استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
روزه
سوال :

آیا ترش کردن عمدی در روزه و برگشت اسید از معده به فضای دهان و بازگشت سریع آن به معده طوری که حتی فرصت بیرون انداختن آب دهان را به انسان ندهد، روزه را باطل می کند؟

جواب :

خیر، روزه را باطل نمی کند.

روزه
سوال : در ماه مبارک رمضان، حدود 2.5 ساعت مانده به اذان صبح، پس از مقاربت با همسرم و با علم به اینکه حداقل، یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار خواهیم شد، دوباره خوابیدیم ولی متاسفانه از شدت خستگی حتی با صدای زنگ ساعت هم بیدار نشدیم و هنگامی که بیدار شدیم بعد از اذان صبح و فوت وقت بود. وضعیت روزه آن روز برای ما به چه صورت است و تکلیف چیست؟
جواب : در مفروض سؤال که علم به بیدار شدن داشته ، در صورتی که خواب اول باشد و بعد از اذان بیدار شده ، روزه صحیح است و چنانچه خواب دوم باشد یعنی پس از علم به جنابت مي خوابد سپس بيدار مي شود و دوباره مي خوابد تا آن كه فجر نيز طلوع كند، در اين صورت بنا بر اقوي قضاء بر او واجب است بدون لزوم كفاره. و اگر خواب سوم او باشد كه حكم آن مانند صورت دوم است، هر چند احتياط مستحب ضميمه ساختن كفاره است.
استفاده از ماسک صورت
سوال : آیا استفاده از ماسک های صورت (ماسک های طبیعی مثل عسل، چای سبز و پمادهای دارویی) در حال روزه، روزه را باطل می کند؟
جواب : خیر، روزه را باطل نمی کند.
مبطلات روزه
سوال : آیا فرو بردن عمدی شی ای که بی اختیار وارد فضای دهان شده و بیرون آوردن آن بسیار مشکل است، روزه را باطل می کند؟ اگر بیرون آوردن آن غیر ممکن باشد چه؟
جواب : در صورت فرو بردن عمدی، روزه باطل می شود.
بقای بر جنابت
سوال : اگر فردى نسبت به جنابت خود جاهل باشد و با اين حالت چند روز را روزه بگيرد، حكم او چه خواهد بود؟
جواب : روزه ی او صحيح خواهد بود و نياز به قضا ندارد.
بقای بر جنابت
سوال : اگر كسى جنب شده باشد و فراموش نمايد كه غسل نمايد تا آن كه چند روز بر او به همين حال بگذرد، آيا روزه‏ هاى او در چنين روزهايى صحيح خواهد بود؟
جواب : خير، روزه‏ هاى او باطل است و بر او قضا واجب است اما در غير رمضان مانند واجب معين و غير آن، موجب بطلان نمى‏ شود اگر چه احتياط مستحب آن است كه قضا گردد.
بقای بر جنابت
سوال : كسى كه روزه مى‏ گيرد ولى نسبت به وجوب غسل جنابت نا آگاه است و يا نمى‏ داند كه بقای بر جنابت موجب بطلان روزه مى‏ گردد، آيا كفاره بر او واجب است؟
جواب : خير، كفاره بر او واجب نيست ولكن قضا بر عهده ی او مى‏ باشد.
بقای بر جنابت
سوال : 1. آيا خوابى كه فرد در آن محتلم شده است همان خواب اول محسوب مى‏ گردد؟
2. حكم خواب چهارم و پنجم چيست؟
3. آيا زن حايض و نفسا نيز در مسأله ی تعدد خواب، ملحق به جنب مى‏ باشند؟
جواب : 1) خير، هنگامى كه فرد از خوابى كه در آن محتلم گشته، بيدار مى‏ شود و سپس مى‏ خوابد، خواب بعد از اين بيدارى، همان خواب اول محسوب مى‏ شود.
2) همان حكم خواب سوم را دارند.
3) اقوى عدم الحاق است و اگر نسبت به تصميم در غسل خود كوتاهى و اهمال نكرده باشند، روزه ی ايشان صحيح است اگر چه خواب دوم و سوم باشد.
فرو بردن سر در آب
سوال : فرو بردن سر در آب مبطل روزه است؟
جواب : فرو بردن تمام سر در آب چه يک باره و چه به تدريج مبطل است ولى فرو بردن اجزاء سر به طورى كه هنگام فرو بردن اجزاء بعدى، اجزاء قبلى بيرون آب باشد، مانعى ندارد.
مفطرات روزه
سوال : اگر مردى با همسرش در روز ماه رمضان و در زمان روزه‏ دارى شوخي كند و نداند كه دچار انزال شده يا نه به گونه‏ اى كه در زمان كوتاهى بعد از مزاح شک كرده كه آيا آن با جهش بوده يا نه؟ از سوى ديگر رطوبتى كه در لباس او بوده با رطوبتى كه خارج شده مخلوط شده و او نمى‏ داند كه آيا رطوبت لباس او همان رطوبت اول است يا منى اصلى آخرى، حكم روزه ی او چيست؟ آيا روزه ی آن روز را بايد افطار كند يا روزه ی او صحيح است و بايد آن را كامل بگيرد؟
جواب : روزه ی او صحيح است و بايد آن را كامل كند.
رسیدن غبار غلیظ به حلق
سوال : حكم رسانيدن غبار غليظ به حلق در روزه ی ماه رمضان چيست؟ اگر روزه‏ دار عمداً غبار غليظ را به حلق برساند آيا قضا بر او واجب مى‏ شود؟ حكم دخول سهوى غبار غليظ به حلق چيست؟
جواب : بنابر احتياط واجب رساندن عمدى غبار چه غليظ و چه رقيق به حلق مفطر است و قضا و كفاره دارد، و رساندن سهوى غبار مفطر نيست.
استعمال دخانیات
سوال : آيا قليان يا سيگار و همچنين دودى كه از ماشين‏ ها يا از وسايل ديگر خارج مى‏ شود از مفطرات است؟
جواب : بنابر احتياط واجب قليان يا سيگار از مفطرات است اما دود ماشين‏ ها مفطر نيست.
مسواک زدن
سوال : حكم تميز كردن دهان و مسواک زدن دندان‏ ها در اثناى روزه چيست؟
جواب : اگر اين عمل باعث فرو بردن و بلعیدن چيزى نشود جایز است.
استفاده از اسپری
سوال : اگر اسپرى مورد استفاده ی مبتلايان به تنگى نفس به صورت پودرى باشد كه در دهان به سرعت از بين مى‏ رود، آيا مفطر روزه است؟ با توجه به اين كه بعضى از متخصصان تأكيد مى‏ كنند كه اين مواد وارد مرى نمى‏ شود بلكه از طريق ناى تنفس مى‏ شود؟
جواب : اگر آن چه كه داخل حلق مى‏ شود به شكل گاز باشد نه مايع، مفطر روزه نيست.
بلعیدن اخلاط سر و سینه
سوال : بلعيدن اخلاطى كه از جانب سر يا از سينه وارد فضاى دهان مى‏ گردد براى روزه‏ دار، بنابر احتياط واجب جايز نمى‏ باشد. ولكن در صورت شک به رسيدن آن به فضاى دهان، آيا بلعيدن آن جايز است؟ كسى كه در ميان مردم مى‏ باشد و خارج نمودن اين اخلاط او را به زحمت بسيار مى‏ اندازد، آيا چنين شخصى در صورت عدم علم به رسيدن اخلاط به فضاى دهان، مى‏ تواند آن‏ها را ببلعد؟ و نيز آيا در صورتى كه شک به وجود خون در ميان اخلاط دارد حكم متفاوت خواهد بود؟
جواب : بلعيدن اخلاط، در صورت شک نسبت به رسيدن به فضاى دهان جايز مى‏ باشد هر چند كه احتمال وجود خون در ميان آن را بدهد.
مفطرات روزه
سوال : آيا آبى كه به علت بازى كردن مرد با همسرش در روز و در هنگام روزه بودن او، از فرج زن خارج مى‏ شود مفطر روزه است يا نه؟
جواب : اگر خروج آن با شهوت و سستى باشد و علم يا احتمال خروج آن را مى داده و به آن كار ادامه داده است، بنا بر احتیاط واجب قضا و كفاره هردو واجب است.
تفخیذ
سوال : اگر قصد تفخيذ، داشته باشد وليكن بدون قصد و از روى اتفاق، دخول در قبل يا دبر صورت گيرد، روزه ی او باطل مى‏ شود؟
جواب : اگر اتفاقی و بدون توجه دخول حاصل شده باشد روزه اش صحیح است اما اگر احتمال دخول را می داده، قضا و کفاره هر دو واجب است.
استفاده از اسپری
سوال : آيا به روزه ی كسى كه مبتلا به تنگى نفس است و بايد از اسپرى در اثناى روزه ی ماه رمضان استفاده نمايد، خللى وارد مى‏ گردد، با فرض اين كه به استفاده از اسپرى نياز مبرم دارد؟
جواب : اگر آن چه كه از اين دستگاه وارد حلق روزه‏ دار مى‏ گردد تنها گاز باشد ضررى به روزه ی او وارد نخواهد شد و اگر آن چه به حلق او مى‏ رسد به صورت مايع و در واقع مشتمل بر قطرات ريز مى‏ باشد که در حلق او وارد می شود موجب بطلان روزه خواهد بود مگر اينكه در ابتداى دهان اسپرى كند و قبل از آنكه به حلق برسد بخار شود.
آمیزش
سوال : اگر فردى قصد آميزش را داشته باشد وليكن شک در دخول نمايد يا شک در دخول به اندازه ی حشفه را داشته باشد، روزه ی او چه حكمى دارد؟
جواب : اگر به مفطريت جماع نسبت به روزه علم داشته با قصد آن، روزه ی او باطل می شود و بايد قضا كند و از مفطرات امساک کند، وليكن به جهت شک در دخول، كفاره بر او واجب نمى‏ باشد.
بلعیدن باقی مانده غذا در دهان
سوال : اگر روزه دار، باقى مانده ی غذاى خود را كه در دهان و در لابه لاى دندان‏ ها قرار داد ببلعد، روزه ی او باطل خواهد شد؟
جواب : هنگامى كه اين بلعيدن از روى سهو و عدم اختيار باشد، باطل نمى‏ شود و اگر از روى عمد باشد روزه ی او باطل است ولكن تا انتهاى روز امساک بر او واجب خواهد بود و قضاى اين روز را بعد از ماه رمضان بايد به جا آورد و اگر روزه‏ دار به اعتقاد خويش چنين بلعيدنى را مبطل نمى‏ دانسته، كفاره بر او واجب نيست.