استفتائات برگزیده
اگر خونی که به واسطه بواسیر یا زخم دهان و بینی یا هر محل باطنی دیگری از بدن به لباس برسد و بیشتر از درهم باشد، نماز صحیح است؟ چه قبل از نماز برسد یا حین نماز آیا تفاوتی دارد؟
باید با وسیله ای مانند پارچه یا چسب، جلوی سرایت خون به لباس یا موضع دیگری از بدن گرفته شود و در این صورت نماز با آن صحیح است.
با عنایت به حفظ انرژی به ویژه انرژی برق و با توجه به فرارسیدن فصل گرما و عدم رعایت مصرف بهینه انرژی توسط برخی مردم و ارگان ها و سازمان ها، مساجد و حسینیه ها و همچنین مراکز عمومی که باعث اتلاف انرژی و هدر رفت سرمایه ملی از بیت المال می گردد، مستدعی است حضرت عالی نظر مبارک خود را در این زمینه بیان فرمایید.
رعایت مقررات نظام در این زمینه لازم است.
یکی از روحانیون در روستایی به خاطر رفع اختلافات بین مردم و با توجه به استفتائات از مراجع وقت، زمینی را جهت ساخت مسجد به صورت شفاهی وقف می کند و مردم به همت خودشان بنای مسجد را ساخته اند و در ادامه همان مسجد، شخصی زمینی را به عنوان حسینیه به صورت شفاهی وقف کرده و مردم حسینیه را ساخته اند و سی سال به طور هیئت امنایی اداره می گردید، اکنون استدعا دارم به سؤالات ذیل پاسخ بفرمایید:
1ـ آیا واقفان زمین مسجد و حسینیه، می توانند ادعای تولیت داشته باشند؟
2ـ آیا کسانی که در ساخت بنا مشارکت داشته اند، می توانند در صورت ادعای تولیت واقفان زمین ادعا کنند که ما نسبت به خرج کرد یا کارکرد بنای مسجد و حسینیه راضی نیستیم؟
1و2) صرف وقف زمین برای مسجد و یا حسینیه، موجب حق تولیت نیست.
مهریه زوجه ای در عقد دائم 314 سکه طلای تمام بهار آزادی می باشد ، زوجه نسبت به 120 عدد سکه تقاضای مطالبه مهریه می نماید، زوج نسبت به پرداخت آن اقدام می نماید و بعد از آن تقاضای تمکین زوجه را دارد، اما زوجه بعد از آن مجدداً نسبت به مطالبه 120 سکه ی ديگر از مهریه مجدداً اقدام نموده و از حق حبس استفاده می نماید. آیا با توجه به مطالبه اولیه و پرداخت آن، حق حبس برای زوجه باقی است یا ساقط شده است؟
اگر مهریه در زمان خواندن صیغه عقد حال(نقد) باشد، زن قبل از اولین نزدیکی می تواند قبل از گرفتن مهریه از تمکن امتناع کند؛ اما اگر مهریه مؤجل(مدت دار) باشد یا اولین نزدیکی صورت گرفته باشد، زن نمی تواند از تمکین خودداری نماید.
امروزه با استفاده از علم ژنتیک توسط دی ان ای، می توان ردگیری اجداد کرد و تاریخچه خانوادگی را به دست آورد، حال اگر فردی با انجام این تست مشخص گردد سید است، آیا این تست برای احراز سیادت حجت شرعی می باشد؟
اگر موجب اطمینان و وثوق به سیادت شخص گردد، احکام شرعی سیادت بر او مترتب می شود.
در صورتیکه پس از عقد نکاح مشخص گردد که زوجه فاقد بکارت بوده است و قبل از عقد ازاله بکارت گردیده و زوجه به این مهم اقرار داشته باشد؛ با عنایت به این که عاقد، زوجه را دوشیزه خطاب کرده و عقد نکاح بر مبنای شروطی من جمله دوشیزگی زوجه جاری شده، در فرض مذکور آیا حق فسخ نکاح برای زوج موجود است یا خیر؟ در صورت ایجاد حق فسخ، آیا زوج می تواند مخارج عقد را مطالبه وهدایا را مسترد نماید.
در صورتی که بکارت زوجه در ضمن عقد یا قبل از آن ذکر شود، به طوری که عقد مبتنی بر آن واقع شده باشد، زوج حق فسخ عقد را دارد و در غیر این صورت، حق فسخ ندارد و طلاق به اختیار اوست.
اگر هنگام کشیدن مسح سر، آب کف دست با آب روی صورت مخلوط شود، آیا مسح پا با آن رطوبت مخلوط شده صحیح است؟
 
 بله، صحیح است.
 
آیا نماز با عرق جنب از حرام، درست است؟
بنابر احتیاط مستحب، با آن عرق نماز نخواند؛ اگر چه نماز او صحیح است.
با توجه به اهمیت مدیریت مصرف برق در تأمین و توزیع برق پایدار و محدودیت منابع تولید برق در کشور، خواهشمند است به سؤالات شرکت توزیع نیروی برق خوزستان که در ادامه خواهد آمد، پاسخ دهید:
1- با توجه به مصوبه مجلس شورای اسلامی برای رایگان شدن برق مدارس، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در مدارس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در مدارس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟
2- با توجه به رایگان بودن بهای برق مصرفی مساجد، حسینیه ها و تکایا، حکم شرعی استفاده بی رویه از برق در این اماکن مقدس چیست؟ اگر به دلیل استفاده بیش از حد برق در این اماکن مقدس، شبکه برق دچار نوسان و خاموشی شود، حکم آن چیست؟
3- برخی ادارات و بانک ها، سازمان ها و شرکت های دولتی و خصوصی در تابستان برای خنک ماندن محیط کار، کولر گازی خود را پس از پایان ساعت کاری روشن می گذارند. حکم این عمل چیست؟ اگر از این بابت شبکه برق دچار نوسان و یا خاموشی شود، چه حکمی دارد؟
4- حکم شرعی استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن چیست؟ آیا عدم توانایی مالی توجیهی برای دستکاری در کنتور برق و یا استفاده از برق بدون پرداخت بهای آن به هر شکل را ممکن می سازد؟ حکم این کار چیست؟
 
1و2و3) استفاده بی رویه و یا استفاده در غیر از ساعات درسی، کاری، اداری و یا حتی استفاده در ساعات درسی، کاری و اداری برخلاف مقررات دولت، حرام می باشد و موجب ضمان است.
4) جایز نیست و شخصی که بدون مجوز، استفاده از برق نماید یا با دستکاری در کنتور برق بخواهد کمتر پرداخت نماید ضامن است.
آیا امکان از بین بردن جنین انسانی آزمایشگاهی برای اهداف علمی، تحقیقاتی و یا پزشکی، مانند سلولهای بنیادین، وجود دارد؟ اگر این امکان وجود دارد، تا چه مرحله ای از رشد جنین، از بین بردن جنین ایراد شرعی ندارد؟
هرگاه جنین انسانی آزمایشگاهی از اسپرم مرد و تخمک زن تکون یافته باشد، هر چند از طریق غیر طبیعی در ابتدا یا در ادامه، از بین بردن آن جایز نیست؛ مگر برای اغراض و مصالح مهم لازم التحصیل مورد نظر شارع به گونه ای که بدون از بین بردن جنین، به این هدف مهم نمی توان دست یافت آن هم در مرحله قبل از تعلق روح به جنین نه بعد از آن.
سرايت نجاست
سوال :

چند سال قبل كودكی در راهرو ساختمان ادرار كرد و بعد از آن كل راهرو تی كشيده شد و از آنجايی كه احیاناً با كفش خيس (به علت باران يا برف) از آن راهرو عبور و وارد منزل مي شويم، آيا كف كفش نجس است؟ بعد از ورود به منزل با كفش، در راهرو خانه كفش در آورده می شود اما پيش آمده كه آن نقطه هم تی كشيده شده و سپس تی به جاهای ديگر خانه هم كشيده باشد. آيا در حال حاضر كل خانه نجس می باشد؟ و اينكه احیاناً با پای خيس در خانه راه رفته می شود. آيا كف پا نجس است و مي تواند جای ديگری را نجس كند؟

جواب :

تنها نقطه اصابت ادرار و نیز تی ای که با آن نقطه اصابت نموده است نجس می باشد و بقیه قسمتها و نیز کف کفش و کف پا طاهر می باشند.

حق الناس
سوال :

آیا حفر چاه (فاضلاب - آب) پشت دیوار و در کوچه و معبر جایز است و آیا تجاوز به حقوق دیگران نیست؟

جواب :

در کوچه باز حفر چاه برای خود جایز نیست، اما برای خود کوچه اشکال ندارد. در کوچه بن بست تصرف در آن منوط به اجازه همه کسانی است که درب منزل و یا ملک آنان به کوچه باز است.

معاملات اکراهی
سوال :

در خصوص انجام معاملات اکراهی و صوری که صرفاً دارای صورتی از یک معامله واقعی می باشد و در شرایطی که در حین، قبل و بعد از وقوع آن قصد واقعی و رضای قلبی در بین نباشد و صرفاً برای تضمین بدهی و امثالهم تتنظیم شده باشد، آیا نوشتن مبایعه نامه می تواند دلیل بر اصالت الصحت معمول در معاملات باشد؟ از نظر شرع مقدس اسلام تکلیف مبیع قید شده در این گونه مبایعه نامه ها چیست؟

جواب :

در فرض مذکور بیع واقع نشده است؛ ولی اگر برای تضمین بدهی باشد، رهن خواهد بود و احکام رهن را دارد.

نکاح موقت
سوال :

اگر طبق سند ازدواج قید گردیده که شوهر بی اذن همسر تجدید فراش ننماید، آیا نکاح موقت هم مصداق آن خواهد بود یا تبادر عرفی به نکاح دائم است؟

جواب :

ظاهراً و عرفاً منظور از تجدید فراش، نکاح دائم است؛ مگر آن که زوجه در متن عقد دائم، عدم ازدواج موقت همسر خود را شرط نموده باشد.

ارث
سوال :

به استحضار می رسانم اینجانب به همراه دو برادر خود به اتفاق پدر مرحوم مان در حالی که نوجوان بودیم به شهر قم مهاجرت کردیم و با کار توانستیم امرار معاش کرده و از مازاد درآمد زمینی خریداری کنیم و با مشارکت همدیگر آن را ساختیم. سند منزل مسکونی به علت صغر سن برادران به نام پدر مرحوم خریداری شد و پدر بعد از رسیدن سه فرزند به سن قانونی، سند ملک مزبور را به نام سه برادر انتقال داد.


از محضر حضرت عالی تقاضامندم بفرمایید: آیا شرعا بقیه وراث حقی از این ملک دارند یا خیر؟

جواب :

در صورتی که پدر ملک مزبور را تملیک به سه برادر نموده باشد، سایر وراث نسبت به آن حقی ندارند.

مستثنیات دین
سوال :

اینجانب به علت مشکلات مالی، سالیان متمادی در منزل پدری خویش سکنی گزیده ام و بعد از فوت پدر، مالک حدود دو دانگ از منزل پدری خویش گشته ام (مشاع از منزل پدری)، آیا چنانچه این میزان سهم الارث از منزل پدری (که به صورت مشاع می باشد) در حد مورد نیاز اینجانب و یک فرزند واجب النفقه بنده با رعایت شؤون عرفی باشد، در زمره مستثنیات دین خواهد بود یا خیر؟

جواب :

اگر در ملک مشاع موروثی سکونت دارید و منزل مسکونی دیگری ندارید، در صورتی که سهم الارث شما بیشتر از مقدار لازم و مناسب شأن برای سکونت نباشد، جزء مستثنیات دین محسوب می شود.

وضو
سوال :

آیا می توانیم با یک دست هم مسح پای راست و هم پای چپ را انجام دهیم؟

جواب :

بله، جایز است.

قضاوت
سوال :

نظر اسلام را در مورد اعتبار اسنادی که توسط دستگاههای مدرن مانند فیلم، عکس، فاکس و ... تهیه می شود بیان فرمایید. کدام یک می تواند مستند حکم قاضی قرار گیرند و به عنوان مؤید تا چه حد قابل استنادند؟

جواب :

اگر موارد مذکور موجب علم و قطع قاضی شود، قاضی می تواند حکم نماید به شرط این که قطع او حسی و بین باشد؛ البته اگر جرم مربوط به حق الناس باشد(قصاص یا حد قذف) قاضی تنها در صورت درخواست صاحب حق می تواند حکم کند.

تقلید
سوال :

برای پیدا کردن مرجع تقلیدِ اعلم خیلی دچار مشکل هستم؛ چون فردی کم سواد در روستایی هستم که دسترسی به علماء ندارم از روحانیونی که برای تبلیغ به روستا می آمدند سوال کردم ولی می گفتند ما توانایی تشخیص اعلم از مراجع را نداریم. حال وظیفه ام درمورد تقلید چیست؟ چگونه مرجع تقلیدم را انتخاب کنم؟

جواب :

از دو نفر مورد اعتماد سؤال کنید(هرچند با مسافرت به مثل شهر قم باشد) و در صورتی که با تحقیق و سؤال از یافتن مجتهد اعلم عاجز شدید، از هر مجتهدی که احتمال اعلم بودن وی هست، می توانید تقلید کنید.

وضو
سوال :

آیا چند ساعت قبل از داخل شدن وقت نماز، وضو گرفتن به نیت آن نماز ، صحیح است ؟

جواب :

وضو، صحیح است.

بررسی فقهی بندناف
سوال :

1- آيا استفاده از سلولهاي بنيادي جايز است؟ 2- چه كسي مالك بندناف است (پدر-مادر-فرزند)؟ 3- در صورت فوت مالك بند ناف به چه كسي ارث مي رسد؟ 4- حكم خريد و فروش آن چگونه است، آيا جايز است؟

جواب :

1) بله، جایز است.


2) فرزند حق اختصاص نسبت به آن دارد.


3) حق اختصاص به ورثه فرزند می رسد.


4) صاحب حق اختصاص یا ولی وی می تواند در ازای واگذاری حق استفاده از آن، پولی دریافت نماید؛ همچنین در زمان حیات خود می تواند وصیت به اهدای آن به دیگری نماید.

طهارت و نجاست
سوال :

آیا فرآورده هایی که از خون گرفته می شود مثل سرم (مایعی زرد رنگ که حاوی بخشی از سلول های خونی است)، پلاسما، گلبول سفید، پلاکت و ... مانند خون کامل (ترکیب مواد ذکر شده و گلبول قرمز) نجس است؟ اگر نجس است، لطفا بفرمایید عین نجاست است یا متنجس؟

جواب :

چنانچه فرآورده های مذکور عرفا یا به نظر متخصص خون شمرده شود، حکم خون را دارد.

موقوفه
سوال :

آیا ناظر استصوابی موقوفه می تواند در امور نظارت موقوفه وکیل اختیار کند؟ آیا انجام هر عملی که در رابطه با موقوفه و طبق قانون، ناظر مسئول می باشد، وکیل او می تواند انجام دهد؟

جواب :

اگر این امر با موافقت واقف یا متولی و در صورت فقدان آن ها با موافقت حاکم شرع صورت گرفته باشد، اشکال ندارد.

گناه
سوال :

اگر کودکی قبل از بلوغ لواط دهد، بعد از بلوغ وظیفه اش چیست؟ آیا فاعل باید به او بگوید که توبه کند وحلالیت بگیرد؟ آیا حق الناس است؟

جواب :

تکلیفی متوجه او نیست؛ همان طور که لواط کننده نیز وظیفه بیان آن را ندارد.

تقلید
سوال :

در چند مسأله خاص مرجع خودمان فتوای صریح دارد و قبلاً هم طبق فتوای ایشان عمل کرده ایم، آیا می توانیم در همان مسائل به مرجع مساوی ایشان عدول کنیم؟

جواب :

عدول جایز نیست.

وقف
سوال :

به استحضار می رسانیم یکی از حسینیه ها دارای غرفه های متعددی است که اموات بسیاری از سادات و ... در آن جا دفن شده و می شوند. اخیرا در مجاورت این حسینیه مسجدی که دارای چندین درب می باشد، ساخته شده است. با نصب یکی از این درب ها، دیوار غرفه ها خراب می شود که برخی از صاحبان و وراث مدفونین، عدم رضایت خود را مبنی بر این اقدام بارها اعلام نموده اند. مستدعی است بفرمایید: آیا در صورت راضی نبودن بعضی از مالکین، تخریب این دیوار که قبور سادات و ... را به معبری عمومی تبدیل می کند، جایز است یا خیر؟

جواب :

در صورتیکه غرفه های مزبور مالک شخصی داشته باشد یا وقف خاص یا عام باشد، عمل مذکور در سؤال اشکال دارد.

غسل جنابت
سوال :

ملاک تشخیص و تمییز «منی» و «مذی» و آبی که هنگام ملاعبه و بازی کردن و بوسیدن زوجه بدون دخول از مرد خارج می شود با توجه به این که کلاً معاشقه ملازم با شهوت نیز می باشد چیست؟ آیا منی و مذی پاک هستند و فقط احتیاج به غسل است؟ آیا متوجه شدن یا نشدن خروج این آب از بدن یا مقدار آن در تمییز این دو از هم تأثیرگذار است‌؟ با توجه به این که هنگام ملاعبه و معاشقه با همسرم بدون دخول، از بدنم آبی خارج می شود و غسل کردن روزانه هم موجب عسر و حرج می‌شود، حکم و تکلیف چیست؟

جواب :

مذی آبی است که گاهی بعد از ملاعبه و بازی کردن با زن خارج می شود و معمولاً به رنگ زلال و بی بو است که نه نجس است و نه وضو را باطل می کند و نه موجب غسل می شود؛ اما منی به رنگ کدر است و معمولا با شهوت و جستن بیرون می آید و اگر انسان در منی بودن آبی شک کند، چنانچه واجد دو علامت مذکور(شهوت ـ جستن) باشد محکوم به منی است و موجب غسل جنابت می شود و اگر انجام غسل موجب عسر و حرج می شود، می توانید در صورت تنگی وقت، تیمم نمایید؛ اما به هر حال باید غسل را در زمان بعدی انجام دهید.

دود کردن اسفند
سوال :

آیا دود کردن اسفند برای چشم زخم، دلیل شرعی و دینی دارد یا خرافه و بی اثر است؟

جواب :

در بعضی از روایات برای آن فوائدی ذکر شده است، اما آن چه مسلم است اثر منفی چشم که از آن به چشم زخم تعبیر می شود از جهت شرعی و عقلائی امری ثابت است و در روایات راههایی برای خنثی کردن اثر آن وجود دارد، مانند خواندن آیت الکرسی، معوذتین و آیه آخر سوره قلم و مانند آن.

وکالت
سوال :

اگر مجتبی به علی وکالتی بدهد و علی بر اساس آن وکالت به شخص دیگری به نام حسن وکالت بدهد و تمام اختیارات حاصله از آن وکالت را به حسن تفویض کند و بعد از مدتی مجتبی علی را از وکالت عزل نماید، آیا وکالت حسن که علی او را وکیل نموده است، باقی می ماند یا خیر؟

جواب :

اگر علی با اجازه مجتبی حسن را وکیل خود (یعنی علی) نماید، در این صورت با عزل علی از سوی مجتبی وکالت هم با اعلام به وی باطل می شود ولی اگر حسن را وکیل او (یعنی مجتبی) نماید، در این صورت با عزل علی از سوی مجتبی وکالت حسن باطل نمی شود.

احکام نگاه کردن
سوال :

فرموده اید: نگاه به بدن و صورت زنان روستایی و بادیه نشین و زنان کفار و زنانی که اگر کسی آنها را امر به معروف کند در آنها تأثیری ندارد و حلال است، آیا این حکم مخصوص صورت و بدن بدون آرایش و زینت آنها است یا اینکه اگر آرایش و زینتی (‌مثل گردنبد و گوشواره و ... ) نیز داشته باشند، نگاه به آنها اشکال ندارد؟

جواب :

نگاه اگر بدون شهوت باشد و ترس وقوع از حرام وجود نداشته باشد جایز است و در این مسئله فرقی بین وجود آرایش و زینت یا عدم آن نیست.