استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
دریافت اضافه کاری
سوال : بنده کارمند در یک سازمان نیمه خصوصی هستم که طبق قراداد، حقوق پایه اداره کار را که مبلغ ۸۰۰ هزار تومان درماه است، دریافت می کنم. آنها برای تشویق و کمک به کارمندان ساعاتی را برای پاداش کارکنان به عنوان اضافه کاری در نظر می گیرند که کارمند در آن اداره حضور ندارد. البته در این سازمانها قانونی به عنوان تشویقی وجود ندارد که از طریق آن به کارکنان کمکی بشود. آیا دریافت این حقوق و پاداش مشکل دارد؟
جواب : چنانچه موافق قانون مصوب آن سازمان باشد، دریافت آن اشکال ندارد.
اطاعت از صاحب کار
سوال : اینجانب مدتی در کارگاهی مشغول به کار بوده ام ،مدیر وصاحب کارگاه خدمات غیر قابل توصیفی به پرسنل نموده است تا حدی که آنها خود را وامدار او می دانند چه بسا کارهایی را خلاف قوانین جاری جمهوری اسلامی برای رضایت وی به انجام می رسانند ، درضمن ایشان بسیار بد زبان است و دائم با توهین و تحقیر وفحاشی شأن افراد را پایین می آورد
1.آیا از لحاظ شرعی اطاعت وطلب رضایت این فرد به خاطر خدماتی که سابقا نموده،واجب است ؟
2.درصورتی که خوف افتادن درحرام باشد مراوده با چنین فردی چه حکمی خواهد داشت ؟
3. آیا انجام اعمال خلاف قانون وشرع به خاطر رضایت وی جایز است ؟
جواب : گرچه خدمت به برادران ایمانی مقدّر و مشکور است، لکن مجوز تحقیر ، ایذاء به آن ها ، تخلف از شرع اقدس و قانون نمی باشد و اطاعت از صاحب کار ، جز در اموری که به کار مربوط می شود، واجب نیست.
حق التدریس اساتید
سوال : در دانشگاهی با اساتید تمام وقت و حق التدریسی، قرارداد تدریس دروس (خارج از موظف) در ازای پرداخت وجه به ازای هر ساعت و به مدت 18 هفته در طول ترم تحصیلی منعقد می گردد، در زمان پرداخت با اینکه برخی از کلاسها تشکیل نشده یا استاد حضور پیدا نکرده و یا اجباراً نیمسال تحصیلی کوتاه شده (مثل زمان انتخابات 92) و مدت تحصیلی مندرج در قرارداد محقق نشده و توسط اساتید جبران هم نشده، در گزارش انجام کار کل قرارداد 18 هفته کامل توسط مسئولین مربوطه گواهی شده و پرداخت انجام شده است. تکلیف چنین مسئولانی که با آگاهی این اقدام را انجام می دهند ونیز تکلیف کسانی که این وجوه را دریافت می نمایند (آگاهانه یا ناآگاهانه) چیست؟ همچنین تکلیف کسانی که ذینفع نیستند ولی اطلاع دارند در باب امر به معروف و نهی از منکر چیست؟
جواب : اگر مسئولین دانشگاه با موافقت و رضایت و بر طبق اختیارات قانونی که دارند این وجوه را به اساتید داده باشند، اخذ آن وجوه توسط اساتید اشکال ندارد اما اگر چنین اختیارات قانونی نداشته باشند و یا بدون اطلاع و موافقت مقامات فوق چنین عملی صورت گرفته باشد، اساتید موظف به پرداخت پولی هستند که در قبال آن تدریس نداشته اند.