استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
اهدای ثواب نافله شب
سوال : در مورد نمازهای مستحبی آیا جایز است فرد اینگونه نیت نماید که مثلاً از جانب والدین و خودم به نیابت از یکی از ائمه (علیهم السلام) نافله شب را انجام می دهم؟ اگر صحیح نیست برای شرکت والدین در ثواب چه راهی وجود دارد؟
جواب : می تواند آن ها را هم مانند ائمه اطهار (علیهم السلام) شریک در ثواب نماز شب کند.
نماز توبه
سوال : از جنابعالی تقاضا دارم بفرمایید نماز ی که روز یک شنبه ماه ذیقعده در مفاتیح از قول سیدبن طاووس نقل کرده که بعد از غسل توبه وضو گرفته شود و چهار رکعت نماز خوانده شود این چهار رکعت را باید به دو تشهد و سلام خواند یا نه چهار رکعت را با یک تشهد و سلام خواند و بعد از نماز ذکر های آن را گفت؟
جواب : از آن جا که اصل در نمازهای مستحبی، اتیان آن ها به صورت دو رکعتی می باشد لذا باید به دو تشهد و سلام خوانده شود یعنی دو نماز دو رکعتی انجام شود.
نیل به مقامات عالی
سوال : اگر مكلف فقط به اداى نماز شب خالصانه ملتزم باشد و به اداى نمازهاى مستحبى ديگر (چه نوافل يوميه يا نمازهاى مستحبى ديگر) پايبند نباشد آيا امكان رسيدن به مقامات عالى عرفانى با حسن ظن و توكل به خدا براى او وجود دارد؟
جواب : بله وجود دارد.
نماز شب
سوال : آيا خواندن نماز شفع و وتر بدون فاصله و با يك سلام جايز است؟
جواب : جایز است هر چند بهتر آن است که مجزا انجام شود.
نماز شب
سوال : اگر وقت براى گرفتن وضو يا غسل كردن براى اداى نماز شب تنگ باشد، آيا جايز است مكلف تيمم كند و نماز را ادا بخواند يا بايد آن را قضا كند؟
جواب : بله تيمم براى اداى نماز شب در صورت ضیق وقت جايز است و براى قضاى آن جايز نيست.
نماز شب
سوال : طريقه ی خواندن نماز شب چگونه است و آيا نماز شب را بلند مى‏ خوانند؟
جواب : نماز شب يازده ركعت است، هشت ركعت آن (چهار نماز دو ركعتى) به نيت نماز شب و دو ركعت آن به نيت نماز شفع و يك ركعت آن نماز وتر است و احتیاط آن است که نماز وتر را جدای از نماز شفع بخواند هر چند بعید نیست متصلاً نیز جایز باشد و مستحب است که نماز شب را بلند بخواند.
نماز عید
سوال : آيا خواندن نماز عيد در دوران غيبت واجب است يا آن كه مستحب مى‏ باشد؟
جواب : مستحب مى‏ باشد.
نماز عید
سوال : برخى از ائمه ی جماعات به خاطر كثرت عدد نمازگزاران تا سه مرتبه نماز عيد را مى‏ خوانند، براى نماز دوم و سوم، چه نيتى صحيح مى‏ باشد؟
جواب : احوط آن است كه نماز عيد را يک بار بخواند مگر در جايى كه آن را بدون غسل خوانده كه در اين صورت مى‏ تواند يك بار ديگر به همراه غسل به جا آورد.
کیفیت نماز عید
سوال : كيفيت نماز عيد چگونه مى‏ باشد؟
جواب : دو ركعت است كه در هر ركعت آن حمد و سوره خوانده مى‏ شود و افضل آن است كه پس از حمد در ركعت اول «والشّمس» و در ركعت دوم «الغاشية» و يا در ركعت اول «الأعلى» و در دومى «والشّمس» خوانده شود. سپس در ركعت اول بعد از خواندن حمد و سوره بنابر احتياط واجب بايد پنج تكبير بگويد و بعد از هر تكبير يك قنوت بخواند و در ركعت دوم بعد از قرائت حمد و سوره، چهار تكبير و بعد از هر تكبير يك قنوت بگوید و در قنوت هر ذكرى كه در قنوت ساير نمازها مجزى مى‏ باشد در اينجا نيز كفايت مى‏ كند و افضل آن است، در هر قنوت دعايى را كه وارد شده بخواند. این دعا عبارت است از: «اللهم أهل الكبرياء والعظمة و أهل الجود والجبروت و أهل العفو والرحمة و أهل التقوى والمغفرة أسألك بحق هذا اليوم الذى جعلته للمسلمين عيداً، و لمحمد (صلی الله علیه وآله) ذخرا و مزيدا أن تصلى على محمد و آل محمد كأفضل ما صلّيت على عبد من عبادك، و صلّ على ملائكتك ورسلك واغفر للمؤمنين والمؤمنات والمسلمين والمسلمات الأحياء منهم والأموات اللهم إنى أسألك خير ما سألك به عبادك الصالحون و أعوذ بك من شر ما استعاذ بك منه عبادك المخلصون».
نماز عید
سوال : آيا در نماز عيد مانند نماز جمعه تعداد نمازگزاران و همچنين فاصله بين دو جماعت معتبر مى‏ باشد؟
جواب : خير و نيز ساير شرايط نماز جمعه در آن معتبر نمى‏ باشد.
مستحبات نماز عید
سوال : در نماز عيدین چه اعمالى مستحب مى‏ باشد؟
جواب : مستحب است که پيش از نماز غسل شود و در هنگام نماز، قرائت بلند خوانده شود، چه نماز به جماعت باشد و چه فرادا خوانده شود و نيز مستحب است دست‏ هاى خود را هنگام گفتن تكبير بلند نمايد و بر زمين سجده نمايد و نماز را در صحرا به جا آورد مگر آن كه در مكه معظمه باشد كه در اين صورت به جا آوردن آن در مسجد الحرام افضل مى‏ باشد و مستحب است هنگام رفتن به نماز پياده و پا برهنه و با وقار باشد و عمامه سفيد بر سر گذارده باشد و پيراهن را تا ساق پا بالا بكشد و نيز مستحب است پيش از خروج براى نماز عيد فطر چيزى بخورد و در هنگام بازگشت از نماز عيد قربان مقدارى از قربانى ـ اگر وجود داشته باشد ـ تناول كند.
نماز عید فطر
سوال : هنگامى كه عيد فطر بعد از زوال ثابت شود، حكم نماز آن روز چه مى‏ شود؟
جواب : نماز آن روز به فرداى بعد از عيد، پيش از زوال تأخير مى‏ افتد.
اذان و اقامه نماز عید
سوال : آيا در نماز عيد فطر و یا عید قربان، اذان و اقامه وارد مى‏ باشد؟
جواب : خير، بلكه مستحب آن است که مؤذن سه مرتبه كلمه «الصّلوة» را تکرار کند.
نماز های مستحبی
سوال : چه زمانى وقت خواندن نماز عيد مى‏ باشد؟
جواب : وقت آن در روز عيد از هنگام طلوع خورشيد تا وقت زوال امتداد دارد و منظور از عيد دو روز در سال مى‏ باشد كه يكى عيد فطر كه اول ماه شوال است و ديگرى عيد قربان كه روز دهم ماه ذى الحجه مى‏ باشد.
مستحبات
سوال : 1. آیا اقامه ی نوافل شبانه روزی به نیابت از أمیرالمؤمنین (علیه السلام) صحیح است؟
2. اقامه ی آنها به نیابت از امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) چه حکمی دارد؟
3. تلاوت سوره ای از قرآن به نیابت از امام عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) صحیح است؟
4. تفاوت بین نیابت از ائمه أطهار (علیهم السلام) و اهداء ثواب عمل به آنها در چیست؟
جواب : 1.2.3) صحیح است.
4) از نظر ثواب فرقی نمی کند و ثواب هر دو عمل هم برای نائب و هم برای منوب عنه ثبت می شود لیکن در مورد نیابت قصد نیابت در عمل هم لازم است.
نماز شب
سوال : طریقه خواندن نماز شب چگونه است و آیا نماز شب را بلند می خوانند؟
جواب : نماز شب يازده ركعت است هشت ركعت آن (چهار نماز دو رکعتى) به نيت نماز شب ودو ركعت آن به نيت نماز شفع و يك ركعت آن نماز وتر است ومى توان آن را بلند يا آهسته خواند.
برخى از نمازهاى مستحبّى
سوال : 1. آيا به جای نماز شب می توان نماز استيجاری را خواند؟
2. آیا به جای نماز تحيت در حرم ائمه و امام زادگان (ع) و مساجد می توان نماز استيجاری خواند؟
3. نمازهای مستحبی که در ماه های مخصوصی در بعضی شب ها مثل ماه مبارک رمضان و ايام خاص خوانده می شود و سفارش شده است، آيا به جای آن می توان نماز استيجاری خواند؟
جواب : 1) ظاهراً نمی تواند، يعني نماز استيجاري به عنوان نماز شب حساب نمي شود.
2) خیر کفایت نمی کند.
3) اگر نماز در ايام مخصوصه، به عنوان خاصی وارد شده باشد، نماز استيجاری به عنوان آن نماز محسوب نمی شود و اگر به عنوان خاصی نباشد، کفایت می کند.