استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
سرایت نجاست
سوال :

چندی پیش محتلم شدم و منی از شلوار گذشته و به فرش سرایت کرد و توسط کف پا می خواستم متوجه شوم که آیا سرایت کرده که در کف پا احساس رطوبت کردم که بعد هم دقیقاً فهمیدم که سرایت کرده بود، حالا کف پای من که همان اطراف محل نجاست به فرش خورده باعث نجاست آنجا و جای دیگر فرش شده است؟ محل نجاست متنجس چندم است؟

جواب :

کف پا در فرض سؤال نجس و متنجس اول است و چنانچه به جای دیگر بخورد آنجا را هم نجس می کند و اما محل نجاست با وجود عین نجس، نجس است نه متنجس.

بیمه عمر
سوال :

آیا بیمه عمر، شرعی است؟

جواب :

در صورتی که شخص با شرکت بیمه، عقد شرعی بسته باشد و قرارداد ضمن یکی از عقود اسلامی (هبه معوضه و...) باشد، اشکال ندارد.

خمس
سوال :

آیا پولی که برای خرید منزل، فرش، جهیزیه دختر و ازدواج پسر کنار گذاشته می شود، خمس دارد؟


 

جواب :

در صورتیکه از زمان کنار گذاشتن آن مبلغ یک سال گذشته باشد و صرف مؤونه نشده باشد، به آن خمس تعلق می گیرد.


 

ازدواج زناشوئی
سوال :

خانمی در زمان انعقاد عقد نکاح در سند ازدواج نفقه جاریه خویش را تعداد دو عدد سکه بهار آزادی قید نموده و وقوع عقد نکاح بر اساس این شرط نفقه واقع گردیده است. 1- آیا در حال حاضر نفقه ایشان همان دو عدد سکه بهار آزادی می باشد و زوج موظف به پرداخت است؟ 2- آیا قاضی یا حاکم شرع مجاز به تفکیک یا تعدیل نفقه مذکور و توافق شده در سند ازدواج می باشد؟

جواب :

1) در مفروض سؤال زوج باید به شرط واقع در ضمن عقد نکاح عمل نماید.


2) خیر، هیچ کس مجاز به تفکیک یا تعلل و یا تغییر شرط مذکور نیست.

بیع
سوال :

اکنون در بازار مرسوم است که تاجری مثلاً یک متاعی را از بنگاه و یا شخصی خریداری می نماید. به عبارت دیگر هرگاه کسی متاعی را ابتیاع نموده و هنوز آن متاع را قبض نکرده باشد، بخواهد همان متاع را به شخص دیگری (شخص ثالث) بفروشد، آیا عمل این شخص، شرعاً جایز است یا خیر؟

جواب :

در صورت تحقق بیع، فروش آن به شخص دیگری جایز است و قبض مبیع شرط صحت بیع نیست.

موانع ارث
سوال :

مستحضرید که براساس شرع انور اسلام کسی که مورث خود را عمداً به قتل برساند از ارث محروم می باشد؛ سؤال اینجاست که این محرومیت شرعاً از چه زمانی آغاز می گردد؟ آیا شرعاً به محض ارتکاب قتل از ارث محروم می شود؟ آیا شرعاً در فاصله ارتکاب قتل و اثبات قاتل بودن حق و مالکیتی بر روی ماترک دارد و طبق شرع انور اسلام پس از اثبات قتل از ارث محروم می شود یا اینکه براساس موازین شرعی قتل عمد به عنوان مانع شرعی و حاجب حرمانی از زمان ارتکاب قتل قلمداد می گردد، ولو قاتل بودن متعاقباً اثبات شود؟

جواب :

به محض ارتکاب قتل، قاتل از مورث خود ارث نمی برد.

دریافت وام
سوال :

سلام شخصی به ما گفت محل امضای فروشنده در فاکتوری را تو امضا کن (در حالی که من نه فروشنده بودم و نه خریدار و کاملاً بی ربط به ماجرا بودم و آن شخص فقط به خاطر اینکه امضا ها متفاوت باشد و مشخص نشود از من درخواست امضا کرد) و من نیز امضا کردم. نمی دانم با فاکتور چه کار کرد ولی دلایلی مشاهده کردم که می خواست با آن فاکتور وام بگیرد، ولی موفق نشد. مثل اینکه بعد از امضا به بانک رفت و برگشت ولی فاکتور هنوز همراهش بود یعنی تحویل نداده بود و جمله ای گفت که شاید بر این معنا حمل بشود که فاکتورش را قبول نکردند. با این دلایل من مطمئن نیستم که آیا با فاکتور کار غیر قانونی کرده یا خیر، الان وظیفه من چیست؟ آیا تحقیق و تفحص بیشتر نیاز است؟

جواب :

در حال حاضر شما وظیفه ای ندارید لکن از این به بعد در موقع امضا، تحقیق و تفحص نمایید تا فاکتور تقلبی امضا نکنید.

روابط زن و مرد
سوال :

1- آیا زنی که رحم خود را اجاره داده است با کودک در رحم خود، محرم است؟ اگر محرم است از نوع رضاعی است یا سببی؟


2- در صورتیکه بین صاحب اسپرم با زن صاحب رحم اجاره ای عقدی خوانده نشده باشد، شیری که بعد از زایمان به دست می آید از رابطه زناشویی نمی باشد. حال اگر به نوزادی که در رحم خودش بوده است شیر بدهد، آیا باعث محرمیت می شود یا خیر؟ اگر آن شیر را به نوزدادی غیر از نوزاد داخل رحم بدهد، چطور؟ آیا باعث محرمیت می شود یا خیر؟


3- در صورتیکه بین صاحب اسپرم با زن صاحب رحم اجاره عقدی خوانده شود چطور؟ اگر شیر حاصل بعد از زایمان را به نوزدای که در رحم داشته دهد یا به نوزادی دیگر که در رحم نبوده شیر دهد، چه حکمی از لحاظ محرمیت خواهد داشت؟

جواب :

1) بله محرم است و در حکم مادر رضاعی است.


2) حکم صورت اول از پاسخ قبل روشن شد و اما حکم صورت دوم عبارت از عدم محرمیت با نوزاد دیگر است.


3) محرمیت حاصل نمی شود.

روابط زن و مرد
سوال :

اینجانب از سال 84 به مدت 10 سال با خانمی در قید زوجیت منقطعه بوده ام و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر 9 ساله می باشد. بعد از مضی مدت نکاح موقت، زوجه با اینجانب جهت تمدید به توافق نرسید؛ ولی بنده همواره به منظور ملاقات فرزندم، در زمان حیات ابوزوجه به منزل ایشان مراجعه می کردم. البته در زمان حیات ایشان آن خانم تحت حمایت مالی ابوزوجه قرار داشت و اقدام به اخذ بیمه درمان برای او کرده بودند و وی را تحت تکفل شرعی و قانونی خود قرار داده بودند ولی اکنون با فوت ابوزوجه همسر و فرزندانش و دخترم روزگار سختی را به سر می آورند. سؤال این است که آیا رفت و آمد به منزل ایشان با رعایت کلیه حدودات شرعی که صرفاً با نیت ملاقات دخترم و رسیدگی به امورات او انجام می گیرد از لحاظ شرعی اشکال دارد؟

جواب :

در صورت رعایت مسائل شرعی اشکال ندارد.

امربه معروف و نهی از منکر
سوال :

همسرم خانم محجبه، متدین و با ایمان قوی است؛ اما چند وقت است که اصرار دارد چادر بر سر نکند و اظهار می دارد که حجاب مو را کاملاً حفظ می کنم، ولی چادر سر نمی کنم. می خواستم بدانم بر خورد من باید چگونه باشد؛ بی تفاوت باشم و یا اصرار بر سر کردن چادر کنم؟

جواب :

بهتر است که با محبت و ملایمت فوائد حجاب با چادر را برای او بیان نمائید، لکن بر این امر اصرار نکنید.

مشاغل
سوال :

برخی از سایت ها و اپلیکیشن ها با عنوان "دعوت از دوستان"، برای مشترکینی که دوستان خود را عضو سایت یا اپلیکیشن مذکور کنند، پاداش در نظر می گیرند. این پاداش بعضاً نقدی است و بعضاً به صورت امتیاز استفاده ی رایگان از برخی قابلیت های سایت یا اپلیکیشن مذکور است. آیا چنین اقدامی (دعوت از دوستان) مشکل شرعی دارد؟ مثال: یک شرکت فروشنده ی ویدئوهای آموزش فوتبال، به مشتریان خود پیام می دهد که اگر محصولات ما را به شخص دیگری معرفی کنید به طوری که او ویدئوهای ما را خریداری کند، به شما مبلغی به عنوان جایزه داده می شود. و یا به عنوان جایزه، مجاز هستید یک هفته به صورت رایگان از ویدئوهای آموزشی شرکت استفاده کنید. آیا در این مثال مشکل شرعی وجود دارد؟

جواب :

عمل مذکور در سؤال اشکال شرعی ندارد.

ازدواج
سوال :

پسری در دوران بچگی با پسر دیگری از سر نادانی عمل لواط را انجام داده است، فاعل آن موقع 13 سال و مفعول 16 سال داشته اند. فاعل به سن بلوغ نرسیده بوده اما علائم بلوغ مانند محتلم شدن و موی پشت زهار را داشته است پس فاعل بالغ بوده، ولی مفعول هم به سن بلوغ رسیده بوده و هم علائم را داشته، هیچ کدام نمیدانسته اند که این عمل باعث این مسئله می شود که ممکن است حرمت ابدی پیش بیاید. فاعل به یاد دارد که برای یک لحظه دخول صورت گرفته که این کار با عقب جلو کردن ناگهانی خود مفعول به صورت ناگهانی یک لحظه صورت گرفته است. حال فاعل می خواهد با خواهر مفعول ازدواج کند و هردو همدیگر را می خواهند و علاقه ی شدید دارند. زندگی هردو به خاطر این مسئله سیاه شده که مبادا ازدواجشان حرام واقع شود و بچه هایشان حرام زاده باشند. خواهشاً نظر خود را بگویید.

جواب :

بنابر احتیاط واجب لواطی که باعث حرمت ازدواج می شود، وارد کردن آلت داخل مقعد طرف است و اگر در تحقق آن شک شود، ازدواج با خواهر آن شخص جایز است.

سرقت
سوال :

مردی گوشی موبایل همسر شرعی اش را که متهم به روابط نامشروع بوده، علی رغم مقاومت زن، جهت بررسی های لازم گرفته است (و پس از تحقیقات لازم برگردانده شده است)؛ آیا عمل شوهر شرعاً مزاحمت یا سرقت یا اخاذی محسوب می شود یا خیر؟

جواب :

خیر، محسوب نمی شود.

سرایت نجاست
سوال :

گوشی موبایلم مدتی قبل خونی شد و آثار خون را از روی آن برطرف کردم ولی آب نکشیدم و اینگونه تصورم بود که کاملاً پاک شده و نیاز به آب ندارد؛ البته آبکشی موبایل مشکل است و بعد ازآن در استفاده از موبایل گاهی دستم خیس بوده و همچنین با دستمال خیس آن را تمیز کردم و با همان دستمال لب تاب را تمیز نمودم. آیا دست و دستمال نجس شده اند و آیا باعث نجاست لب تاب وجای دیگری شده اند و موبایل متنجس چندم می باشد؟

جواب :

در فرض سؤال موبایل نجس است و نیز دست و دستمال نجس است ولیکن باعث نجاست لب تاب و یا جای دیگر نیست و موبایل متنجس اول است.


 

وکالت
سوال :

شخصی به یکی از بستگانش وکالت در فروش ملک به هر قیمتی، امضای مبایعه نامه و قولنامه، اخذ ثمن و اخذ مال الصلح می دهد؛ وکیل ملک را با ثمن ناچیز یعنی یک درصد ارزش واقعی آن به دیگری صلح می کند، آیا قرارداد صحیح است؟ آیا وکالت در فروش اخذ ثمن و اخذ مال الصلح به معنی اختیار در انعقاد عقد صلح است یا اختیار انعقاد عقد صلح نیاز به تصریح در وکالت نامه دارد؟

جواب :

از خصوصیات شخصیه مورد سؤال اطلاعی نداریم ولی بطور کلی چنانچه توکیل مالک از وجه المصالحه یا ثمن مزبور انصراف داشته است، بدون اجازه مجدد مالک نسبت به آن صحیح نیست.

مناسب ها و عزاداری ها
سوال :

با توجه به ایام محرم و باب شدن خواندن زیارت عاشورا در ادارات دولتی؛ با خواندن زیارت عاشورا در ساعات اولیه کاری که بعضاً ارباب رجوع برای انجام شدن کارش در اول وقت در اداره حاضر می شود تا زودتر کارش انجام شود، با نبود کارمند در محل کار مواجه می شود. آیا خواندن زیارت عاشورا در ساعات اداری جایز است؟

جواب :

چنانچه عمل مذکور طبق ضوابط مربوطه صورت بگیرد، اشکالی ندارد.

پزشکی
سوال :

بنده به عنوان یک پزشک متخصص سرطان، روزانه با بیمارانی مواجه هستم که مبتلا به سرطان های پیشرفته هستند به نحوی که سرطان به سایر ارگان های حیاتی ایشان (کبد ، کلیه ، روده و...) نیز گسترش یافته و باعث نارسایی شدید کلیه، کبد، مغز و بقیه اعضای بدن بیمار می شود. در چنین مواردی از نظر علم پزشکی امیدی به نجات جان بیمار و برگشت به حیات وجود ندارد و اکثراً به حالت اغما می روند. چنین بیماری وقتی دچار ایست قلبی می شود، دوباره زنده کردن بیمار (احیا کردن) از نظر پزشکی بیهوده می باشد چون در مدت کوتاهی (چند ساعت یا روز) هم دچار ایست های متعدد قلبی می شود تا از دنیا برود، از این رو احیا کردن بیماران مذکور، تنها روند و طول مدت مرگ و در بعضی مواقع دوران احتضار بیمار را طولانی تر می کند. به بیان دیگر احیا این بیماران یک روش درمانی محسوب نمی شود، گویی بیماری را که بواسطه ایست قلبی از دنیا رفته است، مجددا زنده می کنیم. در صورت انجام احیا، این بیماران به بخش های مراقبت های ویژه بیمارستان (آی سی یو) انتقال پیدا می کنند و به دستگاه های مصنوعی وصل می شوند و به زور دستگاه های تنفسی زنده می مانند. در این دوران گاهی اوقات، درمان های بیهوده ای هم برای این بیماران انجام می شود که تاثیری در کنترل روند پیشرفت بیماری یا بهبودی آنها ندارد اقدامات مذکور، باعث عذاب وجدان تیم پزشکی می شود. از یک طرف به خاطر اینکه بیمار را دوباره بیهوده زنده کرده ایم ، و اگر از دستگاه قطع کنیم از نظر شرعی گناه محسوب می شود، از طرف دیگر درمان هايی که برای این بیماران انجام می شود به لحاظ پزشكی بيهوده و بی فايده هستند و موجب رنج بيشتر بيمار می شود و حتی بعضی بستگان بیمار بعد از فوت بیمارشان، ما را سرزنش می کنند که با اقدامات بیهوده، باعث اذیت و عذاب بیشتر بیمار ما شده اید. نکته مهم دیگر این است که بستری شدن بیماران مذکور در بخش آی سی یو گذشته از اشغال بیهوده تخت های بیمارستان های پیشرفته کشور، موجب هزینه های فراوان برای بیمار، خانواده و نظام سلامت می شود. به عنوان مقلد حضرتعالی خواهشمندم بنده را در این مسأله راهنمایی بفرمایید: ١- آیا مجاز هستیم این بیماران را احیا نکنیم؟ 2- اگر بیمار دوباره ایست قلبی کرد، مجاز هستیم بیمار را احیا نکنیم ؟ 3- در صورت احیا اگر این وضعیت باعث رنج بیهوده بیمار و هزینه برای خانواده و یا اشغال تخت و محرومیت بیماران دیگر از درمان گردد می توان دستگاه های مربوط را قطع کرد؟

جواب :

قطع دستگاه تا زمانی که عرفاً موت بر او صدق نکند جایز نیست، اما وجوب حفظ نفس و احیای بیماری که دچار ایست قلبی شده است، ثابت نیست؛ به عبارت دیگر چنانچه با ایست قلبی، عرفاً موت صدق کند، احیای این گونه بیماران لازم نیست.

روابط نامشروع
سوال :

زن شوهر داری به چند نفر از مردان اجنبی نامحرم شماره تلفن موبایل داده و گرفته  و از طریق مکالمات تلفنی و ارسال و دریافت پیامک و چت در فضای مجازی روابط احساسی و عاطفی (و نه کاری) داشته اند و همدیگر را طوری با کلمات عاشقانه مخاطب ساخته اند که فقط با همسر شرعی اینگونه سخن گفتن جایز است، همچنین چند بار نیز در رستوران و کافی شاپ و خودرو ملاقات داشته اند، سؤال این است که آیا روابط مذکور شرعاً نامشروع محسوب می شود یا در روابط نامشروع غیر از زنا حتما می بایست اموری همچون تقبیل و مضاجعه و سایر موارد مربوطه محقق و ثابت شده باشد؟

جواب :

روابط مذکور در سؤال نامشروع می باشد و آن زن مستحق تعزیر است.

اسقاط کلیه خیارات
سوال :

چنانچه در بندی از قرار داد پیش فروش مسکن کلیه خیارات به جز تدلیس از طرفین اسقاط گردیده باشد و در بندی دیگر حق فسخ برای فروشنده جهت عدم صدور موجودی چک ها و وجه التزام پیش بینی شده باشد کدام بند مورد ملاک است و آیا وجود تناقض در قرارداد باعث ابطال شرط فسخ می گردد؟

جواب :

تناقضی در قرارداد وجود ندارد، چون بند اول عام است و بند دوم خاص؛ در نتیجه حق فسخ برای فروشنده در مفروض سؤال وجود دارد.

عزاداری
سوال :

اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟

جواب :

این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.