استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
غسل مسّ ميّت
سوال : اگر از جایی از بدن، مثلاً لب، پوستی را جدا کنیم که همراه با درد و احیاناً کمی خون باشد، آیا این کار موجب غسل مسّ میت می شود؟ چرا که پوست زنده از بدن جدا و لمس شده است؟
جواب : غسل مسّ میت در جایی است که کسی بدن انسان مرده ای را که سرد شده و غسلش نداده اند مسّ کند، لذا در فرض مذکور غسل لازم نیست.
غسل مسّ ميّت
سوال : اگر جنین قبل از اینكه روح در آن دمیده شود، سقط گردد، آیا باز هم غسل مس میت بر مادر واجب است؟
جواب : اگر چهار ماه او تمام شده و یا ساختمان بدنش كامل شده باشد، غسل مسّ میت بر مادر واجب است و إلا واجب نیست و غسل نفاس از هر دو کفایت می کند.
موجبات غسل
سوال : آیا مس كردن زواید باقیمانده از مرده، مانند عرق، خون و ... موجب غسل مى گردد یا خیر؟
جواب : خیر موجب غسل میت نمى شود.
لمس استخوان میت
سوال : دانشجویان پزشكى كه مجبورند هر روز استخوان اموات را لمس كنند، آیا برای لمس کردن استخوانی که بر روی آن گوشتی وجود ندارد، باید غسل مس میت انجام بدهند؟
جواب : اگر قبلاً میت مسلمان را غسل داده اند، مس كردن آنها موجب غسل مس میت نمى شود.
غسل مسّ ميّت
سوال : اگر غسّال دستکش نازک به دست داشته باشد و بعد از اتمام سه غسل، شک کند که باید غسل مس میت را انجام دهد یا نه؟ چرا که نمی‌داند بر اثر سوراخهای ریزی که در دستکش بوده، دستش به میت خورده یا نه. وظیفه چیست؟
جواب : به شک خود اعتنا نكند.
اعضای قطع شده بدن انسان
سوال : حکم لمس و دفن اعضاى قطع شده انسان در سوانح رانندگى و امثال آن که امكان پیوند زدن آنها نیست، یا اعضایی كه توسط پزشک از بدن انسان زنده جدا مى شود، چیست؟ و یا استخوانى از دست یا پا که در تفحص پیدا مى شود، چیست؟
جواب : اگر عضو جدا شده مشتمل بر استخوان و از میّت جدا شده باشد، بنابر احیتاط واجب غسل مسّ میت واجب می شود. و اما حکم تغسیل و دفن آن عضو، اگر مشتمل بر استخوان و از بدن میت جدا شده باشد، غسل دادن، حنوط و دفن کردن واجب است، وا گر مشتمل بر استخوان نباشد در پارچه ای پیچیده و دفن می شود.
سرد شدن بدن میت
سوال : دست زدن به بدن بیمار یا مجروحى كه به خاطر سرما بدنش سرد گردیده و ناگهان مى میرد و سردى بدن او مربوط به قبض روح نمى باشد، چه حكمى دارد؟
جواب : اگر هنوز تمام بدن او سرد نشده است، مسّ او موجب غسل نمی شود.
لمس استخوان میت برای آموزش
سوال : با توجه به اینكه اناتومى از دروس رسمى دانشگاهى در رشته پزشكى مى باشد، به نظر حضرت عالى آیا لمس كردن استخوانهاى مرده ها برای آموزش، موجب غسل میت مى شود یا خیر؟
جواب : اگر میّت را قبلاً غسل داده باشند، لمس کردن اعضای بدن او موجب غسل مسّ میت نمی شود.
تیمم بدل از غسل مس میت
سوال : روحانى ای كه دست به میت زده و با تیمم بدل از غسل مس میت مى خواهد نماز بخواند، آیا مردم مى توانند به او اقتدا نمایند؟
جواب : بله، جایز است.
مس قطعه جدا شده از بدن
سوال : آیا در مس كردن موارد زیر غسل مس میت واجب مى شود؟
الف. قطعه جدا شده از بدن مرده، یا انسان زنده. ب. قطعه جدا شده از بدن؛ اعم از استخوان داشتن یا نداشتن، گوشت وغیره.
جواب : اگر استخوان داشته و از میت جدا شده باشد، غسل مسّ میّت واجب است.
مس جنین مرده
سوال : آیا براى مس كردن جنین مرده یا سقط شده (قبل از اتمام چهار ماه) توسط مادر یا فردی دیگر، غسل مس میت واجب مى شود؟
جواب : مس كردن جنین، قبل از چهار ماه (قبل از ولوج روح) باعث وجوب غسل مسّ میت نمى شود.
فلسفه غسل مس میت
سوال : فلسفه غسل مس میت چیست؟ چرا غسل مس میت واجب است؟
جواب : احكام شرع تعبّدی است، گرچه همه آنها داراى فلسفه و علت مى باشد، لذا در برخى روایات براى تعدادی از احكام فلسفه و حكمتى ذكر شده است. و شاید یكى از مصالح آن نظافت خاص باشد.
شک در انجام غسل مس میت
سوال : شخصى يقين دارد كه در يک سال گذشته ميتى را مس كرده است لكن در اصل به جا آوردن غسل شک دارد آيا بايد غسل مس ميت را انجام دهد يا نه؟
جواب : اگر در انجام غسل شک دارد نمازهاى سابق او كه احتمال مى دهد با غسل انجام داده باشد صحيح است و اگر مى‏ داند كه بعد از مسّ ميت غسلی واجب یا مستحب انجام داده است اين غسل كفايت مى‏ كند و احتياجى به غسل مسّ ميت نيست و الاّ بر او واجب است كه براى اعمال ديگرى كه مشروط به غسل است غسل كند.