استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
روابط زن و مرد
سوال :

1- آیا زنی که رحم خود را اجاره داده است با کودک در رحم خود، محرم است؟ اگر محرم است از نوع رضاعی است یا سببی؟


2- در صورتیکه بین صاحب اسپرم با زن صاحب رحم اجاره ای عقدی خوانده نشده باشد، شیری که بعد از زایمان به دست می آید از رابطه زناشویی نمی باشد. حال اگر به نوزادی که در رحم خودش بوده است شیر بدهد، آیا باعث محرمیت می شود یا خیر؟ اگر آن شیر را به نوزدادی غیر از نوزاد داخل رحم بدهد، چطور؟ آیا باعث محرمیت می شود یا خیر؟


3- در صورتیکه بین صاحب اسپرم با زن صاحب رحم اجاره عقدی خوانده شود چطور؟ اگر شیر حاصل بعد از زایمان را به نوزدای که در رحم داشته دهد یا به نوزادی دیگر که در رحم نبوده شیر دهد، چه حکمی از لحاظ محرمیت خواهد داشت؟

جواب :

1) بله محرم است و در حکم مادر رضاعی است.


2) حکم صورت اول از پاسخ قبل روشن شد و اما حکم صورت دوم عبارت از عدم محرمیت با نوزاد دیگر است.


3) محرمیت حاصل نمی شود.

محرمیت بواسطه رضاع
سوال :

1ـ زنی فرزندش سقط شده است، آیا اگر شیری که در اثر سقط از سینه او می آید به کودک دیگری با رعایت شرایط محرمیت که در رساله ذکر شده داده شود، موجب محرمیت می گردد؟


2ـ در صورتیکه موجب محرمیت شود، آیا بین ماه هایی که زن کودک را سقط کرده مثلاً دو ماهگی یا سه ماهگی یا چهار ماهگی و... تفاوتی وجود دارد؟


3ـ زنی سه یا چهار یا پنج ماه دیگر بچه او به دنیا می آید، حال اگر به کودک دیگری شیر دهد (با رعایت تمام شرایط محرمیت) آیا موجب محرمیت می گردد یا حتماً شیر باید پس از ولادت کودک باشد تا موجب محرمیت شود؟

جواب :

1) خیر، موجب محرمیّت نمی شود.


2) از پاسخ سؤال قبل، روشن شد.


3) حتماً شیر باید پس از ولادت کودک باشد.

محرمیت
سوال :

بنده قصد دارم با زنی مطلقه که یک دختر چهارده ساله دارد، ازدواج کنم. با توجه به حیا و نزاکتی که بین ما وجود دارد، مطلع شدیم که صرف عقد، باعث محرمیت دختر همسرم با من نمی شود و باید حتماً نزدیکی صورت بگیرد. همسر آینده ام تصمیم دارد قبل از مراسم عروسی، نزدیکی نباشد و دختر خانم هم تصمیم دارد پس از عقد با بنده عکس و مراوده معروف داشته باشد. آیا برای محرمیت راهی غیر از نزدیکی وجود دارد؟

جواب :

خیر، وجود ندارد.

احکام شیر دادن
سوال :

عمه ام در نوزادی من را شیر داده اما پانزده دفعه متوالی و یک شبانه روز نبوده و گاهی شیر را با شیشه شیر به حلقم ریخته اند و اینکه در این مدت که از شیر او تغذیه می شدم از شیر مادر خودم هم تغذیه شدم، اما می گویند که گوشت گرفته ام؛ آیا من می توانم با پسر عمه ام ازدواج کنم؟

جواب :

چنانچه علم نداشته باشید به اینکه در اثر شیر خوردن مستقیم از پستان، گوشت و استخوان روییده شده باشد، می توانید ازدواج کنید.

اسباب محرمیت
سوال :

مردی در ازدواج اول یک پسر دارد، زن دیگری هم در ازدواج اول خود یک دختر دارد، زن ازشوهرش طلاق می گیرد و با مرد اول ازدواج می کند، آیا پسر مرد از زن اول، می تواند با دختر زن دوم که از شوهر اول است، ازدواج کند یا خیر؟


 

جواب :

بله، می تواند.

محرمیت در اثر خویشاوندی رضاعی
سوال : در باروری به روش رحم جایگزین که اسپرم و تخمک زن و شوهر شرعی پس از تلقیح در رحم مادر جایگزین قرار می گیرد، آیا بین مادر جایگزین (مادر اجاره ایی) و کودک متولد
شده از این روش رابطه خویشاوندی رضاعی یا در حکم خویشاوندی رضاعی وجود دارد؟ آیا مادر اجاره ایی با کودک متولد شده با هم محرم هستند؟
جواب : این بچه در واقع فرزند نسبی زوجینی است که تخمک و اسپرم از آنها است و رابطه ی این فرزند با زنی که در رحمش پرورش یافته در حکم فرزند رضاعی است و با او محرم می باشد.
اسباب محرميت
سوال : خانمی یک بار ازدواج میکند و سپس از شوهر اولش طلاق میگیرد و با مرد دیگری ازدواج کرده و از شوهر دومش صاحب دختری میشود. آیا دختر این زن که از شوهر دوم اوست با شوهر اولش محرم میشود یا خیر؟
جواب : بله در فرض مسئله دختر ربیبه شوهر اول محسوب می شود و با او محرم می باشد.
محارم
سوال : من تک فرزند پسر هستم و با پدر و مادرم زندگى مى كنم. چنانچه مادرم فوت كند و پدرم دوباره ازدواج كند و صاحب دخترى شود، آيا آن دختر به من محرم است؟
جواب : بله با همديگر محرم هستيد وآن دختر، خواهر پدرى شما مى باشد.
محارم
سوال : من تک فرزند پسر هستم و با پدر و مادرم زندگى مى كنم. چنانچه پدرم فوت كند و مادرم دوباره ازدواج كند و صاحب دختر شود، آيا آن دختر به من محرم است؟
جواب : بله با همديگر محرم هستيد و آن دختر، خواهر مادرى شما مى باشد.
محارم
سوال : زنى به وسيله ی لقاح مصنوعى و با نطفه ی مردى اجنبى باردار شده و دخترى به دنيا آورده است، حكم اين دختر نسبت به همسر اين مرد و خانواده ی او از لحاظ محرميت چيست؟
جواب : اگر بعد يا قبل از اين لقاح مصنوعى، بين زن و شوهر نزديكى صورت گرفته است، دختر حكم ربيبه را دارد و بر مرد محرم است و بر ديگر بستگان او مانند پدر آن مرد و برادرانش محرم نيست. و همچنين نسبت به بستگان زن مانند پدر و برادر و فرزند آن زن محرم است.
محارم
سوال : آيا جايز است براى محرم شدن با همسر يكى از دوستانم، دختر غير بالغه يا شيرخواره ی او را به عقد موقت خود در بياورم؟
جواب : بله، با اذن پدر يا وكيل او جايز است.
محرمیت
سوال : شخصى مى خواهد با خواهر زن خود محرم شود، الف: آيا مى تواند از طريق عقد موقت با دختر اين خواهر زن، محرميت را ايجاد نمايد؟ ب: در صورتى كه اين خواهر زن بچه شير خواره داشته باشد آيا مى توان دخترى را به او داد تا شير دهد سپس اين دختر بچه را به عقد موقت آن مرد درآورد تا محرميت حاصل شود؟
جواب : الف: بله محرميت حاصل مى شود ولیکن مشروط به رضایت زنش که خاله ی اوست می باشد.
ب: بله آن زن مادر رضاعى همسر شما مى شود و به شما محرم مى شود.
محرمیت
سوال : شخصى دختر بچه اى را از بهزيستى تحویل گرفته است، حال كه اين كودک بالغ شده و با شخصى مى خواهد ازدواج كند، راه محرم شدن بين شوهر اين دختر (داماد خوانده) با مادرخوانده چيست؟ اگر اين زن (مادرخوانده) از شوهر خود طلاق بگيرد و پس از انقضاى عده به عقد موقت پدر داماد خوانده يا پدر پدر دامادخوانده و يا پدر و يا پدر بزرگ مادرى داماد خوانده در آيد بدون اينكه دخولى صورت بگيرد و دوباره به عقد شوهر اول خود درآيد، اشكالى دارد؟ آيا محرميت ايجاد مى شود؟
جواب : بله به محض عقد، بچه ها و نوه هايى كه در آينده به دنيا مى آيند و خود اين دامادخوانده به اين زن محرم مى شوند.
محرمیت
سوال : شخصى دختر بچه ی سه ساله اى را به منظور سرپرستى به عنوان فرزند خوانده از سازمان بهزيستى تحویل گرفته است، آيا مى توان به منظور محرميت بين دختر (فرزند خوانده) با سرپرست خانواده (پدرخوانده) با اجازه ی حاكم شرع عقد موقت بین اين دختر بچه با پدر و مادر پدرخوانده يا به عبارت ديگر با پدر مادر فرزند پذير، خواند. در اين صورت آيا محرميت ميان اين دختر و پدرخوانده ايجاد مي گردد؟
جواب : بله به مجرد عقد اين دختر حكم زن بابا براى اين مرد پيدا مى كند و با او محرم مى شود.
ازدواج موقت برای حصول محرمیت
سوال : شخصی به منظور محرمیت و صحت عقد موقت با دختری صغیره که بعض فقها می فرمایند می بایست قابلیت بهره جنسی داشته باشد، مدت ازدواج عقد موقت خویش را پانزده سال قرار می دهد و پس از گذشتن دو ماه مابقی مدت را می بخشد، آیا در این صورت عقد صحیح است و محرمیت بین طرفین و اطرافیان ایجاد می گردد؟
جواب : در عقد موقت با دختر صغیره جهت حصول محرمیت، مدت طولانی شرط نمی باشد.
ربیبه
سوال : آیا ربیبه بعد از طلاق همسر همچنان محرم می ماند؟
جواب : بله در صورتی که زوج بعد از دخول به همسرش او را طلاق داده باشد، ربیبه محرم می باشد.
محرمیت
سوال : اينجانب براى فرزند صغير و نابالغ خود (پسر بچه 9 ماهه) اقدام به صيغه نمودن خانمى 28 ساله را نموده ام كه وى كارهاى فرزند اينجانب را انجام دهد و چون در منزل اينجانب هم مى باشد به بنده نيز محرم باشد آيا با اين صيغه و با وصف اينكه فرزند صغير اينجانب توان استمتاع نداشته و قدرت استفاده و بهره بردارى از همسر را ندارد، خانم به اينجانب محرم است؟
جواب : قدرت بر استفاده لازم نيست و محرميت در مفروض سؤال حاصل مى شود.
محرمیت
سوال : 1. من با پدر و مادرم زندگی می‌کنم و تک فرزند پسر هستم. مادرم فوت می‌کند و پدرم ازدواج مجدد می‌کند و از این ازدواج دوم، دختری متولد می‌شود. آیا این دختر به من محرم است؟
2. من با پدر و مادرم زندگی می‌کنم و تک فرزند پسر هستم. پدرم فوت می‌کند و مادرم ازدواج مجدد می‌کند و از این ازدواج دوم، دختری متولد می‌شود. آیا این دختر به من محرم است؟
جواب : 1) بله او خواهر ناتنی (خواهر پدری) شما می باشد.
2) بله او خواهر ناتنی (خواهر مادری) شما می باشد.
محرمیت
سوال : برخى خانواده ها به علت نداشتن فرزند بچه هاى بى سرپرست را به فرزندى گرفته و بزرگ مى كنند، براى محرميت آن ها به مرد يا زن چه راه هايى وجود دارد؟
جواب : براى محرم شدن دختر مى توان او را با اذن ولی اش - پدر يا جد - و يا حاكم شرعى در صورت نداشتن ولى به ازدواج موقت پدر شوهر ولو براى مدت كوتاه در آورد كه در اين صورت آن دختر به شوهر و اولاد آن شوهر محرم خواهد بود. و محرم شدن پسر بر زن چنانچه بچه بى سرپرست شيرخوار باشد در صورت خوردن شير از مادر آن زن برادر رضاعى زن محسوب خواهد شد بشرط تحقق شرايط رضاع.
محرمیت
سوال : 1. من تک فرزند پسر هستم و با پدر و مادرم زندگی می‌کنم. چنانچه پدرم فوت کند و مادرم دوباره ازدواج کند و صاحب دختر شود، آیا آن دختر به من محرم است؟

2. من تک فرزند پسر هستم و با پدر و مادرم زندگی می‌کنم. چنانچه مادرم فوت کند و پدرم دوباره ازدواج کند و صاحب دختری شود، آیا آن دختر به من محرم است؟
جواب : 1. بله باهمدیگر محرم هستید و آن دختر، خواهر مادری شما محسوب می شود.
2. بله با همدیگر محرم هستید وآن دختر، خواهر پدری شما محسوب می شود.