استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
حکم تراشیدن موی بدن مرد
سوال :

حکم تراشیدن موی بدن مرد اعم از سینه، ران و ساق پا چیست؟

جواب :

اشکال ندارد.

تراشیدن ریش و شارب
سوال : 1. حکم تراشیدن تمام ریش با وسائل مختلف چیست؟ 2. حکم تراشیدن بعضی از ریش با وسایل مختلف چیست؟ 3. حکم تراشیدن تمام سبیل و شارب با وسایل مختلف چیست؟ 4. آیا تجاوز موی شارب و سبیل از لبه ی فوقانی لب بالا مکروه است؟
جواب : 1) خلاف احتیاط وجوبی است. 2) اشکال ندارد. 3) اشکال ندارد. 4) مکروه است.
تراشیدن ریش در اوایل بلوغ
سوال : در ابتداى رويش ريش در بسيارى از جوانان مو در جاهاى متفرقه (صورت) مى رويد و تا سال ها رويش آن كامل نمى شود و نتراشيدن آن، به اين شكل، باعث نوعى نقص و زشتى در صورت جوان مى شود به طورى كه بعضى از جوان ها به همين دليل خواهان تراشيدن ريش هستند، چرا كه با تراشيدن آن نزد مردم زيباتر و مقبو لتر مى شوند و خود نيز احساس آرامش دارند، آيا در اين حالت، تراشيدن ريش جايز است؟
جواب : در فرض مذكور جايز است.
رجوع در مسئله تراشیدن ریش
سوال : من مقلد يكى از مراجع هستم آيا جايز است در مسأله تراشيدن ريش طبق فتواى شما عمل كنم با توجه به اين كه من در كشورهايى هستم كه ملتزم نيستند؟
جواب : مى توانيد به ما رجوع كنيد.
تراشیدن ریش گونه ها
سوال : حكم تراشيدن ريش گونه ها چيست؟
جواب : جايز است.
تراشیدن ریش دیگران
سوال : مرد متدينى از مقلدين جنابعالى آرايشگر است. او مى خواهد بداند آيا براى او تراشيدن ريش كسانى كه خود، خواستار زدن ريش در آرايشگاه هستند جايز است؟ با علم به اين كه اكثر كسانى كه خواهان تراشيدن ريش هستند افراد ملتزمى نيستند.
جواب : اجرت گرفتن براى تراشيدن موهاى صورت جايز است.
تراشیدن ریش با ماشین برقی
سوال : آيا تراشيدن ريش به شكل كامل با ماشين برقى جايز است؟
جواب : بنابر احتياط تراشيدن همه ريش جايز نيست به جز در موارد عسر و حرج و امثال آن.
ریش تراشیدن
سوال : آيا تراشيدن ريش جايز است؟
جواب : تراشيدن ريش و باقى نگهداشتن مسماى آن جايز است و بنابر احتياط واجب تراشيدن كامل آن جايز نيست به جز در موارد عسر و حرج و ضرر و توهين و امثال آن.
حکم تراشیدن ریش
سوال : نظر شريف جنابعالى در مسأله تراشيدن ريش چيست؟
جواب : احتياط در ترک تراشيدن كامل ريش است به جز در موارد عسر و حرج و امثال آن.
تراشیدن ریش
سوال : روزى يكى از اشخاص فاضل برايم نوشت كه جنابعالى تراشيدن ريش را جايز مى دانيد. اما زمانى كه از شما سؤال كردم در پاسخ، تراشيدن كامل ريش را جايز ندانستيد بلكه تراشيدن جزيى يعنى باقى گذاشتن ريش در چانه را اجازه داديد، حال سؤال اين است: آيا آن چه آن شخص گفته صحيح است و شما بعداً از رأى سابق خود در اين مسأله عدول كرده ايد يا سخن آن شخص از اساس صحيح نبوده است؟
جواب : ما از احتياط به ترک تراشيدن كامل ريش بدون ضرورت يا علاج يا حرج يا مورد تمسخر و استهزاء ديگران واقع شدن، عدول نكرده ايم.
وسایل ریش تراشی
سوال : حكم فروش وسايل تراشيدن ريش چيست؟
جواب : جايز است.
دریافت اجرت برای تراشیدن ریش
سوال : حكم گرفتن اجرت براى ترشيدن ريش چيست؟
جواب : گرفتن اجرت جايز است.
احکام تراشیدن ریش
سوال : 1. حکم تراشیدن ریش چیست؟ 2. آیا تفاوتی میان تیغ با ماشین ته زن است یا خیر؟ 3. آیا باقی گذاشتن ریش چانه کفایت می کند؟
جواب : 1) تراشیدن تمام ریش بنابر احتیاط واجب جایز نمی باشد.
2) تفاوتی نیست.
3) بله، کفایت می کند.
تراشيدن ريش
سوال : حكم تراشيدن ريش با تيغ چيست؟ ( عبارت احتياط واجب حرام است به چه معنی می باشد)
جواب : تراشیدن تمام ریش بنابر احتیاط واجب جایز نمی باشد و اما تراشیدن بخشی از آن اگر منظور آن است که امروز معروف به ریش پروفسوری باشد اشکال ندارد. و معنای احتیاط واجب این است که مقلد یا باید به این احتیاط عمل کند و یا به فتوای مجتهد دیگر (با رعایت الأعلم فالأعلم) عمل نماید.
تراشیدن ریش
سوال : 1. حکم تراشیدن (کامل یا بخشی ) ریش با تیغ ویا با ماشین (که کمی ته ریش باقی میگذارد) چیست؟ 2. حد مجاز برای کوتاه کردن ریش (با شماره های بالای ماشین) چیست؟
جواب : 1) تراشيدن تمام ريش بنابر احتياط واجب جايز نمى باشد. و اما تراشيدن بخشى از ريش اگر منظور آن است كه امروزه معروف بـ (پروفسورى) باشد اشكال ندارد.
2) حد مجاز آن مقدار است كه عرفاً به آن ريش اطلاق شود و بر صورت خود داشته باشيد.
چند سوال
سوال : اینجانب تا دیروز مقلد مرحوم آیت الله مفتی الشیعه بودم که با انجام تحقیقات مستمر از این مرحوم والامقام به سمت شما آمده و مقلد شما شدم که اکنون چند سوال دارم:
1- حکم تراشیدن (کامل یا بخشی ) ریش با تیغ ویا با ماشین (که کمی ته ریش باقی میگذارد) چیست؟
2- یا اینکه حد مجاز برای کوتاه کردن ریش (باشماره های بالای ماشین) چیست؟
3- حکم شنیدن موسیقی وانواع آن وبیان فرمایید منظور ازمجالس فسق وفجور چیست؟
4-برای من جوان دانشجو راهکار عملی (نصیحت نمی خواهم) برای رهایی از بند شیطان وفساد امروزه ی جامعه ارائه فرمایید.
جواب : 1) تراشيدن تمام ريش بنابر احتياط واجب جايز نمى باشد.. واما تراشيدن بخشى از ريش اگر منظور آن است كه امروزه معروف بـ(پروفسورى) باشد اشكال ندارد.
2) حد مجاز آن مقدار است كه عرفاً به آن ريش اطلاق شود و بر صورت خود داشته باشيد.
3) شنيدن موسيقى و آوازى كه مناسب با مجالس اهل گناه باشد حرام است وتشخيص اين نوع مجالس موكول به عرف است و فرقى بين موسیقى حرام چه از نوع سنّتى و كلاسيك باشد و چه با وسايل جديد الكترونيكى باشد، نيست.
4) برای اجتناب از گناهان و امور ناپسند به نکات زیر توجه کنید:
1ـ توبه نصوح از گناهان کنید.
2ـ در اول صبح عهد با خدا و ولى خدا ببندد كه معصيت از او سر نزند (بهتر است دعاى عهد در اول روز خوانده شود).
3ـ در بين روز مراقبه دائمى را از دست ندهد يعنى سعى كند كه تا جايى كه اختيار بدست اوست و توجه دارد گناه نكند.
4ـ ياد خدا و ولى خدا حضرت ولى عصر (عج) و ياد مرگ را در تمام كارهايى كه انجام مى دهد مد نظر داشته باشد.
5ـ در بين اعمال مستحب نماز شب را از دست ندهد و حتى اگر در وقت ممكن نشد حتماً قضاى آن را انجام دهد.
6) توجه داشته باشید که قبح و زشتی کار ها نزد خداوند است.
7) به مقام واقعی خداوند و محدودیت قدرت و علم انسان در قبال او توجه داشته باشید.
8) عذابی را که خداوند بر انجام آن گناهان مترتب ساخته است در نظر بگیرد.
9) از خداوند متعال استمداد و یاری بخواهید و دعا را فراموش نکنید. خداوند متعال می فرماید: «ولو لا فضل الله علیکم ورحمته ما زکی منکم من أحدا ابدا» یعنی اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود هیچ کدام به فضیلت و تزکیه روی نمی آوردید.
10) از شرکت در محیط های آلوده و همنشینی با دوستان ناباب پرهیز کنید.
11) سعی کنید هیچ گاه در تنهایی نمانید.
12) عوامل تحریک کننده پیرامون خود را تا حد امکان از بین ببرید.
13) اعمال و عادات نیکو از جمله شرکت دائمی در نماز جماعت، نماز شب، زیارت اهل قبور و دعا را تقویت کنید با خود داری از عادات زشت راه کسب اعمال شایسته باز می شود و در شعاع تلقین و میل شدید به عادات نیکو و پسندیده، در نفس ظهور فعلی پیدا خواهند کرد.
14) هرگاه موجب وسوسه نفس قرار گرفتید از جا برخیزید و خود را با عمل مثبت سرگرم کنید که اندیشه عمل زشت را از یاد ببرید.
15) همه روزه با خدای خود عهد ببندید که مرتکب گناه نشوید و از او مدد جویید و شبانگاه به محاسبه اعمال خود بپردازید، سپس اگر ترک گناه حاصل شد خدا را سپاس گویید و باز مدد جویید و چنانچه خدای ناخواسته گناه کردید استغفار کنید و تصمیم بگیرید که مجدداً آن را ترک کنید.
16) اما در باره تقویت ارداده به عرضتان می رسانیم که تقویت اراده امری تدریجی است نه دفعی و مبارزه ای مستمر و همیشگی می طلبد.
ریش
سوال : حکم تراشيدن ريش چيست؟
جواب : تراشيدن تمام ريش بنا بر احتياط واجب جايز نمی باشد.
ریش تراشی
سوال : جوانی که به سن بلوغ رسیده اما صورتش دو سه تا تار مو دارد چنانچه با تیغ بزند چه حکمی دارد؟
جواب : اشكالى ندارد.
توضيح رأيكم في مسألة حلق اللحية
سوال : أخبرني عالم دين ذات مرة كتابيا ، أن سماحتكم تجيزون حلق اللحية ( بعضا وكلا ) ، لكنه لما سألتكم يوما ما على رأيكم في نفس المسألة ولكن على صيغة ما ، أجبتمونا بأن رأيكم هو ( لايجوز حلق اللحية - كلا - وإنما تجيزون حلقها - بعضا - ، أي يجوز إبقاء شعر الذقن فقط .... فتفاجأنا بهذا الشيء .... فالسؤال الذي نطرحه لكم هو كالآتي : - هل قبل طرح مرجعيتكم الدينية ( عندما كنتم في درجة الإجتهاد ، كنتم ترون الجواز لهذا الأمر ، وأنه عندما صرتم مرجعا دينيا ، رأيتم حرمة حلق الكل للحية ، وحلية حلق البعض للأمر نفسه ( إبقاء الشعر في الذقن ) . أليس كذلك ؟
جواب : اختصاص الاحتياط بعدم حلق اللحية كلها هو رأينا من أول الأمر.
سوال
سوال : آیا گذاشتن ریش پروفسوری ساده در محل کار و اداره گناه یا جرم است؟
جواب : اشکالی ندارد.