استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
نماز
سوال :

اگر تشدید حروف در نماز رعایت نشود، آیا نماز باطل است؟

جواب :

بنابر نظر معظم له: رعایت تشدید حروف در نماز، لازم است.

جواب سلام
سوال :

1- اگر کسی در وسط نماز به ما سلام کرد، چگونه پاسخ او را بدهیم؟


2ـ اگر نماز در حال تمام شدن باشد، آیا واجب است سریعاً پاسخ آن شخص داده شود؟


3- اگر شخص ثالثی در محل حضور داشت و او از جواب سلام امتناع کرد، آیا باز هم بر ما واجب است جواب سلام آن شخص را بدهیم؟

جواب :

1) بنابر نظر معظم له: باید به صورت سلام علیکم، پاسخ شخص سلام کننده داده شود.


2) جواب سلام واجب فوری است ولی اگر سلام در حال تمام شدن نماز باشد، به طوری که تاخیر در جواب با فوریت منافات نداشته باشد، می تواند جواب را با تاخیر انجام دهد.


3) بله، البته در صورتی که به شما و یا به هر دو سلام کرده باشد.

وسواس در قرائت اذکار نماز
سوال :

بنده به دلیل وسواس در نحوه تلفظ کلمات در نماز دچار شک می شوم و هنگام به وجود آمدن شک کلمه یا کلماتی که فکر می کنم اشتباه بوده است را دوباره یا بیشتر تکرار می کنم  لطفاً بفرمائید آیا اینکه کلمه یا کلماتی را از روی وسواس های ذکر شده یکمرتبه یا بیشتر تکرار می کنم، مبطل نماز است؟ گاهی اوقات در حین قرائت آیه یا آیات یا عبارت بعدی تصمیم میگیرم که کلمه یا کلمات مورد نظرم را تکرار کنم که در این صورت مجبور هستم آیه یا آیات یا عباراتی که بعد از کلمه مورد نظر هست را نیز دوباره بخوانم. حکم نمازم در این صورت چیست؟

جواب :

در تمام صورت های ذکر شده تکرار کلمه یا کلمات اشکال ندارد اما از آن جایی که این عمل از روی وسواس و شک بی مورد صورت می گیرد لذا به شک خود اعتنا نکنید و کلمات را تکرار نکنید.

حفظ اذکار
سوال :

بنده علی رغم انجام مستمر واجبات و برخی مستحبات، استعداد ذاتی در حفظ توالی و اذکار اغلب عبادات همچون نماز عید فطر، آیات و امثالهم را ندارم. با وجود اینکه انجام برخی از این عبادات و یا مستحبات مؤکد حداقل هفته ای یکبار توسط بنده انجام می گیرد، مشکل اینجانب همچنان به قوت خود باقی است. لطفاً اینجانب را ارشاد کنید که آیا استفاده بنده از برگه های کوچکی که خود تهیه کرده ام و در آن توالی و همچنین اذکار لازم درج شده است به طریقی که مخل شکل کلی آن عبادت و ترتیبات نگردد، جایز است یا خیر؟

جواب :

بله، جایز است.

صادقی
سوال :

در صورتی که نمازگزار در بین نماز به قصد قربت به خداوند متعال و یا به قصد ثواب آخرت بر مصائب اهل بیت (علیهم السلام) خصوصاً امام حسین (علیه السلام) با صدای بلند گریه کند نمازش باطل می شود یا خیر؟

جواب :

گریه به قصد ثواب آخرت بر مصائب اهل بیت (علیهم السلام) و امام حسین (علیه السلام) در نماز با صدای بلند اشکال ندارد.

قرائت قرآن
سوال : با توجه به اینکه بر اساس دیدگاه امامیه قرآن تنها یک قرائت دارد و اختلاف قرائات از طرف قراء بوجود آمده است و چنانچه مشهور است، قرآن با قرائات فرق دارد و قرآن متواتر است ولی قرائات متواتر نیست، سوال این است که آن قرآنی که امامیه معتقد است متواتر است، کدام قرائت است؟
اگر معلوم نباشد لازمه اش این است که ما کتابی داریم که معلوم نیست در جایی که قرائت مختلف دارد، چگونه باید آن را بخوانیم و به کدام قرائت استناد کنیم ؟
آیا اعتقاد به اینکه قران منزل همان قرآن به روایت حفص از عاصم است، دارای محظور شرعی است ؟
جواب : قرائت قرآن به جمیع قرائاتی که در عصر ائمه (ع) متداول بوده (قرائات سبعه) جایز است و از آنجایی که مشهور در زمان ما این است که قرآنهای موجود به روایت حفص از عاصم می باشد، کفایت می کند و اعتقاد مذکور، اشکالی ندارد.
عدم رعایت وقف لازم در قرائت نماز
سوال : آیا عدم رعایت وقف لازم که معمولا با حرف میم در آیات الهی مشخص می شود و باعث کفر و فساد در معنا می گردد ، اشکال شرعی دارد؟ چنانچه در حین نماز باشد ، آیا به صحت نماز ضرر می زند؟ مانند رعایت وقف لازم درآیات 6 و 7 سوره غافر : "...انهم اصحاب النار (6) الذین یحملون العرش ... (7)
جواب : صرف عدم رعایت وقف لازم ، باعث کفر و فساد در معنا نمی گردد و عدم مراعات آن در نماز اگر موجب لحن و غلط بودن قرائت نشود ، اشکال ندارد
قرائت قرآن
سوال : نظر معظم له در مورد اختلاف قرائت های قرآنی چیست؟ و آیا نماز گزار می تواند در نماز به قرائتی غیر از قرائت حفص از عاصم نمازش را اقامه کند؟
جواب : قرآن را به همه قرائات متداول در زمان ائمه علیهم السلام می توان خواند وفرقی میان نماز وغیره نیست .
قرائت نماز
سوال : در قرائت نماز ملاک لحن عربی است یا رعایت تجوید حروف؟
جواب : ملاک آن است که حروف به طور صحیح ادا شود و موجب لحن یا تغییر در معنا نشود و در برخی موارد نیز رعایت برخی قواعد تجویدی لازم است مانند مد و ادغام.
بسم الله الرحمن الرحیم و جزء سوره بودن آن
سوال : آیا بسم الله جزء سوره توحید هست یا خیر؟
جواب : بنا بر احتیاط خواندن بسم الله سوره توحید در نماز واجب است؛ گرچه جزء سوره نیست.
خواندن سوره
سوال : 1. اگر كسي در تنگي وقت سوره را بخواند آيا نماز هم باطل مي شود يا فقط گناه كرده؟
2. اگر احتمال بدهيم (نه يقين) كه در صورت خواندن سوره مقداري از نماز (نه كل آن) خارج از وقت خواهد شد حكم خواندن سوره چيست؟
جواب : 1) خیر نماز باطل نمی شود.
2) در این فرض خواندن سوره واجب نیست، گرچه با خواندن آن نماز دچار اشکال نمی شود.
قرائت
سوال : آيا در نماز مستحبي مي توان اعمال ذيل را انجام داد؟ الف ـ بعد از حمد بجاي سوره، سوره حمد را يک يا چند مرتبه بخوانيم. ب ـ خود سوره حمد را يک يا چند مرتبه تكرار كنيم.
جواب : در نمازهای مستحبی اشکال ندارد اگرچه خواندن سوره‌ی دیگر بهتر است.
قرائت
سوال : خواندن زیارت مثل زیارت عاشورا و جامعه کبیره در نماز چه حکمی دارد؟
جواب : اگر آن فقرات، ذکر الله و دعا نباشد، خواندن آن در نماز اشکال دارد.
ذکر سجده سهو
سوال : ذكرهاى سجده ی سهو در رساله‏ هاى عمليه مشخص و ذكر شده است، چنان چه شخصى با علم و عمداً ذكر سجده ی سهو را نگويد و به سه مرتبه گفتن سبحان الله اكتفا كند آيا كفايت مى‏ كند يا خیر؟
جواب : بنا بر احتیاط كفايت نمى‏ كند.
ذکر سجده سهو
سوال : در سجده ی سهو گفتن ذكر خاصى شرط است؟
جواب : احتياط در سجده سهو، گفتن ذكر «بسم الله السلام عليك ايها النبى و رحمة الله و بركاته» مى‏ باشد.
سجده سهو
سوال : آيا در دو سجده سهو، تكبيرة الاحرام واجب است؟
جواب : واجب نيست.
ذکر تشهد
سوال : آيا گفتن عبارت «خير الاسماء الحسنى لله» در تشهد صحيح و در نماز مجاز است؟
جواب : اين جمله، عبارتى است كه گفتن آن قبل از تشهد مستحب است و آن عبارت چنين است: «بسم الله و بالله و الحمد لله و خير الأسماء لله» يا «الأسماء الحسنى كلها لله».
قرائت سوره
سوال : آيا در قرائت نماز به يكى از دو سوره ضحى و شرح يا يكى از دو سوره فيل و قريش به تنهايى مى‏ توان اكتفا كرد؟
جواب : احتياط واجب عدم اكتفا به يكى از دو سوره در نماز است پس بايد بين دو سوره را بنابر ترتيب موجود در قرآن و با بسم الله واقع بين آن دو جمع كرد.
مخرج ضاد
سوال : مخرج حرف ضاد دقيقاً كجاست؟ آيا مخرج آن نزديك مخرج «طا» و «دال» است يا به «ظا» نزديك‏تر از «طا» و «دال» است؟
جواب : مخرج آن بين زبان و دندان‏هاى آسيا از جانب چپ يا راست است.
قرائت سوره
سوال : آيا در نماز واجب است سوره ی بعد از حمد تعيين شود، سپس بسم اللَّه قرائت شود يا فقط قرائت بسم اللَّه قبل از سوره واجب است؟
جواب : تعيين سوره واجب نيست اگر چه بهتر آن است كه اگر بسم‏ اللَّه براى سوره‏ اى تعيين شد و نمازگزار اراده كرد سوره ديگرى را قرائت كند بسم اللَّه اعاده شود.