استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
جهت قبله
سوال :

هفت سال است به دليل قطع نخاع، روی تخت هستم و نمازهايم را اجباراً روی تخت می خوانم، ولی خانه ما كوچک است و نمی توانم تختم رو به قبله باشد. تكليف نمازهايم چيست؟

جواب :

لازم نیست تخت را رو به قبله نمایید بلکه همین مقدار که بدن شما در حال نماز در جهت قبله باشد بدین صورت که اگر نشستید روبروی قبله باشید، کفایت می کند. در صورت عدم امکان، ابتدا باید پهلوی راست و در صورت عدم توان پهلوی چپ و در صورت عدم امکان، کف پا باید در هنگام نماز رو به قبله باشد.

انحراف از قبله
سوال :

انحراف از قبله تا چه حدی موجب بطلان نماز نمی شود؟ با اطمینان به حرف صاحب خانه مدتی در یک جهتی که گفته بود، نماز خواندیم بعد متوجه شدیم که کمتر از 45 درجه قبله مایل است، نمازهای ما و نمازهای کسانی که در خانه ما نمازخوانده اند چگونه است، آیا باید به آن ها بگوییم تا اگر مرجع تقلیدشان نظری غیر از حضرت عالی دارند به آن عمل کنند یا تذکر واجب نیست؟

جواب :

نمازهای خوانده شده، صحیح است و تذکر لازم نیست؛ البته از این به بعد لازم است استقبال قبله به نحو کامل انجام گیرد.

انحراف از قبله
سوال :

انحراف عمدی از قبله، تا چند درجه مبطل نماز جماعت نیست؟

جواب :

انحراف عمدی از قبله جایز نیست و باعث بطلان نماز می گردد؛ اما آن مقدار از انحراف که عرفاً قابل توجه نباشد و جهت قبله محفوظ باشد، چنانچه به خاطر جهل به جهت قبله یا سهواً صورت گرفته باشد، نماز را باطل نمی کند.

قبله
سوال :

چند روزى متأسفانه به اشتباه رو به قبله نماز نخواندم و بعد از آن متوجه شدم كه اشتباه بوده، آيا اين حدود دو هفته نماز را بايد قضا كنم؟

جواب :

در صورتیکه انحراف به اندازه ما بین یمین و یسار، یعنی به اندازه 90 درجه باشد، قضا واجب نیست.

نشانه ی قبله
سوال : آیا منبر نشانه ی قبله ی مسجد است و اینکه آیا عوض کردن جای منبر بخاطر تسلط بیشتر واعظ به مستمعین و بردن آن به گوشه مسجد اشکال دارد؟
جواب : خير، منبر نشانه ی قبله نيست و عوض كردن جاى آن اشكال ندارد.
قبله
سوال : کسى كه در حال اضطرار نمى‏ تواند به طرف قبله نماز بخواند آيا جهات غير قبله برايش يكسان است؟
جواب : بايد به جهتى نماز بخواند كه به جهت قبله نزديكتر است.
قبله
سوال : اگر شخص مدتى پشت به قبله نماز بخواند و بعد از مدت زمانى مشخص شود كه قبله برعكس بوده است حكم نمازهاى سابق او چيست؟
جواب : قضاى نمازهاى سابق واجب نيست. بلکه اعاده نمازى كه وقت آن هنوز باقى است واجب است.
جهت قبله
سوال : شخصى عمداً و با علم به جهتى غير از قبله نماز مى‏ خواند يعنى او مى‏ داند قبله در جهت راست است اما عمداً به جهت چپ بر اساس آن كه قبر معصوم در آن جهت است نماز مى‏ خواند، آيا نماز او غير از نماز خوف چه واجب باشد يا مستحب صحيح است؟
جواب : نماز واجب صحيح نيست، نماز مستحب نيز چنان چه در حال استقرار خوانده شود بنابر احتياط صحيح نيست اما اگر در حال حركت سواره يا پياده خوانده شود صحيح است.
قبله
سوال : من در يكى از شهرهاى منطقه جامو در كشور هندوستان زندگى مى كنم، جديداً مسجدى در منطقه ما تأسيس شد كه نمازهاى روزانه و جمعه را در آن اقامه مى كنيم، اخيراً متوجه شديم كه قبله مسجد به مقدار 18 درجه از قبله اصلى انحراف دارد، اما با توجه به اصرار مردم و هيئت امناء و مسؤولين مسجد هنوز امام جماعت مسجد به همان جهت نماز خودرا مى خواند، حال:
1) تكليف نمازهايى كه قبلاً به آن سمت انحرافى خوانديم چيست؟
2) آيا بايد جهت قبله مسجد را كه به مقدار مذكور انحراف دارد تغيير دهيم يا به همان جهت سابق بخوانيم؟
3) حكم امام جماعت و نماز خواندن او چيست؟
4) چه مقدار از انحراف از قبله در شرع مجاز است؟
جواب : 1) نمازهایی كه به خاطر جهل به جهت قبله با انحراف به مقدار مذکور خوانده شده است صحيح مى باشد و لكن از زمان مشخص شدن قبله اصلى بايد به همان جهت قبله اصلى نماز خوانده شود.
2) بله بايد به جهت قبله اصلى نماز بخوانيد گرچه تغيير فيزيكى ساختمان مسجد به طرف قبله لازم نيست.
3) نماز امام جماعت هم مانند مأمومين محكوم به صحت است اگر جاهل به جهت قبله اصلى بوده است.
4) آن مقدار انحراف كه قابل توجه نباشد و جهت قبله محفوظ باشد و بیش از چهار انگشت نباشد.
قبله
سوال : 1. کسی که در حال اضطرار نمی تواند به طرف قبله نماز بخواند آیا جهات غیر قبله برایش یکسان است؟
2. کسانی که مجبورند به رو خوابیده و در همان حال نماز بخوانند (به حالت پشت و پهلو نمی توانند بخوابند) وظیفه شان برای نماز و قبله چه می باشد؟
جواب : 1. باید به جهتی نماز بخواند که به جهت قبله نزدیکتر است.
2. بر آن ها واجب است که به پهلوی راست خوابیده و نماز بجا آورند به طوری که قسمتهای جلوی بدن رو به قبله باشد ، و در صورت عدم تمکن به جانب چپ و در غیر این صورت به پشت خوابیده و نماز بجا آورد.