استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
عزاداری
سوال :

اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟

جواب :

این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.

احیا شعائر حسینی
سوال :

1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟

جواب :

1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.


2) اشکال ندارد.


3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.

تعزیه یا شبیه‌خوانی
سوال :

لطفا نظر شریفتان در خصوص تعزیه و شبیه‌ خوانی که قرن‌ هاست در شهرها و روستاهای کشورمان برای نمایش واقعه‌ عاشورا و بزرگداشت مقام اهل‌ بیت (علیهم السلام) خصوصاً شهدای کربلا اجرا می‌گردد را بیان فرمایید.

جواب :

چنانچه مشتمل بر کذب و خلاف واقع نباشد و موجب وهن مذهب اهل بیت (علیهم السلام) نشود، اشکال ندارد.

صادقی
سوال :

در صورتی که نمازگزار در بین نماز به قصد قربت به خداوند متعال و یا به قصد ثواب آخرت بر مصائب اهل بیت (علیهم السلام) خصوصاً امام حسین (علیه السلام) با صدای بلند گریه کند نمازش باطل می شود یا خیر؟

جواب :

گریه به قصد ثواب آخرت بر مصائب اهل بیت (علیهم السلام) و امام حسین (علیه السلام) در نماز با صدای بلند اشکال ندارد.

کتب مقتل
سوال : لطفا نظر خود را در باره کتاب نور العین فی المشهد الحسین و روایات در آن که کتاب به طور کلی باید رد یا تایید شود بیان کنید ( اینجانب خواهان ترجمه و چاپ نسخه فارسی آن برای اولین بار در ایران هستم )لطفا جواب را به طور دقیق همراه با مهر و سربرگ پاسخ دهید .
جواب : نور العین في مشهد الحسین، کتابی است که نویسنده برای گزارشهای خود سندی ارائه نکرده که برخی از مقتل شناسان آن را از کتب بسیار ضعیف و غیر قابل اعتماد در مقتل امام حسین (ع) می دانند و در انتساب آن به ابواسحاق اسفراینی فقیه شافعی مذهب، تردید دارند.
تعزیه
سوال : طبل و شیپور و سنج زدن در تعزیه حضرت سید الشهدا (ع)، چه صورت دارد؟
جواب : اقامه عزادارى حضرت ابا عبدالله الحسين عليه السلام از شعائر دينى محسوب شده و انجام آن به همان طريق سنّتى (استفاده از سنج و طبل) چنانچه موهن نباشد، اشكال ندارد.
عزادرای حسینی
سوال : آيا فتواى مرحوم استاد الفقهاء آيت الله نائينى را درباره جواز و رجحان برپايى شعائر حسينى تأييد مى فرماييد؟
جواب : برپائي شعائر حسيني از اهم امور ديني است، مشروط بر اينكه به شيوه اي نباشد كه مشتمل بر فعل حرام و يا وهن مذهب شود.
عزاداری حسینی
سوال : آيا خون دادن تبرّعى از شعائر حسينى است؟
جواب : اگر دلالت كند كه به خاطر امام حسين (صلوات الله عليه) انجام شده، از شعائر مي شود.
عزاداری حسینی
سوال : به لطف الهى من در يكى از دسته هاى عزاى امام حسين (علیه السلام) مشغول به كار هستم و گروه ما به شدت براى اقامه شعائر حسينى به بهترين وجه و نيز براى خوشنامى دسته مى كوشند. لكن بعضى از افراد هستند كه بعضى از اعمال ناشايست از ايشان سر مى زند و در ميان مردم به كسانى كه به امور دينى التزامى ندارند، شناخته مى شوند و معمولاً با موهاى تاف زده و چرب اقدام به زنجيرزنى و اقامه عزاى حسينى مى كنند. در نتيجه مردم مى گويند: « فلانى از فلان دسته است» و «اينگونه اشخاص، در دسته عزاى حسينى هستند» و... كه باعث بدنامى دسته می شود. اكنون اين است كه وظيفه خادم دسته و باقى مردم در قبال اين گونه افراد چيست؟ آيا صحيح است كه در درجه اول ما فقط مسؤول اقامه مراسم عزاى حسينى هستيم و اصلاح اين گروه وظيفه ما نيست، با توجه به اين نكته كه ما نسبت به خوشنامى دسته خود تعصب داريم و نمى توانيم تحمل كنيم كسى نسبت به دسته اهانت كند؟
جواب : اين افراد را از وارد شدن به دسته منع نكنيد و راه نصيحت و اصلاح ايشان را با كلمات خوب و شايسته در پيش گيريد كه ان شاء الله خداوند هدايتگر است.
خراشیدن صورت
سوال : گريبان چاک كردن و خراشيدن صورت در عزاداری حسینی چه حكمى دارد؟
جواب : هر دوى اين اعمال براى امام حسين (علیه السلام) جایز است.
شبیه خوانی
سوال : حكم شبيه خوانى و نيز تصاوير و اشكالى كه واقعه كربلا و همچنین عزای اهل بیت (علیهم السلام) را به تصوير مى كشد چيست؟
جواب : در صورتى كه مشتمل بر دروغ يا وهن و تخفيف مقام اهل بیت (علیهم السلام) نباشد جايز است.
بازنشستگی مداح
سوال : مداح بزرگواری به مدت حدوداً 35 سال در ماه محرم الحرام همه ساله در یک مسجد مشغول به مدح و روضه خوانی و خواندن اشعار سینه زنی و زنجیر زنی بوده و اکنون به پیرغلامی اهل بیت علیهم السلام نایل آمده اند و دیگر توانایی آن چه را که یک مداح باید و شاید داشته باشد را ندارند، لذا برخی از اهالی و هیأت امنای محترم آن مسجد معترض بوده و خواستار آوردن مداح دیگری هستند، علی هذا هیأت امنای محترم با مشورت برخی اهالی قصد آن را دارند که به پاس خدمات ارزشمند این مادح گرانقدر در طول حدود 35 سال، ایشان را بازنشست و سالانه مبلغ چهار میلیون ریال معادل چهارصد هزار تومان از پول جمع آوری شده از اهالی برای خرج مسجد به ایشان پرداخت نمایند. لازم به ذکر است که از همین پول جمع آوری شده هزینه های مسجد از قبیل: حق الزحمة واعظ و ذاکر و... پرداخت می شود. 1. آیا بازنشست کردن چنین فردی که سال ها ذاکری اهل بیت علیهم السلام را کرده و درآمد آن چنانی هم ندارد جایز است؟ 2. آیا از نظر شرعی می توان از پول جمع آوری شده به ایشان در حالی که بازنشست شده و مداحی نمی کنند پرداخت کرد؟ نظر کلی خود را در این مورد بیان فرمایید.
جواب : 1) اگر مخالفت با قوانین بیمه نداشته باشد بازنشست کردن ایشان جایز است.
2) اگر اهالی که خرج مسجد را می دهند به این امر رضایت داشته باشند و اجازه تصرف در هر موردی که مصلحت می دانید به شما داده باشند می توان از پول جمع آوری شده به ایشان پرداخت کرد.
ضريح جديد امام حسين(ع)
سوال : فرزندم در سال سوم دبيرستان در حال تحصيل مي باشند. دبير درس دين و زندگى ايشان استقبال و تبرك جستن به ضريح جديد امام حسين (ع) در مسير انتقال به كربلاى معلى را بت پرستى دانسته است. استدعا دارم نظر آن مرجع عاليقدر در اين خصوص را بيان فرمائيد.
جواب : استقبال و تبرک جستن به ضریح جدید امام حسین (ع) صرفا به دلیل انتساب آن به امام حسین (ع) است، و احترام به آن احترام به امام حسین (ع) است و هیچ ربطی با بت پرستی ندارد.
طبل زدن
سوال : چندی است که در روستای نهرخلج از توابع فریدن در اصفهان با حضور یک روحانی و طرح افکار و عقایدی مبنی بر عدم طبل زدن در عزای ابی عبدالله و حرام بودن زدن طبل خصوصا در مساجد این سوال برای جوانان و اهالی روستا ایجاد شده که تا این چند سال حتما مرتکب حرام و معصیت می شدند ضمن اینکه ما اهالی روستا از متدینین و دوستداران اهل بیت علیهم السلام هستیم اکنون برای من شبهه شده و اگر نظر حضرتعالی بر حرام بودن طبل و زدن آن در مسجد است بفرمایید تا به درگاه خدا و امام حسین علیه السلام توبه نماییم.
جواب : اقامه عزادارى حضرت ابا عبدالله الحسين عليه السلام از شعائر دينى محسوب شده و انجام آن به همان طريق سنّتى (استفاده از سنج و طبل) چنانچه موهن نباشد اشكال ندارد.
پوشش
سوال : حکم پوشیدن لباس سیاه در عزای جضرت سیدالشهدا(علیه السلام) در ماه محرم و صفر چیست؟ شخصی که برای عزای حضرت سیدالشهدا(علیه السلام) لباس سیاه بر تن نموده در زمان اقامه نماز اگر آن لباس را از تن خارج ننماید کراهت دارد؟
جواب : پوشیدن لباس سیاه به منظور اظهار حزن و ماتم سید الشهداء علیه السلام مستحب است. و بر تن بودن آن در نماز کراهت ندارد.
عزاداری
سوال : هیئت امنای مسجدی طی2سال گذشته مانع سنج وتبل وزنجیرزنی عزاداران حسینی نموده واین درحالی است که قانونا این عزاداری مورد تاییدمی باشد.و این کار ایشان سبب ترک گروه بسیاری ازمردم خصوصا نوجوانان وجوانان ازعزای مولایمان حسین(ع)شده بصورتی که ازان هیئت بزرگ گروهکی باقی مانده اند.و کارخودرا درست بلکه نیک می دانند.
شکایات ماوهمسایگان به ایشان رسید.نبذیزفتند.اکنون که ماه خون نزدیک است از شما مراجع بزرگ می خواهیم راهنمایی کنید ایشان ومارا.شایدبفهمیم.
جواب : عزاداری سيد الشهداء عليه السلام نبايد تعطيل يا كم رونق شود و مخصوصا جوانان و نوجوانان بايد جذب شوند. ولي كارهايى كه خلاف شأن عزادارى است نبايد انجام گيرد.