استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
استفاده از طلا برای مردان
سوال :

زینت کردن با طلا برای مرد در غیر نماز، چه حکمی دارد ؟

جواب :

پوشیدن و استفاده نمودن از طلا چه در نماز و چه در غیر نماز برای مرد، حرام است و ضمناً موجب بطلان نماز است.

حجاب
سوال :

اگر آرایش صورت به اندازه ای باشد که در عرف به آن آرایش نگویند، آیا بازهم پوشاندن آن در مقابل نامحرم واجب است؟

جواب :

خیر، واجب نیست.

روابط زن و مرد
سوال :

اینجانب از سال 84 به مدت 10 سال با خانمی در قید زوجیت منقطعه بوده ام و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر 9 ساله می باشد. بعد از مضی مدت نکاح موقت، زوجه با اینجانب جهت تمدید به توافق نرسید؛ ولی بنده همواره به منظور ملاقات فرزندم، در زمان حیات ابوزوجه به منزل ایشان مراجعه می کردم. البته در زمان حیات ایشان آن خانم تحت حمایت مالی ابوزوجه قرار داشت و اقدام به اخذ بیمه درمان برای او کرده بودند و وی را تحت تکفل شرعی و قانونی خود قرار داده بودند ولی اکنون با فوت ابوزوجه همسر و فرزندانش و دخترم روزگار سختی را به سر می آورند. سؤال این است که آیا رفت و آمد به منزل ایشان با رعایت کلیه حدودات شرعی که صرفاً با نیت ملاقات دخترم و رسیدگی به امورات او انجام می گیرد از لحاظ شرعی اشکال دارد؟

جواب :

در صورت رعایت مسائل شرعی اشکال ندارد.

امربه معروف و نهی از منکر
سوال :

همسرم خانم محجبه، متدین و با ایمان قوی است؛ اما چند وقت است که اصرار دارد چادر بر سر نکند و اظهار می دارد که حجاب مو را کاملاً حفظ می کنم، ولی چادر سر نمی کنم. می خواستم بدانم بر خورد من باید چگونه باشد؛ بی تفاوت باشم و یا اصرار بر سر کردن چادر کنم؟

جواب :

بهتر است که با محبت و ملایمت فوائد حجاب با چادر را برای او بیان نمائید، لکن بر این امر اصرار نکنید.

روابط نامشروع
سوال :

زن شوهر داری به چند نفر از مردان اجنبی نامحرم شماره تلفن موبایل داده و گرفته  و از طریق مکالمات تلفنی و ارسال و دریافت پیامک و چت در فضای مجازی روابط احساسی و عاطفی (و نه کاری) داشته اند و همدیگر را طوری با کلمات عاشقانه مخاطب ساخته اند که فقط با همسر شرعی اینگونه سخن گفتن جایز است، همچنین چند بار نیز در رستوران و کافی شاپ و خودرو ملاقات داشته اند، سؤال این است که آیا روابط مذکور شرعاً نامشروع محسوب می شود یا در روابط نامشروع غیر از زنا حتما می بایست اموری همچون تقبیل و مضاجعه و سایر موارد مربوطه محقق و ثابت شده باشد؟

جواب :

روابط مذکور در سؤال نامشروع می باشد و آن زن مستحق تعزیر است.

احکام نگاه کردن
سوال :

فرموده اید: نگاه به بدن و صورت زنان روستایی و بادیه نشین و زنان کفار و زنانی که اگر کسی آنها را امر به معروف کند در آنها تأثیری ندارد و حلال است، آیا این حکم مخصوص صورت و بدن بدون آرایش و زینت آنها است یا اینکه اگر آرایش و زینتی (‌مثل گردنبد و گوشواره و ... ) نیز داشته باشند، نگاه به آنها اشکال ندارد؟

جواب :

نگاه اگر بدون شهوت باشد و ترس وقوع از حرام وجود نداشته باشد جایز است و در این مسئله فرقی بین وجود آرایش و زینت یا عدم آن نیست.

حجاب
سوال :

من پزشكی زن و مقيم آلمان هستم و برای ادامه تحصيل و كار با مشكل مواجه شده ام. با توجه به قوانين نانوشته حاكم بر محيط های كاری، آموزشی - درمانی (بيمارستان ها و درمانگاه ها)، به من اجازه كار با حجاب اسلامی داده نمی شود. به دليل علاقه به ادامه تحصيل و همچنين با توجه به نياز مالی، مصر هستم كه حتماً ادامه تحصيل دهم. از شما تقاضا دارم مرا راهنمايی فرماييد.

جواب :

امر تحصیل و اشتغال اگر چه مهم و با ارزش است، اما این امر موجب و مجوز برداشتن حجاب نمی گردد، لذا با مسئولین مرکز آموزشی صحبت نمایید تا با داشتن حجاب موافقت حاصل گردد.

ازدواج
سوال :

چه در دین و چه در تعلیم های خانواده به ما آموزش داده اند قبل ازدواج، از دوستی با نامحرم پرهیز کنید، اما بنده موارد زیادی را می بینم که از طریق دوستی و ارتباط با نامحرم به خواسته شان که ازدواج است می رسند (درحالی که این مغایر با آموزه ها می باشد). حال سوال بنده این است، مسیر درست برای ازدواج کدام است؟ ایا دوستی های قبل ازدواج صحیح است؟

جواب :

تنها مورد مجاز برای نگاه به زن نامحرم، موردی است که انسان قصد ازدواج با آن زن را جداً داشته باشد؛ اما دوستی با نامحرم و ارتباط با وی به نحوی که مشتمل بر فعل حرام و با ریبه باشد، مجاز نیست.

نگاه به عکس و فیلم
سوال :

حکم نگاه کردن به عکس یا فیلم زنان نیمه برهنه (چنان چه عورتین را پوشانده باشند، اما بخش هایی از سایر بدن برهنه باشد) بدون قصد لذت و بدون خوف وقوع در حرام چیست؟

جواب :

اگر دیدن چنین صوری، موجب وقوع در حرام و یا ضعف ایمان دینی شود، جایز نیست.

اپیلاسیون
سوال :

حکم اپیلاسیون عورت زن مسلمان توسط زن مسلمان بدون قصد لذت چیست؟

جواب :

از جهت حرمت نگاه به عورت زن فرقی بین زن مسلمان و غیره نمی باشد.

الحجاب
سوال :

ماهو الحق الشرعي تجاه الواجب للمراه في حاله الرفض من المراه نفسها عدم اللبس ؟ الحاله الاولى : هنالك امراه تعترف ان الحجاب واجب شرعي ولكن لاتريد لبسه ؟ ماهو الحكم الشرعي عليها ؟ الحاله الثانيه : هنالك امراه رفضت الاعتراف بالحجاب كواجب شرعي بالادله من القران والسنه ؟ ماهو الحكم الشرعي عليها ؟ وقصدي بالحكم الشرعي انا كزوج او اخ او اب ماذا يجب علي تجاه نسائي في حاله رفضت لبس الحجاب ؟

جواب :

اذا كنت قادراً على نهيهم فيجب من باب النهي عن المنكر بشرط توفّر شرائطه والّا فيحسن بك ان تنصحهم عسى أن يوفقهم الله بقبول نصائحك.

دست دادن با نامحرم
سوال :

لطفا دلیل حرمت دست دادن به نامحرم را بفرمايید. امید است استدلال ارائه شده در پذیرش هرچه بهتر حکم مربوطه، مثمر ثمر باشد.

جواب :

دست دادن بدون حایل و مانع(بدون دستکش یا پارچه و مانند آن)، جایز نیست و دلیل حرمت، روایاتی است که در کتابهای مختلف روایی مانند وسائل الشیعه در باب حرمت مصافحه با اجنبیه یا لمس بدن وی، وارد شده است.

آرایش کردن
سوال : اگر خانمی در منزل به قصد اینکه خود را به نامحرم نشان بدهد، خود را آرایش کند، آیا خود این آرایش کردن نیز فعل حرامی محسوب می شود یا اینکه فقط نشان دادن به نامحرم، حرام است ؟
جواب : صرف آرایش کردن، اشکال ندارد و چنانچه خود را به نامحرم نشان دهد، حرام است.
احكام لمس و نگاه کردن
سوال : استخدام آقایان در سالن های زیبایی و آرایش زنان جهت آرایش زنان و استخدام زنان در سالن های زیبایی مردان جهت پیرایش مردان چه حکمی دارد؟
جواب : هر دو مورد اشکال شرعی دارد و جایز نیست.
پوشاندن زیر چانه
سوال : آیا بر زنان پوشاندن مقداری از زیر چانه که هنگام بستن روسری دیده می شود، از نامحرم واجب است یا نه ؟
جواب : زیر چانه از محدوده وجه محسوب نمی شود، لذا پوشاندن آن واجب است.
ارایه خدمات زیبایی
سوال : حکم ارایه خدمات زیبایی به مردان هم جنس باز و کسب درآمد از این طریق چیست ؟
جواب : اگر چنین خدماتی فقط در امور حرام استعمال می شود، انجام آن جایز نیست و کسب درآمد حاصله از آن نیز حلال نمی باشد و در غیر این صورت، اشکال ندارد.
مسائل جنسى
سوال : گاهاً پزشکان عمومی تحت عنوان (زیبایی) مبادرت به دایر کردن مراکزی جهت تنگ نمودن آلت تناسلی بانوان نموده اند و طبیعی است برای این عمل دستکاری و ... لازم است. آیا این عمل در حکم نوعی زناست؟ حکم درآمد این عمل چیست؟ و حکم اموالی که از این راه بدست آمده ؟
جواب : انجام چنین عملی از غیر شوهر حرام است و اخذ اجرت در مقابل آن هم جایز نیست.
برداشتن موهای زاید
سوال : ديده می شود عده ای مرد تحت عنوان برداشتن موهای زايد دختران و زنان و به اين عنوان که ما پزشک هستيم و پزشک محرم است، به خصوصي ترين اندامها و جوارح بانوان دسترسي پيدا مي کنند و اين در حالی است که برداشتن موی زايد نه يک بيماري است و نه به پزشک خاصی احتياج است؛ بلکه يک موضوع مربوط به زيبايي است. دست زدن به اندامهای بانوان توسط اين افراد (مرد) چه حکمی دارد؟
جواب : چنین عملی در فرض مسئله، توسط غیر همجنس جایز نیست و اگر توسط همجنس زن صورت بگیرد، نباید مستلزم نظر و لمس حرام باشد.
نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم
سوال : آیا نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم به غیر از عورتین و یا ناف تا زانو، به سایر اعضا و اندام بدون مفسده و قصد لذت به صورت حضوری نه در فیلم و عکس حرام است یا خیر؟
جواب : نگاه کردن زن به مواضعی از مرد که نوعاً پوشانده نمی شود، بدون ریبه، فی نفسه اشکال ندارد.
گذرنامه با عکس بدون حجاب
سوال : 1. در بعضی از کشورهای مسلمان گرفتن گذرنامه باید با عکس سر برهنه (بدون روسری) باشد، در فرض گرفتن عکس توسط زن یا محارم خود، آیا صرف دیدن و یا تطبیق کردن عکس بر صاحبش توسط مأموران (نامحرم) در مرز خروجی، موجب می شود که رفتن آن زن به مسافرت های زیارتی و ... در خارج از کشور جایز نباشد؟
2. معیار در شناخت چیست؟ آیا همین مقدار تطبیق عکس بر صاحب آن که نامحرم انجام می دهد، صدق شناخت می کند؟ و آیا بین حرمت نگاه و وجوب اخفاء عکس از دید نامحرم ملازمه ای هست؟ و آیا این قرار دادن خود در معرض حرمت نیست؟
جواب : 1)در مفروض سؤال با حفظ حجاب شرعی مسافرت به خارج از کشور جایز است ، هر چند سفر غیر ضروری باشد.
2)بله معیار در شناخت، تطبیق عکس بر صاحب عکس است و ملازمه ای بین حرمت نگاه و وجوب اخفاء عکس نیست و در فرض مزبور چیزی بر زن نیست .