استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
وسواس در وضو
سوال : دارای وسواس می باشم بطوری که وسط وضو وسوسه مانع از وضو گرفتنم می شود و وسط وضو آن را رها کرده و چند دقیقه ای صبر کرده تا با وضوی قبلی فاصله ایجاد شود و این امر برایم ایجاد مشکل می کند آیا در این زمانها من می توانم ترتیب وضو را بهم زده و بلا فاصله وضو جدید را شروع کنم و یا اینکه حتما می بایست بین وضوی قبلی و جدید فا صله بیاندازم؟
جواب : فاصله انداختن بین وضوی جدید و قدیم لازم نیست و صرف تجدید نیّت کفایت می کند.
فاصله شدن بین اعمال وضو
سوال : برادران جانباز هنگام گرفتن وضو مجبورند براى مسح پا يا ديگر اعمال وضو، مقدارى حركت كنند كه در نتيجه چند لحظه بين افعال فاصله مى‏ شود، آيا اين امر موجب بطلان وضو مى‏ شود يا خير؟
جواب : خير تا وقتى كه اعضاى سابق خشک نشود اشكالى ندارد.
کمک گرفتن در مقدمات قریبه وضو
سوال : آيا اگر كسى براى وضو گيرنده آب بريزد و وضو گيرنده باقى اعمال وضو را انجام دهد، وضو باطل است؟
جواب : وضو گيرنده بايد خودش اعمال وضو را انجام دهد، بنابراين وقتى كسى آب مى‏ ريزد اگر وضو گيرنده صورت و دستان خود را به قصد وضو زير آب ببرد، وضو صحيح است و همچنين اگر هنگام ريختن آب قصد وضو نكند ولى بعد از آن با كشيدن دست روى صورت و دست به قصد وضو، آب را روى اعضا جارى كند وضو صحيح است ولى كمک گرفتن از شخص ديگر در مقدمات قريبه مثل ريختن آب در مشت وضو گيرنده مكروه است.
مباح بودن آب و مکان
سوال : آيا در صحت وضو مباح بودن فضا و ظرف وضو شرط است؟
جواب : شرط نيست لكن بنابر احتياط واجب نبايد در ظرف غصبى وضوى ارتماسى گرفت.
رنگ های آرایشی
سوال : آيا به نظر شما رنگ‏ هاى آرايشى از نوع خشک يا مايع يا حنا و يا هر رنگى از هر نوعى در وضو و غسل مانع محسوب مى‏ شود؟
جواب : رنگ‏ ها متفاوتند، رنگ آرايشى خشک اگر غليظ و داراى جرم باشد مانع است و رنگ آرايشى که مجرد رنگ است مانند حنا مانع نيست.
استفاده از مواد آرایشی
سوال : آيا ماده سفيد كننده كه در آرايش صورت استفاده مى‏ شود در وضو و غسل مانع محسوب مى‏ شود؟
جواب : اين ماده اگر چرب است و مقدارى از آن روى پوست لايه‏ اى را به وجود مى‏ آورد مانع محسوب مى‏ شود.
مانع در اعضای وضو
سوال : 1. اگر رنگ يا چيز ديگرى به شدت به يكى از اعضاى وضو چسبيده باشد و حرج زيادى در برطرف كردن آن به وجود آيد چگونه بايد وضو گرفت؟ آيا تيمم واجب مى‏ شود؟ 2. در فرض بالا تكليف در غسل چيست؟
جواب : 1) اگر آن شى‏ء مانع رسيدن آب به پوست نباشد وضوى عادى واجب است و اگر مانع است بنابر احتياط واجب وضوى جبيره بگيرد و هم تيمم كند. 2) حكم غسل همان حكم وضو است.
مانع در اعضای وضو
سوال : اگر مانعى مانند قير و غيره (در اعضاى وضو) باشد كه مانع رسيدن آب به پوست شود و برداشتن آن ممكن نباشد يا با حرج شديد همراه باشد آيا وضو با مانع كفايت مى‏ كند يا بايد تيمم كرد؟
جواب : بنابر احتياط واجب ضميمه كردن تيمم به وضوى جبيره واجب است.
تطهیر عضو متنجس
سوال : آيا تطهير عضو متنجس با شستن هنگام وضو جايز است يا بايد قبل از وضو آن را تطهير كرد؟
جواب : بله اگر آب با ملاقات موضع متنجس نجس نشود جايز است مانند اين كه در موضع متنجس عين نجاست يا مايع متنجس، موجود نباشد هر چند احتیاط در آن است که اول عضو را تطهیر کند و سپس وضو بگیرد.
مانع در وضو
سوال : سرمه سنگى چرب نيست و گاهى از اين سرمه در چشم استفاده مى‏ شود بعضى اوقات سرمه از داخل چشم به ميزان اندكى تراوش كرده و ريشه مژه‏ ها را در بيرون چشم آغشته مى‏ كند آيا اين مقدار در صحت وضو تأثير دارد؟
جواب : چنان چه مانعى در رسيدن آب به پوست يا مژه‏ ها نباشد وضو صحيح است.
وضو گرفتن از ظرفهای بزرگ
سوال : آيا صحيح است براى وضو گرفتن از ظرف‏هاى بزرگ مانند بشكه با دست، مشتى آب برداشت در حالى كه امكان وضو گرفتن با شير آب وجود دارد؟
جواب : بله جايز است به شرط آن كه آب ظرف (با فرو بردن دست) نجس نشود.
مشکل در نائب گرفتن
سوال : اگر گرفتن نائب به سبب كمى پرسنل و پرستار مشكل باشد وظيفه چيست؟
جواب : در صورتی که نتواند وضو بگیرد وظیفه ی او تیمم است.
نائب گرفتن
سوال : اگر وظيفه شخصى وضو به كمک نائب است اما گرفتن نائب مستلزم رو انداختن و تقاضاى آن موجب منت مى‏شود وظيفه چيست؟
جواب : مى‏ تواند براى نايب گرفتن به او اجرت دهد و اساساً این مقدار تقاضا موجب سقوط واجب از او نمی شود.
وضو به کمک نائب
سوال : كسى كه وظيفه‏ اش وضو به كمک نائب بوده اما به واسطه ندانستن مسأله با تيمم نماز مى‏ خوانده آيا نمازهاى او صحيح است يا بايد آن‏ها را اعاده نمايد؟
جواب : باید نمازهایش را اعاده کند مگر این که در آخر وقت که دیگر نمی توانسته نائب بگیرد و نماز فوت می شده تیمم کرده باشد.
عدم قدرت بر گرفتن نائب
سوال : كسى كه از گردن به پايين فلج است و قدرت انجام وضو و تيمم و گرفتن نائب را ندارد تكليف او براى نماز چيست؟
جواب : در صورتى كه امكان گرفتن نائب به هیچ وجه (حتى با پول دادن) را ندارد، وضو و تيمم از او ساقط است و بايد احتياطاً با همان حال نماز بخواند.
نائب گرفتن در وضو
سوال : شخصى است كه اگر بخواهد وضوى ترتيبى بگيرد بايد براى قسمتى از وضو نائب بگيرد ولى اگر وضوى ارتماسى بگيرد نيازى به نائب ندارد وظيفه‏ اش چيست؟
جواب : واجب است وضوى ارتماسى بگيرد.
شک در وجود مانع
سوال : اگر مكلّف در وجود مانع شک كند آيا بررسى و جستجو لازم است؟
جواب : بررسى و جستجو واجب است.
برطرف کردن مانع
سوال : اگر مكلّف در مانع بودن چيزى (در رسيدن آب به پوست) شک كند آيا برطرف كردن آن واجب است؟
جواب : برطرف كردن مانع واجب است، زيرا در غسل و وضو علم داشتن به جريان آب بر پوست شرط است.
مسح سر با دست چپ
سوال : آيا مسح سر با دست چپ اشكال دارد؟
جواب : اشكال ندارد، هر چند احتیاط در مسح با دست راست است.
شرایط وضو
سوال : يك فردى عمل جراحى در ناحيه لگن خود انجام مى دهد بگونه اى كه قادر به خم شدن و يا بلند كردن پاهاى خود نمى باشد، حال براى مسح پا در وضو تكليف او چيست؟ وآيا اصلا تكليف او وضو است يا تيمم؟
جواب : از ديگرى كمك بگيرد و به ترتيب ذيل عمل شود:
1) شخص ديگرى دست اين فرد را به موضع مسح برساند و مسح صورت گيرد.
2) اگر فرض فوق ميسّر نيست، شخص ديگر، از آب وضوى فرد عاجز مسح را انجام دهد هرچند با تكرار وضوء.
3) با عدم امكان دو فرض قبل، فرد عاجز تيمم نمايد.