلافاصله بگيرد و اگر قصد ديگرى دارد طبق همان قصد خود رفتار نمايد.
نذر
سوال : كسى كه نذر مى كند تا روزهايى را به طور پيوسته و بدون فاصله روزه بگيرد، اگر نتوانست در اين روزها روزه بگيرد، قضاى آن چگونه است؟
جواب : احتياط مستحب آن است كه در قضاى آن نيز پيوستگى را رعايت نمايد.
نذر
سوال : اگر شخصى نذر كند كه اگر قبل از ماه هاى رجب و شعبان كار پيدا كند، اين دو ماه را روزه بگيرد. اما اواسط ماه رجب كار پيدا كند، آيا بايستى به نذر خود وفا كند؟ يعنى نيمه باقى ماه رجب و تمام ماه شعبان را روزه بگيرد و بعد نيمه ديگر رجب را هم قضا كند؟
جواب : از اين رو كه منذور له خود را مقيد به قبل از ماه هاى رجب و شعبان كرده و بعد از ماه رجب به مقصود خود رسيده، لازم نيست به نذر خود وفا كند مگر آن كه مقصود او تحصيل كار قبل از پايان دو ماه باشد كه در اين صورت هر قدر از دو ماه باقي مانده باشد بايد روزه بگيرد.
نذر نماز شب
سوال : اگر شخصى نذر كند كه نماز شب را يک بار به جا آورد آيا مى تواند فقط هشت ركعت را به نيت نماز شب بخواند يا شفع و وتر كفايت مى كند، و يا بايد يازده ركعت را به جا آورد؟
جواب : نذر تابع نيت نذر كننده است. اگر نذر كننده يازده ركعت نماز شب را نيت كرده، يازده ركعت بر او واجب مى شود و اگر فقط هشت ركعت يا شفع و وتر را نيت كرده همان هشت ركعت و يا شفع و وتر بر او واجب مى شود و اگر معناى عرفى نماز شب را نيت كرده، يازده ركعت بر او واجب مى شود.
نذر
سوال : اگر شخصی نذر شرعی کند اگر مریضم خوب شد یا دو رکعت نماز بخوانم یا کار مباح بدون غرض عقلائی یا حرامی انجام دهم آیا نذرش در طرف راجح منعقد می شود یا از اساس باطل است؟
جواب : در نذر شرط است که فعل منذور راجح باشد ولذا چون متعلق نذر جامع بین فعل راجح و غیر راجح می باشد، جامع راجح نمی باشد و این چنین نذری صحیح نمی باشد.
نذر
سوال : شخصی جهت ناهار عزاداران روز عاشورا گوسفندی نذر کرده تا به هیئت مسجد محل تحویل و در آشپزخانه این مسجد طبخ شود آیا مجاز به تغییر تاریخ آن می باشد؟ اگر مسئولین هیئت بگویند امروز کافیست شما جهت ناهار اربعین آن را بیاور تکلیف نذر روز عاشورا چیست؟
جواب : چنانچه صیغه نذر خوانده شده است و مقیّد به پختن در روز عاشورا و در مسجد محل بوده است، تغییر تاریخ آن جایز نمی باشد و در صورت عدم امکان آن وجوب وفا ساقط می شود. واگر به نحو تعدد مطلوب باشد که در آن مسجد یا مسجد دیگر و در روز عاشورا یا مناسبت حسینی دیگری برای عزاداری امام حسین طبخ شود در صورت عدم نیاز آن هیئت در هیئت های دیگر یا در مناسبت اربعین استفاده شود و چنانچه صیغه نذر جاری نکرده باشد عمل به آن واجب نیست.