استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
مبطلات روزه
سوال :

اگر انسان در حال روزه یکی از مبطلات روزه حتی استمنا را انجام دهد، آیا هم قضا و هم کفاره بر او واجب است؟

جواب :

اگر عمداً و از روی علم به مفطریت، یکی از مبطلات روزه را انجام دهد، هم قضا و هم کفاره افطار عمدی واجب می شود. همچنین اگر افطار بر حرام باشد مانند استمناء، کفاره جمع بر او واجب است.

روزه
سوال :

1ـ آیا دست زدن و لمس نمودن خطوط و متون احادیث بدون وضو همانند مس نمودن خطوط قرآن و اسامی ائمه (علیهم السلام) حرام است؟


2ـ حرمت روزه مستحبی (یا نذری) زن بدون اجازه شوهر، آیا شامل مواردی که شوهر حضور ندارد مثلاً: شوهر در مسافرت است، یا مواردی مانند جهاد، اسارت، غیبت، مفقود شدن هم می‌شود یا مقید به حضور شوهر می‌باشد؟


3ـ خرید و فروش سگهای زینتی، چه حکمی دارد؟

جواب :

1) دست زدن و لمس نمودن احادیث حکم دست زدن و لمس نمودن قرآن را ندارد.


2) چنانچه روزه مستحبی یا نذر منافاتی با حق زوج نداشته باشد، اذن از شوهر معتبر نیست.


3) جایز نیست.

زکات فطره
سوال :

۱- آيا می شود فطریه را قبل از کنار گذاشتن، از كارت بانكى خودم به کارت بانكى فقیر واریز نمايم؟


۲- آیا می توانم فطریه ای را که کنار گذاشتم به حساب بانكى فقیر واریز نمايم؟


۳- اگر این فقیر در شهر دیگری باشد چه حکمی دارد؟

جواب :

1) بله، در صورتیکه به فقیر اطلاع دهید جایز است.


2) چنانچه فطریه را کنار گذاشته اید و از پول های دیگر خود جدا نموده اید، نمی توانید مبلغ آن را واریز نمایید مگر با داشتن وکالت از فقیر در قبض آن و واریز نمودن آن.


3) در صورت وجود مستحق در شهر خودش، انتقال به شهر دیگر بنابر احتیاط واجب جایز نیست.

استهلال شرعی هلال ماه
سوال :

آیا رؤیت با چشم مسلح (دوربین وتلسکوپ) در حالی که همان هلال با چشم غیر مسلح رؤیت نمی‌ شود، اول ماه را ثابت شرعاً می ‌کند؟

جواب :

رؤیت هلال، تنها با چشم غیر مسلح و یا دوربین های متعارف ثابت می شود.

غسل و روزه
سوال :

چنانچه شخصی در ماه رمضان در بیداری و در روز، آثاری خشک از رطوبتی پیدا کند در حالی که متوجه رطوبت نشده و بنا را بر این امر قرار دهد که منی نباشد و غسل جنابت انجام ندهد و روزهای بعدی را روزه بگیرد و بعد به خود شک راه دهد که آیا باید غسل جنابت انجام می داده یا نه، در این صورت روزه هایش چه حکمی دارد؟

جواب :

روزه های او صحیح بوده است و نباید به شک خود اعتنا نماید.

روزه
سوال :

آیا ترش کردن عمدی در روزه و برگشت اسید از معده به فضای دهان و بازگشت سریع آن به معده طوری که حتی فرصت بیرون انداختن آب دهان را به انسان ندهد، روزه را باطل می کند؟

جواب :

خیر، روزه را باطل نمی کند.

روزه در سوئد
سوال :

در کشورهایی مانند سوئد - که طول شب و روز در آنها غیرعادی می باشد- و در حال حاضر روزهایی ۲۱-۲۲ ساعته دارد و روزه گرفتن بسیار دشوار می باشد، آیا دستور العمل ویژه ای- مطابق با شرایط غیر عادی آن – برای روزه گرفتن وجود دارد؟ آیا با نظر برخی از مراجع موافق هستید که فتوا به جواز روزه گرفتن مطابق با شهری با شب و روز متعادل را صادر کرده اند؟ مثلاً فردی در سوئد مطابق اوقات شرعی شهری با طول شب و روز متعادل- چه اروپایی مانند شهرهای آلمان و چه غیر اروپایی مانند شهرهای ایران- روزه بگیرد. اگر جواب منفی می باشد، آیا بر مقلدان شما جایز است تا در این مورد به فتوای مرجع دیگری رجوع کنند؟

جواب :

اگر روزه گرفتن برای ساکنان مسلمان موجب حرج و مشقت است، افطار جایز است و احتیاط مستحب آن است که در خوردن و آشامیدن به مقدار ضرورت اکتفا نمایند و بعد از ماه مبارک قضای آن روز را به جای آورند.

قضای روزه
سوال :

شخصی در گذشته خوف ضرر داشته و چند سال روزه نگرفته و الان یقین کرده که آن خوف بی مورد بوده و روزه برای او ضرر نداشته، حال آیا باید روزه های گذشته را قضا نماید؟ آیا باید کفاره تأخیر را هم بپردازد؟

جواب :

با کشف خلاف، قضای روزه ها واجب است و کفاره تأخیر قضا از هر سال را هم باید بپردازد.

روزه مسافر
سوال :

اینجانب در یکی از شرکت های مخابراتی مشغول به کار هستم، در ماه حداقل چهار تا ده ماموریت دارم و این کار در بقیه ماهها هم تکرار می شود، می خواستم نظر جنابعالی در نماز و روزه خود بدانم.

جواب :

کسی که کارش متوقف بر مسافرت باشد، اگر به طور میانگین در هر ده روز یا کمتر مسافرت كند يا در سفر باشد، مکلف به نماز و روزه است.

روزه
سوال : در ماه مبارک رمضان، حدود 2.5 ساعت مانده به اذان صبح، پس از مقاربت با همسرم و با علم به اینکه حداقل، یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار خواهیم شد، دوباره خوابیدیم ولی متاسفانه از شدت خستگی حتی با صدای زنگ ساعت هم بیدار نشدیم و هنگامی که بیدار شدیم بعد از اذان صبح و فوت وقت بود. وضعیت روزه آن روز برای ما به چه صورت است و تکلیف چیست؟
جواب : در مفروض سؤال که علم به بیدار شدن داشته ، در صورتی که خواب اول باشد و بعد از اذان بیدار شده ، روزه صحیح است و چنانچه خواب دوم باشد یعنی پس از علم به جنابت مي خوابد سپس بيدار مي شود و دوباره مي خوابد تا آن كه فجر نيز طلوع كند، در اين صورت بنا بر اقوي قضاء بر او واجب است بدون لزوم كفاره. و اگر خواب سوم او باشد كه حكم آن مانند صورت دوم است، هر چند احتياط مستحب ضميمه ساختن كفاره است.
نماز و روزه مسافر
سوال :

اینجانب ساکن تهران و عضو هیات علمی دانشگاه در ساوه هستم. برای کار ناگزیرم در هفته دو روز به ساوه برای تدریس مراجعت کنم. البته چندین سال است که این رویه ادامه دارد. در برخی مواقع نظیر فصل تابستان این رفت و آمد کم می شود. بطور کلی در این شرایط حکم نماز و روزه چگونه می باشد (در حال حاضر من روزه و نماز را بطور کامل بجا می آورم)؟

جواب :

در مفروض سؤال، اگر مسافرت در راستای شغل باشد، نماز تمام و مکلف به روزه است؛ در غیر این صورت نمازش شکسته است و روزه بر او واجب نیست.

کفاره روزه
سوال :

کسی که عمداً روزه خود را افطار کند، کفاره بر عهده اوست و اگر قدرت بر کفاره نداشته باشد، باید استغفار کند، آیا کسی که به جهت عذر، افطار کرده و فدیه بر عهده اوست ولی قدرت دادن فدیه را ندارد، در این صورت نیز حکم بر استغفار او می شود؟

جواب :

در هر دو صورت (کفاره و فدیه)، واجب است که پرداخت گردد؛ مگر در صورت عجز از پرداخت که در این صورت استغفار واجب است و در هر حال هر زمان که قدرت بر پرداخت آن دو را پیدا کرد، بر او واجب است که بپردازد.

روزه سکوت
سوال :

کسیکه در طول روز سکوت پیشه کند و نیت روزه سکوت نداشته باشد، چه حکمی دارد؟

جواب :

در فرض سؤال، منعی ندارد.

قضای روزه
سوال : بنده از پنج سال قبل مریضی گرفتم که باعث شد در روزه گرفتنم اخلال ایجاد شود و عدم قضای آنها فکرم را خیلی درگیر کند.
این مریضی مسدود شدن ورید اصلی نیم کره چپ مغزم در اثر لخته شدن خون در آن بود که ترومبوز سینوس مغز نام دارد و شبیه سکته است. پزشکان در خصوص برگشت پذیر بودن این اتفاق که ناشی از لخته شدن خون است به بنده هشدار دادند و گفتند که برای جلویگیری از این عارضه باید همیشه بدنم پر آب باشد و به همین دلیل باید در طول روز به دفعات آب بنوشم. از این جهت یکی از ایشان به طور کلی و در همه طول سال روزه گرفتن را برایم ممنوع کرد ولی دیگری این کار را نکرد و بیان داشت اگر سر درد می گیری، روزه نگیر. بنده در طول این چند سال در هر ماه رمضان هر چقدر توانستم ولو با فاصله و با تحمل درد روزه هایی گرفته ام ولی برای قضای بقیه نمی دانم تکلیف دارم یا خیر.
خواهشا مشخصا بفرمایید، بنده باید قضای روزه هایی که نگرفته ام را در این ایام به جا بیاورم یا خیر؟
جواب : چنانچه خوف رجوع بیماری باشد، قضا واجب نمی باشد.
روزه
سوال : در صورتی که نمازگزار در حال روزه باشد و اخلاط سر و سینه وارد دهان او شود تکلیف چیست؟
جواب : اگر وارد فضای دهان نشده باشد، بلع آن جایز است و اگر وارد فضای دهان شده باشد، بنابر احتیاط واجب بلع آن جایز نیست.
روزه
سوال : ترشحی که در اثر تحریک به هر صورت (نگاه،یا خواندن مطلبی یا به هر نوع) از انسان خارج میشود و شخص نمی داند که این مایع چیست، چه حکمی دارد؟
درحال روزه چگونه است، آیا روزه اش صحیح است؟(مطمئن است که انزال نبوده است)
اگر اشکال دارد برای روزه اش، تکلیف روزه های سالهای قبل چیست؟و تکلیف نمازهایی که بااین حال خوانده چگونه است؟ حکم لباسش چیست؟
جواب : پاک است و روزه نیز صحیح است.
روزه مسافر
سوال : اینجانب جهت تحصیل در خارج از وطنم حضور دارم و تصمیم دارم به مدت ده روز جهت استراحت به وطنم (ایران) بازگردم. اینجانب در پنج سال گذشته هم در تهران و هم در جزیره ی کیش کار و زندگی کرده ام و هم در هر دو محل مسکن دارم و همواره در هنگام حضور در ایران بین این دو محل رفت و آمد می نمایم. حال اگر قصد داشته باشم پنج روز در تهران و پنج روز در کیش باشم، آیا نمازها و روزه هایم در هر دو مکان کامل است؟
جواب : در صورتی که به جهت کار و مقتضای شغلی به این دو مکان سفر می کنید و یا هر دو مکان را مقر و در حکم وطن خود قرار دادید، نماز تمام و روزه صحیح است.
استفاده از ماسک صورت
سوال : آیا استفاده از ماسک های صورت (ماسک های طبیعی مثل عسل، چای سبز و پمادهای دارویی) در حال روزه، روزه را باطل می کند؟
جواب : خیر، روزه را باطل نمی کند.
روزه
سوال : در آلمان روزها در تابستان بلند و حدود بیست ساعت است، آیا می توان طبق ساعت ایران روزه گرفت؟
جواب : خیر نمی توانید؛ لیکن اگر روزه گرفتن برای شما موجب سختی و حرج شدید می شود، افطار جایز است و واجب است بعدا قضای روزه را بجا آورید؛ البته احتیاط مستحب آن است که در خوردن و آشامیدن به مقدار ضرورت، اکتفا شود.
روزه ضرری
سوال : اگر روزه برای دختر نه ساله به گونه ای باشد که پزشکان بگویند: روزه برای این دختر به خاطر ضعف جسمانی، جلوی رشد او را می گیرد، آیا این روزه گرفتن از مصادیق روزه ضرری است؟
جواب : اگر تشخیص طبیب آن است که روزه مانع رشد اوست، از مصادیق روزه ضرری می باشد.