استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
روزه مسافر
سوال :

اینجانب در یکی از شرکت های مخابراتی مشغول به کار هستم، در ماه حداقل چهار تا ده ماموریت دارم و این کار در بقیه ماهها هم تکرار می شود، می خواستم نظر جنابعالی در نماز و روزه خود بدانم.

جواب :

کسی که کارش متوقف بر مسافرت باشد، اگر به طور میانگین در هر ده روز یا کمتر مسافرت كند يا در سفر باشد، مکلف به نماز و روزه است.

نماز و روزه مسافر
سوال :

اینجانب ساکن تهران و عضو هیات علمی دانشگاه در ساوه هستم. برای کار ناگزیرم در هفته دو روز به ساوه برای تدریس مراجعت کنم. البته چندین سال است که این رویه ادامه دارد. در برخی مواقع نظیر فصل تابستان این رفت و آمد کم می شود. بطور کلی در این شرایط حکم نماز و روزه چگونه می باشد (در حال حاضر من روزه و نماز را بطور کامل بجا می آورم)؟

جواب :

در مفروض سؤال، اگر مسافرت در راستای شغل باشد، نماز تمام و مکلف به روزه است؛ در غیر این صورت نمازش شکسته است و روزه بر او واجب نیست.

روزه مسافر
سوال : اینجانب جهت تحصیل در خارج از وطنم حضور دارم و تصمیم دارم به مدت ده روز جهت استراحت به وطنم (ایران) بازگردم. اینجانب در پنج سال گذشته هم در تهران و هم در جزیره ی کیش کار و زندگی کرده ام و هم در هر دو محل مسکن دارم و همواره در هنگام حضور در ایران بین این دو محل رفت و آمد می نمایم. حال اگر قصد داشته باشم پنج روز در تهران و پنج روز در کیش باشم، آیا نمازها و روزه هایم در هر دو مکان کامل است؟
جواب : در صورتی که به جهت کار و مقتضای شغلی به این دو مکان سفر می کنید و یا هر دو مکان را مقر و در حکم وطن خود قرار دادید، نماز تمام و روزه صحیح است.
روزه مسافر
سوال : ملاک در شروع سفر پيش از زوال و بعد از آن و همچنين ملاک در بازگشت نيز، حد ترخص نمى‏ باشد بلكه رسيدن به خود شهر مى‏ باشد. بنا بر اين اساس در شهرهاى بزرگى كه خروج از منزل تا رسيدن به آخر شهر بيش ار يک ساعت يا بيشتر به طول مى‏ انجامد، حكم مورد مذکور چيست؟ چنانچه منزل خويش را پيش از زوال به قصد سفر ترک نمايد ولكن بعد از زوال از آخر شهر عبور نمايد، آيا روزه ی او صحيح خواهد بود؟
جواب : بله، فرقى بين شهرها از جهت كوچكى و بزرگى نمى‏ باشد.
روزه مسافر
سوال : در چه زمانى براى مسافرى كه نمازش شكسته است و نيز عالم به حكم مى‏ باشد، روزه جايز است؟
جواب : در موارد ذيل روزه براى چنين فردى جايز مى‏ باشد:
الف) سه روز از ده روز روزه گرفتن كه عوض قربانى حج براى كسى كه عاجز از آن است قرار داده شده است. ب) 18 روز، روزه‏ ای كه بدل بدنه قرار داده شده است. بدنه كفاره ی كسى است كه قبل از غروب از عرفات خارج گرديده است. ج) روزه‏ اى كه نذر شده در سفر به جا آورده شود يا آن كه نذر شده چه در سفر و چه در حضر، روزى را روزه بگيرد. د) سه روز روزه ی مستحبی در مدینه ی منوره و احتیاط آن است که چهارشنبه، پنج شنبه و جمعه باشد.
روزه مسافر
سوال : آيا جايز است كسى كه قضاى روزه بر عهده ی اوست اين قضا را در سفر به جای آورد؟ يعنى در حالى كه مسافر است روزه‏ هايى را كه فوت شده قضا كند؟
جواب : جايز نيست.
روزه مسافر
سوال : آيا كسى كه قصد مسافرت دارد، مى‏ تواند قبل از آغاز سفر در بلد خود افطار نمايد؟
جواب : خير نمى‏ تواند، مگر بعد از رسيدن به حدّ ترخص و اگر عالم به حكم باشد و در بلد افطار نمايد، كفاره بر او واجب است.
روزه مسافر
سوال : در مسئله ی روزه، حد معتبر در ابتداى سفر و بازگشت چيست؟ آيا حدّ ترخّص است يا بلد شرعى؟
جواب : معیار در سفر قبل از ظهر یا رجوع قبل از ظهر، بلد است نه حد ترخص لیکن قبل از وصول به حد ترخص نمی تواند روزه خود را بخورد.
روزه مسافر
سوال : شخصى قصد سفر در ماه رمضان را دارد، به همين دليل در منزل خود افطار كرده و سپس به سفر مى‏ رود، او نمى‏ دانسته كه براى افطار روزه بايد از حدّ ترخص بگذرد، چه چيزی بر او واجب مى‏ شود؟
جواب : قضاى روزه بر او واجب است ولی كفاره ندارد.
روزه مسافر
سوال : اگر مسافری قبل از غروب به وطن بازگردد و مفطرى را انجام نداده باشد، آيا جايز است براى روزه ی اين روز نيت روزه ی مستحبى كند؟
جواب : اگر ماه رمضان باشد صحيح نيست اما در غير ماه رمضان جايز است نيت روزه ی مستحبى كند.
روزه مسافر
سوال : حكم روزه ی مسافرى كه در ماه رمضان بعد از اذان صبح به سفر مى‏ رود و قبل از ظهر به وطن باز مى‏ گردد چيست؟
جواب : روزه اش صحیح است هر چند احتیاط مستحب آن است که آن را قضا هم بکند.
تعدد وطن
سوال : آيا جنابعالى حكم به تعدد وطن مى‏ دهيد؟
جواب : بله تعدد وطن نزد ما ممکن است.
روزه مسافر
سوال : آيا گذشتن مسافر از محل كارش سفر او را قطع مى‏ كند؟ اگر چنين است آيا موضوع سفر قطع مى‏ شود يا حكم آن؟ مثلاً من از وطنم سفر مى‏ كنم و از محل كارم كه در حد مسافت شرعى از وطنم دور نيست به سوى مقصدم كه از وطنم در حد شرعى دور است مى‏ گذرم، آيا من به اعتبار وجود مسافت شرعى بين وطن و مقصدم مسافرم يا به اعتبار عبور از محل كارم كه بين آن و مقصد حد شرعى نيست، مسافر نيستم؟
جواب : عبور از محل كار به شرط اين كه آن جا را محل اقامت خود قرار نداده باشد قطع كننده ی سفر نيست، مثلاً كسى كه براى تدريس هر هفته از نجف به كربلا سفر مى‏ كند هرگاه براى زيارت يا سياحت مسافرت كند و از كربلا عبور كند نمازش شكسته است.
روزه مسافر
سوال : اگر مسافرى قبل از ظهر ماه مبارک رمضان وارد بلد خود شده و به جز دخانيات، مفطر ديگرى استعمال نكرده باشد، آيا آن روزه را افطار كند؟ آیا مى‏ تواند از مفطرات ديگر استفاده نمايد يا بايستى تا آخر روز را امساک نمايد؟
جواب : احتياط واجب آن است كه آن روز را تا آخر، روزه بدارد سپس قضاى آن را نيز به جا آورد.
روزه مسافر
سوال : اگر مسافر قبل از ظهر مسافرت کند و حكم شرعى را فراموش كرده باشد، يا فراموش كرده باشد كه به اندازه ی شرعى مسافرت كرده است، آيا روزه ی او صحيح است؟
جواب : خير، صحيح نيست.
روزه مسافر
سوال : اگر مسافر بعد از ظهر مسافرت کند، حکم روزه ی او چیست؟
جواب : اتمام روزه بر وى واجب است.
روزه مسافر
سوال : اگر مسافر، قبل از ظهر مسافرت كند، حكم روزه ی او چيست؟
جواب : بعد از خروج از حدّ ترخص، مي تواند افطار كند و روزه باطل است.
روزه مسافر
سوال : اگر مكلّف مسافرت كند و داخل وطن خود گردد يا سرزمينى كه در آن نيت اقامت دارد، حكم وى چيست؟
جواب : اگر قبل از ظهر وارد بلد شده است و از مفطرات نيز استفاده ننموده است، بايستى آن روز را روزه بدارد، لكن اگر بعد از ظهر وارد شده يا از مفطرات استفاده نموده است، روزه‏ دار نيست، لكن مستحب است كه تا غروب از مفطرات امساک نمايد.
روزه مسافر
سوال : آيا روزه ی مسافرى كه حكم او تمام خواندن نماز در سفر است، صحيح است؟
جواب : كسى كه مکلّف به نماز تمام است روزه بر وی نیز واجب است مانند کسی که نيّت اقامت دارد يا سفر وى سفر معصيت است و مانند آن.
روزه مسافر
سوال : آيا روزه ی مسافرى كه نمى‏ داند كه روزه براى مسافر واجب نيست (جاهل به حكم)، يا نمى‏ داند كه به اندازه ی شرعى مسافرت كرده است (جاهل به موضوع)، صحيح است؟
جواب : از جاهل به حکم یا موضوع صحيح است، مگر آن كه در طول روز متوجّه شود.