استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
نذري محرم
سوال :

همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.

جواب :

چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.

عزاداری حسینی
سوال : در بحرين رسم است كه مجالس حسينى بيشتر اوقات هنگام شب برپا مى شود نه عصر، لكن در روستاى ما اين مراسم هم عصرگاه و هم شبانه برپا مى شود. چون معمولاً به خاطر روزه و نيز كوتاهى روز، عصرها مجالس شركت كننده كمى دارد، مى خواهيم مراسم عصر را تعطيل و تنها مراسم شبانه را برگزار كنيم، آيا این عمل اشكال شرعى ندارد؟
جواب : اگر به واسطه نذر يا مانند آن واجب نشده باشد، محذور شرعى ندارد.
عزاداری در خیابان
سوال : حكم برپايى دسته جات و مراسم عزادارى در خيابان ها و راه هاى رفت و آمد مردم، همان گونه كه ايام محرم در كوچه و خيابان ها بسيار اتفاق مى افتد و راه مردم را مى بندند چيست؟ با توجه به اين كه مى دانيم كه قطع راه مردم، قطعاً حرام است.
جواب : برپايى اين دسته جات جايز است.
عزاداری ایام شهادت حضرت محسن علیه السلام
سوال : در خصوص ایام هجوم وحشیانه و احراق بیت حضرت امیر (علیه السلام) و جسارت به حضرت صدیقه (سلام الله علیها) و نهایتاً شهادت مظلومانه ی حضرت محسن (علیه السلام)، خواهشمندم نظر معظم له درخصوص برپایی مراسم عزاداری در این ایام را بیان فرمائید؟
جواب : برگزاری مجالس عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) در هر زمانی که باشد و به هر مناسبتی که باشد از اعظم شعائر اسلامی محسوب می شود و اشکال ندارد.
طلب مبلغ
سوال : اگر روحانی برای منبر خود طلب مبلغ کند، از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
جواب : گرچه فی نفسه منعی ندارد ولی مناسب با مسند وعظ و ارشاد نیست.
تعظیم شعائر
سوال : 1- آیا تعطیل کردن مغازه از طرف کسبه محترم در روز شهادت حضرات معصومین (صلوات الله علیهم اجمعین) نوعی احترام و تعظیم شعائر محسوب می‌شود؟
2- اگر در منطقه‌ای که رسم بر این است روز شهادت حضرات معصومین (صلوات الله علیهم اجمعین) مغازه‌ها را تعطیل می‌کنند، عده‌ای مغازه خود را باز کنند، آیا این عمل آنان نوعی بی احترامی محسوب می‌شود یا خیر؟
جواب : 1) در عرف خاص ايران و برخي كشورها از تعظيم شعائر است.
2) موارد فرق مي كند.
عزاداری و نذورات
سوال : آیا گوسفندی را که مردم جهت مصرف عزاداری امام حسين عليه السلام به صورت نذورات به هيئت واگذار می کنند که ذبح و استفاده غذايی شود می توان فروخت و پول آن را به مصرف ديگر امور هيئت رسانيد يا خير؟
جواب : چنانچه از ابتدا اين اجازه داده نشده باشد، جايز نيست.
عزاداری و نذورات
سوال : مستحضريد که سنّت حسنة قربانی کردن در آداب اسلامی از جايگاه قابل توجهی برخوردار است و برای بسياری از امور تجويز می گردد. ولی در عصر حاضر قربانی کردن گاو و گوسفند در ملأ عام در ايام محرم و در بازگشت حجاج بیت الله الحرام و عروسی و... دارای عوارضی می باشد که بعضی از آنها به شرح ذيل می باشد:
1. ريختن خون که از نجاسات است در محل عبور و مرور مردم و آلوده شدن کفش ها و به تبع آن خانه ها و مساجد و حسينيه ها که نجس کردن آنها شرعاً محل اشکال است.
2. در هنگام قربانی کردن بسياری از کودکان در محل حضور داشته و در آنها تأثيرات روحی و روانی ناخوشايندی بر جای می گذارد که بعضاً باعث کراهت آنها از حضور در محل های عزاداری می گردد.
3. با توجه به حضور دوربين ها و موبايل ها امکان تصويربرداری از اين صحنه ها که اين خشونت و خونريزی به صورت يک عمل بَدَوی و خشن در سطح مجامع بين المللی منعکس می شود باعث ضد تبليغ برای تشيع می باشد.
4. اخيراً اين مسئله باعث چشم وهم چشمی هم شده و هيأتی گاو می کُشد و هيأت ديگر شتر قربانی می کند و با خودنمايی و ايجاد صحنه های متعدد خونريزی اصل مسئله عزاداری و معنويت جلسة روضه تحت تأثیر اين صحنه ها واقع می شود در صورتيکه اگر اخلاص باشد می توان قربانی را در پنهان انجام داد.
با توجه به موارد فوق و موارد ديگری که به واسطة دوری از اطالة کلام به آن نمی پردازم. مستدعی است نظر خودرا در مورد اين نحو از قربانی انجام دادن بفرمائيد؟
با نظر به اينک شغل قصابی به واسطة ايجاد قساوت در دل، در اسلام کراهت دارد آيا ديدن صحنه های متعدد خونريزی در اجتماع باعث ایجاد قساوت در بينندگان نمی شود؟
بر اساس تحقیقات معتبر دانشگاهی دیدن صحنه های متعدد خشونت در دراز مدت باعث روی آوردن بینندگان به اعمال خشن و استفاده از آلات خونریزی در مقابل همنوعان می گردد.
جواب : قربانی کردن در مواردی مستحب است؛ ولی بايد از مقارنات نامطلوب آن پرهيز کرد.