استفتائات برگزیده
اخیراً در فضای مجازی اصواتی به عنوان مواد مخدر شنیداری انتشار یافته که شنیدن آنان اثراتی همانند و بلکه بیشتر از مواد مخدر و مشروبات الکلی دارند با این اوصاف ؟ 1- آیا شنیدن این اصوات دارای حرمت شرعی می باشد ؟ 2- در صورت بروز حالت نامتعارف ناهوشیاری و نابهنجاری( ناشی از گوش دادن )، آیا اعمال مجازات شرعی (حد یا تعزیر) صحیح می باشد ؟
بنا بر نظر معظم له؛ بر فرض وجود خارجی چنین اصواتی که دارای اثرات مذکور باشد، شنیدن آن اصوات حرام است و دارای تعذیر می باشد.
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
وقف
سوال :

بنده متولی موقوفه‌ای هستم که تخریب گردیده بود و با نظارت ادارهٔ اوقاف، سرمایه‌گذاری برای آن پیدا شد و شروع به ساخت آن کرد. سرمایه‌گذار ظرف مدت تعیین‌شده نتوانست کامل عملیات ساختمانی را به اتمام برساند و قرارداد منقضی شد. در قرارداد، بندی در خصوص جریمه یک میلیاردی‌ علاوهٔ بر الزام سرمایه‌گذار به اتمام پروژه به‌عنوان خسارت به موقوفه قرار دارد و چکی هم بابت آن اخذ شده است و آن چک «حال» شده است. سرمایه‌گذار اما مطالبهٔ مصالحه دارد و می‌گوید متولی خسارت را نگیرد و شش ماه هم زمان اضافی به او داده شود. سه دانگ موقوفه وقف عام ذیل خیرات و مبرات و تعزیه‌داری آل‌عبا (ع) و اطعام نیازمندان و ایتام است و سه دانگ آن نیز وقف خاص با موقوف‌علیهمی که یکی از افراد آن فردی محجور است. سؤال این است که آیا متولی می‌تواند بر سر منافع موقوفه که یک سال حدوداً بهره‌برداری آن به تأخیر می‌افتد، مصالحه کند؟

جواب :

بنا بر نظر معظم له، چنانچه از اختیارات متولّی باشد، می تواند مصالحه نماید.

پاکی آب
سوال :

اگر آب قلیل داخل تاتکر آب باشد و توسط لوله کشی به خانه منتقل شود، آیا حکم آب جاری را دارد؟

جواب :

خیر، حکم آب قلیل را دارد.

حکم آب منبع
سوال :

در سیستم های لوله کشی جدید در خانه ها، تانک آبی قرار می دهند که مقدار آن کر است و بعد از آن پمپ قرار می دهند. بعد از پمپ یک تانک کوچکتری برای حفظ فشار قرار دارد که آب آن کر نیست و علت گذاشتن آن این است که پمپ کامل روشن نباشد و آسیب نبیند. اگر شیر آب را باز کنیم تا وقتی که پمپ روشن باشد، آب به منبع بزرگتر وصل است و هنگامی که پمپ خاموش شود، آب فقط از منبع کوچکتر می آید. (وقتی شیر آب باز باشد؛ پمپ ممکن است چندین بار قطع و وصل شود). آیا لحظاتی که پمپ خاموش می شود، حکم آب جاری همچنان برقرار است؟

جواب :

چنانچه اتصال آب منزل به آب کر محرز نباشد، حکم آب قلیل را دارد.

حکم شرعی استفاده از فاضلاب تصفیه شده برای مقاصد آشامیدنی
سوال :

با توجه به پیشرفت چشمگیر فناوری، امروزه فناوری های بسیار پیشرفته ای برای تصفیه فاضلاب وجود دارد. به طوری که پس از طی شدن مراحل تصفیه مقدماتی، ثانویه و پیشرفته، فاضلاب تا حد بسیار بالایی تصفیه شده و در نهایت با فناوری هایی از قبیل اسمز معکوس قادر به تولید آب با کیفیت بسیار بالایی هستیم که از نظر آلودگی ها و استانداردهای کیفی و بهداشتی در سطح کاملاً مطلوبی قرار دارد. سؤال این است که آیا از نظر شرعی می توان این آب را برای مقاصد آشامیدنی استفاده کرد؟ با توجه به اینکه امروزه با بحث کمبود و در آینده ای نزدیک با معضل بحران آب مواجه هستیم.

جواب :

در صورتیکه آب تصفيه شده ولو برای يک لحظه به آب کر يا آب چشمه و يا آب باران متصل شود، پاک می شود و هر آنچه آب های تصفيه شده به آن ملحق شود، با این روش پاک می گردد.

پاكى و ناپاكى آب
سوال : اگر آب قلیل مضاف نجس، به آب کر متصل شود، در دو حالت:
۱. عین نجاست در آن باشد،
۲. نجاست در آن ممزوج شده باشد و دیده نشود،
آیا پاک می شود یا اینکه تمام این آبها نجس اند؟
جواب : اگر مقدار آب کر به حدی باشد که آن آب قلیل از مضاف بودن خارج شود و بو یا رنگ یا مزه و یا عین نجاست در آن مشاهده نشود، آب پاک محسوب می شود.
پاكى و ناپاكى آب
سوال : اگر آب قلیل به روی زمینی که نجس است، اما عین نجاست در آن نیست و همچنین خیس است، بریزد و از آنجا به اطراف بپاشد، آیا این آب قلیل نجس می شود و جاهایی که آب قلیل پاشیده است، نجس است یا پاک؟
جواب : آب قلیل در فرض مسئله، پاک است و جایی را نجس نمی کند.
آب استخر
سوال : آیا آب استخرها کُر می باشد؟ آیا بعد از بیرون آمدن از استخر قبل از لباس پوشیدن باید بدن خود را به اصطلاح آب بکشیم؟ آیا اشخاصی که بدنشان پاک نیست یا برگردنشان غسل هست موجب نجاست آب می شوند؟ حکم آب استخرها از نظر طهارت چگونه است؟
جواب : آب استخر اگر به اندازه کر باشد لازم نیست بدن آب کشیده شود و آب پاک است. مقدار آب کر بنابر احتياط تقريباً 377 كيلوگرم است و اگر مقدار حجم آن به 27 وجب (ظرفى به طول و عرض و ارتفاع سه وجب) متعارف برسد كفايت مى‏ كند.
تطهیر لباس متنجس به غیر بول
سوال : اگر تشت پر از آب باشد و اتصال به آب کر و جاری نداشته باشد و لباس متنجس به غیر بول را در این آب فرو ببریم و آب تشت را خالی کنیم و لباس را هم بچلانیم، آیا لباس و تشت پاک است؟
جواب : در مفروض سؤال چنانچه لباس خالی از عین نجس باشد، لباس و و تشت پاک است.
طهارت بزاق دهان سگ بر روی لباس
سوال : اگر بزاق دهان سگی بر روی لباس ریخته شود، آب کشیدن کفایت می کند و یا باید مانند ظروف، لباس را خاک مال کرد؟ و اگر نیاز به خاک مال داشته باشد، چند بار باید لباس را خاک مال کرد و چگونه؟
جواب : بله آب کشیدن کفایت می کند و خاک مالی مربوط به ظرفی است که سگ آن را لیس زده باشد.
طهارت جسم نجس داخل تشت
سوال : اگر تشتی را زیر آب لوله کشی شهر گذاشته و قبل از آنکه آب آن لبریز و سرازیر گردد، جسم نجسی در آن زده شود، الف) آیا آن جسم طاهر می گردد؟ ب) حال اگر آن جسم طاهر شود، آیا آب درون تشت نیز حکم به پاکی دارد؟
جواب : الف: پاک می شود. ب: بله به صرف اتصال آب کر به آن درون تشت نیز پاک می شود.
طهارت باطن چشم
سوال : 1. الف) اگر از چشم خون بیاید، چگونه چشم را باید طاهر کرد؟ آیا با آب کشیدن ظاهر چشم، چشم پاک می شود و یا باید زیر پلک ها را نیز آب کشید؟ ب) حال اگر نجسی دیگری از بیرون به داخل چشم ریخته شود، با آب کشیدن ظاهر چشم، حکم به پاکی آن می شود؟ 2. الف) اگر درون دهان خون بیاید، همین که دهان آب کشیده شود و خون در آب دهان حل شود، دهان پاک شده است؟ ب) حال اگر نجسی دیگری وارد دهان شود، حکم آن مانند حکم خون است؟ 3. الف) اگر دندان خراب با مواد نجس پر شود، با آب کشیدن دهان، دهان و مواد پر شده پاک می شود؟ ب) حال اگر با آب کشیدن دهان فقط ظاهر مواد پاک گردد، آیا دهان حکم به پاکی دارد؟ ج) و یا اگر به هنگام جرم زدایی دندان، دهان خون بیاید و در همان زمان دندان را پر کنند، با آب کشیدن دهان، دهان پاک می شود؟
جواب : 1) الف: با شستن ظاهر چشم، طهارت حاصل می شود و نسبت به داخل چشم زوال عین نجاست کافی است. ب: همان حکم را دارد.
2) الف: زوال خون در داخل دهان از برای طهارت داخل دهان کافی است و تنها ظاهر لب ها اگر نجس شده است شستن لازم دارد. ب: همان حکم را دارد.
3) الف: شستن ظاهر آن دندان کافی است. ب: تا وقتی که باطن آن دندان که نجس بوده ظاهر نشود حکم پاکی دارد و اما اگر ظاهر شود داخل دهان را نجس نمی کند ولیکن اگر شیئی خارجی مانند قاشق در داخل دهان ملاقات کند، آن شیء نجس می شود. ج: داخل دهان با زوال عین خون پاک است و نیاز به شستن ندارد، لیکن دندان پر شده اگر نجس شده باشد باید شسته شود.
طهارت ظرف
سوال : ظرفى كه با ولوغ سگ يا موش مرده و يا با مسكر نجس شده چگونه تطهير مى شود؟
جواب : ظرفى كه با ولوغ سگ نجس شود با آب قليل بنابر احتياط بايد سه بار، اولين دفعه با خاک مخلوط با آب و بعد از آن، دو دفعه ديگر با آب شسته شود و در آب كثير و جارى بعد از خاک مال كردن آن و شستن با آب مخلوط با خاک، يک بار شستن با آب كثير كافى است. اگر ظرف با موش مرده، نجس شود با آب قليل واجب است هفت بار شسته شود و اگر با چيز ديگرى حتى با خمر نجس شود بايد با آب قليل سه بار و در آب كثير و جارى يک بار شسته شود.
طهارت موضع بول
سوال : آيا در شستن موضع بول با آب قليل تعدد واجب است؟
جواب : در لباس و بدن تعدد واجب است و در غير آنها اگر عين بول بر آن نباشد يک بار شستن كافي است.
ماشین لباسشویی
سوال : اگر ماشين لباسشويى اتوماتيک چندين بار آب را داخل كرده و خارج كند، آيا لباس هاى نجس پاک مى شود؟ آيا وجود صابون آب را از مطلق بودن خارج مى كند و مانع تطهير مى شود؟
جواب : وجود صابون زياد، مطلق بودن آب و تطهير به وسيله آن را از بين مى برد. اما اگر لباس ها بعد از تخليه آب صابون با آب مطلق شسته شوند پاک مى شوند.
تطهیر نجاست
سوال : من در آپارتمان زندگی می کنم که کف آن سنگ می باشد و یک فرزند دارم که به دلیل عدم کنترل ادرار خانه را نجس کرده است و درحال حاضر این مشکل برطرف گردیده و با توجه به اینکه کف آپارتمان امکان شستشو ندارد و قصد دارم خانه را تطهیر نمایم، با عنایت به موارد ذیل جهت تطهیر نمودن راهنمایی بفرمایید:
1. همانطور که می دانید هدف از شستن نجاسات پاکیزگی، نظافت و میکروب زدایی جهت جلو گیری از بیماری بوده و در زمان فعلی و با پیشرفت تکنولوژی مواد پاک کننده دیگری که شرایط ضدعفونی بهتری نسبت به آب دارند تولید شده است.
2. با توجه به اینکه علت نجس اعلام شدن نجاسات توسط پیامبر اکرم این است که نجاسات محل تجمع میکروب و عامل بیماری هستند آیا می توان با پاک نمودن عین نجاست محل را پاک و مطهر دانست. همانطور که میدانید خون ، ادرار و غیره در بدن پاک هستند و وقتی از بدن خارج می شوند نجس می گردند.
3. با توجه به اینکه علت نجس اعلام شدن نجاسات توسط پیامبر اکرم این است که نجاسات محل تجمع میکروب و عامل بیماری هستند آیا می توان با پاک نمودن عین نجاست و ضدعفونی کردن محل را پاک مطهر دانست.
4. برای پاک نمودن، جایگزین آب چیست؟ می توان محلول های ضد عفونی را در حدی که با دستمال بر محل کشیده شود استفاده نمود.
جواب : امور مذکوره به عنوان حکمت در تطهیر آب محسوب می شود ولکن باید در تطهیر به همان طریقی که شرع مقدس امر کرده ، عمل نمائیم.
تطهیر نجاست
سوال : اگر کف زمینی سخت که آب نمی تواند در آن نفوذ کند و دارای چاهی برای خروج آب هنگام تطهیر باشد (مثل کف سرامیکی و موزایکی حیاط و پلوت یا کف سایر بخشهای منزل) به ادرار یا غیر ادرار نجس شود، با آب قلیل و کر (وصل به آب شهری)، به چه ترتیب تطهیر می شود؟
جواب : اگر زمین سخت با ادرار یا غیر ادرار نجس شود و بخواهیم با آب قلیل آن را پاک نماییم، ابتدا باید عین نجاست (اثر ادرار) را برطرف کرده و سپس آب قلیل به قدری بریزند که بر آن جاری شود، در این هنگام آب غساله نیز پاک است و به هر چه برسد نجس نمی کند و اگر بخواهیم با آب کر ادرار یا غیر ادرار را پاک کنیم نیازی به برطرف کردن عین نجاست قبل از تطهیر نمی باشد بلکه اگر عین نجاست با تطهیر نیز برطرف شود کافی است، و در هر دو صورت تعدد در شستن لازم نیست و با یک بار شستن، زمین پاک می شود.
مغازه های لباسشویی
سوال : لباس‏ هايى كه در مغازه‏ هاى لباسشويى كه كارگران آن كافرند شسته مى‏ شوند پاک هستند يا نجس؟
جواب : بله پاک هستند مگر اين كه به ملاقات آن‏ها با نجاست بعد از شستشو علم داشته باشيد، مثلاً يقين كنيد كه كافرى كه اهل كتاب نيست با دست تر آن‏ها را لمس كرده باشد يا اهل كتاب با دستى كه با میته يا شبيه آن نجس شده، لباس‏ ها را لمس كرده باشد.
تطهیر بوسیله آب
سوال : طبق فتواى جناب عالى اگر غساله آب قليل با عين نجاست ملاقات نكند پاك است، سؤال اين است: اگر مثلاً سينه شخصى با بول به مقدار يك وجب نجس شود و عين نجاست با خشك شدن يا دست كشيدن و يا شستن با آب مضاف برطرف شده و محلّ آن متنجس باشد و بخواهد با ريختن آب قليل آن را تطهير كند، زمانى كه آب قليل بر محلّ متنجس ريخته می شود آب از سينه به شكم، ران، زانو، پا و انگشتان پا نيز می رسد، با يك بار شستن با چنين كيفيتى:
الف: آيا مكان‏هاى پاك مانند شكم، ران و پا نجس می شود؟
ب: آيا اين اماكن نجس نمی شوند و پاك باقى می مانند و براى تعدد در تطهير با آب قليل بايد براى بار دوم با همين كيفيت محلّ متنجس را شستشو داد؟ لطفاً حكم مسأله را بيان فرماييد.
جواب : الف) اگر آب با عين مايع متنجس ملاقات نكند غساله يعنى آب جدا شده نجس نمی شود تا مكان‏هاى مجاور پاك را نجس كند.
ب) اگر بدن (سينه) در اين مسأله با بول نجس شده باشد در تطهير آن با آب قليل، تعدد با اعاده شستشو با همين كيفيت براى بار دوم واجب است تا محل پاك شود.
تطهیر بوسیله آب
سوال : زمين سخت و سنگى كه با غير بول نجس شده است را (در حالات زير) چگونه تطهير كنيم؟
1ـ با آب قليل ، 2ـ با آب كثير.
جواب : 1ـ ابتدا بايد عين نجاست را برطرف كرده سپس يك بار آب قليل را بر آن جارى كرد و آب غساله پاك است و به هر چه برسد نجس نمی كند.
2ـ زمين (با آب كثير) به همان روش آب قليل پاك می شود و نيازى به برطرف كردن عين نجاست قبل از تطهير نمى باشد بلكه با تطهير نيز اگر برطرف شود كافي است.
تطهیر بوسیله آب
سوال : چگونه زمين سختى كه بول به آن رسيده است را (در حالات زير) تطهير كنيم؟
1ـ با آب قليل ، 2ـ با آب كثير.
جواب : 1ـ چنان چه زمين را از بول خشك كرده كه عين نجاست باقي نباشد سپس آب قليل يك بار بر آن جارى شود پاك می شود در اين هنگام آب غساله نيز پاك است و به هر چه برسد نجس نمی كند. 2- زمين (با آب كثير) به همان روش آب قليل پاك می شود البته خشك كردن بول (در آب كشى با آب كثير) قبل از شستن شرط نيست.