استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
حد زنا
سوال : 1. اگر زنی به آمیزش از راه دبر رضایت داشته ولی مرد بر خلاف رضایت او از طریق قبل نزدیکی نماید، آیا حکم زنای به عنف را دارد؟
2. اگر زن اجنبی، در ابتدای آمیزش رضایت نداشته ولی در اثنای آمیزش راضی شود، آیا رافع حد اعدام مردِ زانی می‌باشد؟
جواب : 1) در مفروض سؤال، هر گاه نزدکی از قبل به اجبار و بدون اختیار زن باشد، زنای به عنف صادق است؛ لیکن چنانچه زن را در ابتدا اغفال کرده و بدون سلب اختیار از او با وی نزدیکی در قبل کرده است، زنای به عنف صادق نیست.
2) در صورتیکه منظور از عدم رضایت، اکراه و اجبار باشد، رضایت در اثنای آمیزش (بعد اکراه) رافع حکم اعدام مرد زانی نیست، ضمنا در فرض رضایت زن در اثنای آمیزش، آمیزش مزبور نسبت به زن نیز زنا خواهد بود.
اثبات زنای محصنه
سوال : 1. شرایط اثبات زنای محصنه از نظر شرع مقدس چیست ؟
2. آیا قاضی می تواند در این مورد به علم خود عمل کند ؟
3. آیا زنای محصنه را می توان از طریق فیلم و CD و لوازم سمعی و بصری اثبات کرد ؟
جواب : 1) با شهادت چهار مرد عادل یا سه مرد و دو زن عادل و نیز چهار مرتبه اقرار ثابت می شود.
2)چنانچه علم قاضی از طرق حسّی، بیّن و روشن حاصل شده، حجت است؛ لیکن در مورد زنای محصنه که مجازاتش قتل است، احتیاط آن است که از طریق شهود و یا چهار بار اقرار باشد.
3) صرف این گونه امور، موجب اثبات زنا نمی شود.
حد زنا
سوال : اگر مردی قبل از دخول به همسرش مرتکب زنا شود در حالی که محصن نمی باشد مانند در سفر بودن همسر ، حد وی فقط جلد است یا جلد و تراشیدن مو و تبعید؟
جواب : در مفروض سؤال ، حد جلد با تراشیدن مو و تبعید است.
حد زنا
سوال : در مورد مرد غیر مسلمان اگر با زن مسلمان زنا نماید آیا اگر در زمان محاکمه مسلمان شود، قاعده جبّ بر او حاکم است یا خیر؟
جواب : در مفروض سؤال حد زانی کافر ساقط نمی شود.
حد زنا
سوال : در پیرمرد یا پیرزن، اگر زنا کنند ملاک پیری چیست و چه سنی را باید پیری تلقی کرد؟
جواب : مرجع در تشخیص پیری عرف است و اگر در تحقق پیری شک شود، حکم پیری مترتب نمی شود.
شرایط احصان
سوال : 1. آیا در دوران قاعدگیِ زن، مرد هنوز شرایط احصان را دارا می باشد؟
2. در فقه آمده است که اگر مرد یا زن در مسافرت باشند از شرایط احصان خارج است، آیا مسافتی مد نظر است یا خیر صرف سفر کافی است؟
3. آیا کسی که شغلش رانندگی است باز شرایط احصان را دارد یا خیر؟
4. در حبس هم مرد و زن شرایط احصان را ندارند، حال با توجه به اینکه در نظام مقدس جمهوری اسلامی که ملاقات خصوصی برای افراد متاهل در نظر گرفته می شود، باز شرایط احصان را دارند یا خیر؟
جواب : 1) در دوران قاعدگی زن، احصان محفوظ است.
2) معیار در حفظ احصان امکان برخورداری از همسر است و سفر (با فرض هر مقدار از مسافت) وقتی احصان را از بین می برد که مانع از دسترسی به همسر باشد.
3) صرف راننده بودن موجب خروج از احصان نیست.
4) معمولاً حبس، موجب خروج از احصان است و امکان ملاقات خصوصی باعث خروج از احصان نیست.
شروط احصان
سوال : آیا در ایام نامزدی که به صورت عرفی زن و شوهر تنها حق استمتاعات عام از یکدیگر را دارند، ولی نمی توانند استمتاع خاص را ببرند - آن هم به جهت تبعات اجتماعی برای خود فرد یا فرد و خانواده- آیا می توان گفت احصان برای زن و شوهر محقق نشده است؟ اگر چه این زن و شوهر شب و روز در کنار هم هستند ولی چون عرف اجتماعی که حتی در میان متشرعین نیز این عرف وجود دارد، آیا می تواند مانع از تحقق صدق عنوان «احصان» بر این زن و مرد گردد؟
جواب : قبل از دخول حکم احصان را ندارد و دخول به زوجه دائمه شرط احصان است؛ لیکن پس از دخول تمکن از استمتاعات جنسی به شکل متعارف کافی است، هر چند در برخی از ایام حائض یا مریض باشد.
جعل مجازات تعزیری بعد از توبه
سوال : احتراماً قانونگذار در ماده 114 و تبصره آن بحث توبه را در جرائمی نظیر زنای به عنف و اکراه پذیرفته است. آیا این قبیل جرائم واجد جنبه حق الناسی نمی باشند؟ و اگر توبه را بپذیرم که بر خلاف اصل خواهد بود دیگر مجازات تعزیری چه توجیهی دارد؟
جواب : مجازات قرارداده شده در این موارد (اعدام) حق الناس نمی باشد و با توبه ساقط می شود ولیکن حاکم می تواند حتی در صورت توبه کردن به جهت بازدارندگی، مجازات تعزیری قرار دهد.
زنا
سوال : در مورد مرد غیر مسلمان اگر با زن مسلمان زنا نماید آیا اگر در زمان محاکمه مسلمان شود آیا قاعده جبّ بر او حاکم است یا خیر؟
جواب : در مفروض سؤال قاعده جب جاری نیست.
زنا
سوال : در پیر مرد یا پیر رن که اگر زنا کنند ملاک پیری چیست چه سنی را ما باید پیر تلقی کنیم؟
جواب : مرجع در تشخیص پیری عرف است و اگر در صدق پیری شک شود، حکم پیری مترتب نمی شود.
زنا
سوال : 1. اگر زن در ابتدای عمل شنیع زنا راضي باشد ولی دراثنای دخول از آن خودداری نمايد و ديگر راضی به ادامه نباشد، اما مرد با زور و عنف به عمل خويش ادامه دهد، آيا عمل مرد تجاوز به عنف است؟ حکم قبل و بعد از رضايت چيست؟
2. آيا بر مرد و هم چنين زن حد جاری مي شود؟
جواب : در صورتی که حدوث عمل زنا با توافق و تراضی بوده و عنف نبوده است، ادامه ی آن زنای دیگری نمی باشد و زنای به عنف محسوب نمی شود. 2) از آنجا که اصل زنا با رضایت زن بوده است بر زن هم حد جاری می شود.
شرایط احصان در زنا
سوال : 1. آیا در دوران قاعدگیِ زن، مرد هنوز شرایط احصان را دارا می باشد؟
2. در فقه آمده است که اگر مرد یا زن در مسافرت باشند از شرایط احصان خارج است، آیا مسافتی مد نظر است یا صرف سفر کافی است؟
3. آیا کسی که شغلش رانندگی است، شرایط احصان را دارد یا خیر؟
4. با توجه به اینکه در نظام مقدس جمهوری اسلامی ملاقات خصوصی برای افراد متاهل در نظر گرفته می شود، باز شرایط احصان را دارند یا خیر؟
5. پیرمرد یا پیرزن، اگر زنا کنند ملاک پیری چیست و چه سنی را باید پیری تلقی کرد؟
6ـ مرد غیر مسلمان اگر با زن مسلمان زنا نماید آیا اگر در زمان محاکمه مسلمان شود، قاعده جبّ بر او حاکم است یا خیر؟
جواب : 1) در دوران قاعدگی زن، احصان محفوظ است.
2) معیار در حفظ احصان امکان برخورداری از همسر است و سفر (با فرض هر مقدار از مسافت) وقتی احصان را از بین می برد که مانع از دسترسی به همسر باشد.
3) صرف راننده بودن موجب خروج از احصان نیست.
4) معمولاً حبس، موجب خروج از احصان است و امکان ملاقات خصوصی باعث خروج از احصان نیست.
5) مرجع در تشخیص پیری عرف است و اگر در تحقق پیری شک شود، حکم پیری مترتب نمی شود.
6) در مفروض سؤال حد زانی کافر ساقط نمی شود.