استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
واگذاری پروژه به شخص ثالث
سوال : احتراماً پیمانکار امور لوله کشی و لوله گذاری شبکه آب و فاضلاب هستم، که قراردادی با شرکتی جهت لوله گذاری پروژه ای منعقد کردم . تهیه وسایل و اجرای لوله گذاری و حفاری پروژه با من بوده است، که تهیه وسایل را با نظارت و تایید شرکت مذکور انجام می دادم. در شروع فعالیت دچار عسر و حرج شدم و چون نمی توانستم پروژه را انجام دهم آن را به شخص ثالث واگذار کردم و قراردادی دیگر با ثالث منعقد کردم . شخص ثالث کل موضوع قرارداد را متقبل شد و حتی درج نمودم تهیه لوله و مصالح به عهده ثالث است، که ثالث اقدام به خرید لوله از فروشنده نموده است و فروشنده هم در قبال مبیع (لوله ها )، چکهایی از ثالث مذکور دریافت کرده است . در قرارداد ثالث و فروشنده بنده هیچ نقشی نداشته ام و نامبردگان طرف عقد همدیگر بوده اند . سوال این است که آیا شرعاً فروشنده لوله ها جهت اخذ ثمن لوله ها حق مراجعه به شخص ثالث را دارد یا می تواند از بنده ثمن آنها را بخواهد که در معامله آنها نقشی نداشته ام ؟
جواب : فروشنده حق مراجعه به شخص ثالث را دارد و نمی تواند از شما ثمن را بخواهد، و اگر واگذاری قرارداد به صورت وکالت باشد فروشنده لوله ها می تواند جهت اخذ ثمن به هر کدام (چه طرف اوّل و چه طرف دوّم ) مراجعه نماید؛ اما اگر به نحو توالی در بیع باشد؛ به این معنا که طرف اوّل (پیمانکار ) قرارداد را به طور کامل عرفاً واگذار کرده باشد، فروشنده لوله ها حق اخذ ثمن از طرف اول قرارداد را ندارد و باید به آخرین طرف مراجعه نماید .
ضمان
سوال : حدود 40 سال پیش زمینی به مساحت 600 مترمربع در حاشیه رودخانه زاینده رود اصفهان روستای حجت آباد توسط شخصی به اینجانب به عنوان امانت سپرده شد تا در این زمین کشت و کار کنم و سود حاصله آن را تقسیم کنم. بعد از چند سال بنده به علت اینکه همسایه ها زمین های مجاور را به باغ تبدیل کردند، بنده نیز مجبور شدم به علت سایه اندازی درختان، این زمین را به باغ بادام و هلو تبدیل نمایم. الان حدود 20 سال است که صاحب اصلی این زمین به بنده مراجعه نکرده و چندی قبل به رحمت ایزدی پیوسته و بنده وارثی از ایشان سراغ ندارم و کسی هم به بنده مراجعه نکرده است. بنده به علت کهولت سن که حدود 84 سال دارم، خواستارم که تکلیف بنده را در ارتباط با این زمین مشخص نمایید تا با مشکل شرعی مواجه نشوم.
جواب : لازم است از راه های گوناگون مثل ثبت احوال و اهالی محل در مورد شناسایی شخص مذکور تحقیق و تفحص نموده و در صورت عدم شناسایی، زمین مذکور مجهول المالک بوده و باید از حاکم شرع استیذان نمایید.
اجاره مسکن
سوال : خانه ای اجاره نموده ام و مبلغ 9 میلیون تومان بابت ودیعه یکساله مسکن به صاحب خانه پرداخت کرده ام (همچون سال گذشته در همین خانه)، گویا صاحب خانه با سند این خانه وام گرفته و اقساط آن را پرداخت ننموده و بانک خصوصی درحال مزایده خانه به نفع خود برای وصول طلبش می باشد، حال با توجه به اینکه هم بانک و هم بنده هردو طلبکار هستیم آيا نباید به نسبت از فروش خانه طلب خود را وصول کنیم؟
جواب : اگر خانه در رهن بانک بوده است نمی توانید مبلغی را که از صاحب خانه طلبکارید از فروش خانه بگیرید.