استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
حفظ آیات قرآن کریم
سوال :

1- آیا حفظ قرآن کریم، مستحب می باشد؟


2- روایاتی که در باب حفظ قرآن وارد شده است، آیا از جهت استناد حجت می باشند؟


3- آیا فراموش کردن قرآن، موجب عذاب اخروی است و حرام می باشد؟

جواب :

1) بله حفظ قرآن کریم به دلیل برخی روایات، مستحب است.


2) جواب آن معلوم گردید.


3) فراموش کردن عمل به قرآن کریم به طوری که هجران قرآن شمرده شود، جایز نیست.

تلاوت قرآن و همراهی موسیقی با آن
سوال :

با نظر به روایات شریفه، قرائت قرآن همراه با لحن مناسب توصیه شده است. با توجه به اینکه قرآن کریم دارای لحنی موسیقیایی‌ است و تلاوت آن نیز همواره به کمک دستگاه‌ های موسیقیایی صورت گرفته، همراهی موسیقی با آن چه حکمی در بر دارد؟ این حکم در موارد دیگر نظیر تواشیح اسماء الحسنی، صلوات خاصه و غیره چگونه است؟

جواب :

همراهی موسیقی محرم با قرائت قرآن و نظیر آن، جایز نیست.

تذهیب آیات قرآن کریم
سوال : 1. آیا تذهیب آیات قرآن کریم، جایز است؟
2. آیا آراستن آیات قرآن کریم با نقش و آب طلا، جایز است؟
3. حکم آراستن آیات قرآن کریم با نقش های غیر اسلامی و فرقه های دیگر، چیست؟
جواب : 1) بله، جایز است.
2) بله، جایز است.
3) این عمل، فی نفسه اشکال ندارد؛ اما اگر موجب ترویج فرهنگ کفار و یا توهین به قرآن باشد، جایز نیست.
حکم قائلین به تحریف قرآن
سوال : حکم افرادی که به تحریف قرآن کریم ( اعم از وارد شدن کلام انسانی در کلام الله، نقصان قرآن کریم، جابجا شدن کلمات یا عباراتی در داخل آیه، جابجا شدن آیات در داخل سوره و تحریف در سوره بندی) معتقدند، چیست؟ آیا این گونه افراد در شمار مسلمین هستند و رفت وآمد یا داد و ستد با آنها مجاز است؟
جواب : اعتقاد به تحریف قرآن هر چند باطل و بی اساس است، لیکن موجب کفر و ارتداد نمی شود.
قرائت قرآن در ایام عادت
سوال : من دوره حفظ قرآن را شروع کرده ام و باید روزانه چند ساعت قرآن بخوانم، آیا در دوره عادت ماهانه، قرائت قرآن (چند ساعت در روز) اشکالی دارد؟
جواب : خیر اشکال ندارد؛ لیکن نباید آیات سجده واجب خوانده شود و جایی از بدن خود را به خط قرآن یا به اسم خدا و پیامبران و معصومین (ع) برسانید.
آیت الکرسی
سوال : بين مراجع بزرگ شيعه در تعيين ابتداى آيت الكرسى يعنى آيه 255 سوره بقره اختلافى نيست لكن در تعيين انتهاى آن ميان ايشان اختلاف نظر وجود دارد. بعضى معتقدند كه آيت الكرسى همان يک آيه يعنى آيه 255 سوره بقره تا فرموده خداوند متعال: (وهو العلى العظيم) است و گروهى ديگر انتهاى آن را آيه 257 سوره بقره يعنى تا فرموده خداوند متعال: (اصحاب النارهم فيها خالدون) مى دانند. حال سؤال اين است: علت اين اختلاف در تعيين انتهاى آيت الكرسى در بين علماى بزرگ شيعه چيست؟ نظر جنابعالى چيست و نظر اول را مى پذيريد يا نظر دوم را؟
جواب : علت اختلاف، ورود بعضى از روايات در اين مقام است. لكن قرائنى اشاره به آن دارد كه آيت الكرسى همان آيه مذكور يعنى تا (وهو العلى العظيم) است: الف) از اميرالمؤمنين (علیه السلام) زمانى كه فضيلت آيت الكرسى را بيان مى نمودند روايت شده كه ابتداى آيت الكرسى (اللَّه لا اله الا هو) مى باشد تا فرموده خداوند متعال (و هو العلى العظيم) ب) در بعضى از روايات آمده است كه آيت الكرسى 50 كلمه است و در هر كلمه 50 بركت است و تعداد كلمات اين آيه تا (وهوالعلى العظيم) پنجاه كلمه است.
حجاب
سوال : يكى از برادران در موضوع حجاب مناقشه كرده از من درخواست احاديث وارده در اين باب را دارد، خواهشمند است راهنمايى فرماييد.
جواب : مى توانيد در اين زمينه به آيات قرآنى مراجعه فرماييد، از جمله آيه 59 سوره احزاب: «يا أيها النبي قل لأزواجك وبناتك ونساء المؤمنين يدنين عليهن من جلابيبهن...». «اى پيامبر! به همسران و دخترانت و زنان مؤمنان بگو: روسرى هاى بلند خود را بر خويش فرو افكنند...». و آيه 31 سوره نور: «وقل للمؤمنات يغضضن من أبصارهن ويحفظن فروجهن ولا يبدين زينتهن إلا ما ظهر منها وليضربن بخمرهن على جيوبهن ولا يبدين زينتهن إلا لبعولتهن أو آبائهن أو آباء بعولتهن أو أبنائهن أو أبناء بعولتهن أو إخوانهن أو بني إخوانهن أو بني أخواتهن أو نسائهن أو ما ملكت أيمانهن أو التابعين غير أولي الإربة من الرجال أو الطفل الذين لم يظهروا على عورات النساء ولا يضربن بأرجلهن ليعلم ما يخفين من زينتهن وتوبوا إلى الله جميعا أيها المؤمنون لعلكم تفلحون». «و به زنان با ايمان بگو چشم هاى خود را (از نگاه هوس آلود) فرو گيرند، و دامان خويش را حفظ كنند و زينت خود را جز آن مقدار كه نمايان است آشكار ننمايند و (اطراف) روسرى هاى خود را بر سينه خود افكنند (تا گردن و سينه با آن پوشانده شود)، و زينت خود را آشكار نسازند مگر براى شوهرانشان، يا پدرانشان، يا پدر شوهرانشان، يا پسرانشان، يا پسران همسرانشان، يا برادرانشان، يا پسران برادرانشان، يا پسران خواهرانشان، يا زنان همكيششان، يا بردگانشان يا افراد سفيه كه تمايلى به زن ندارند، يا كودكانى كه از امور جنسى مربوط به زنان آگاه نيستند؛ و هنگام راه رفتن پاهاى خود را به زمين نزنند تا زينت پنهانيشان دانسته شود (و صداى خلخال كه برپا دارند به گوش رسد). و همگى بسوى خدا بازگرديد اى مؤمنان، تا رستگار شويد!». همچنين در كتاب وسايل الشيعه ج 4، ص 405 يک باب درباره حجاب اختصاص داده شده است.
قرآن کریم
سوال : آيا جايز است صداى تلاوت قرآن كريم براى زنگ موبايل استفاده شود؟
جواب : بله جايز است.
قرآن کریم
سوال : در سوره بقره آيه شريفه (فقد استمسك بالعروة الوثقى) آمده است. همچنين در روايت آمده است: زمانى كه ابن ملجم لعين أميرالمؤمنين (علیه السلام) را ضربت زد، منادى ندا داد: به خدا قسم اركان هدايت فرو ريخت به خدا قسم ريسمان الهى گسسته شد. چگونه بين آيه مباركه كه مى گويد عروة الوثقى گسسته نمى شود و بين خبرى كه مى گويد عروة الوثقى با شهادت حضرت أميرالمؤمنين (علیه السلام) منهدم شد را جمع كنيم؟
جواب : منظور از تعبيرى كه در روايت آمده شدت فاجعه است گويى عروة الوثقى كه گسسته شدنى نيست گسسته شد نه اين كه حقيقتاً چنين امرى رخ داده باشد.
آیه نفر
سوال : خداوند متعال در سوره توبه آيه 122 مى فرمايد: «وما كان المؤمنون لينفروا كافة فلولا نفر من كل فرقة منهم طائفة ليتفقهوا في الدين ولينذروا قومهم إذا رجعوا إليهم لعلهم يحذرون» محل نظر بخش پايانى آيه يعنى «...ولينذروا قومهم إذا رجعوا إليهم لعلهم يحذرون» است. اكنون سؤال اين جاست كه ارتباط و سرّ اين كه آيه شريفه تصريح مى كند بر اين كه رجوع به سوى «قوم خود ایشان» باشد چیست؟ چرا در آيه شريفه «قوم مسلمین» یا «قوم دیگر» نيامده است؟ به عبارت ديگر «بازگشت برای تبلیغ» به كجا باشد؟ آیا هدف خاصی در كار بوده است كه آيه شريفه به آن اشاره مى كند؟ يا اين كه محدوديتى در كار نيست؟
جواب : شايد ذكر كلمه «قومهم» به اين اعتبار باشد كه رسم بر اين بود كه كسى كه گروه خود را براى فراگيرى و تفقه در دين ترک مى كرده است، بعد از فراغ از تحصيل به سوى ايشان باز مى گشته است. پس منظور تخصيص بازگشت شخص به سوى قوم خود نيست و جايز است كه شخص براى تبليغ به جايى ديگر برود.
قرآن کریم
سوال :

اهل سنت در تفسير آيه شريفه «على الاعراف رجال يعرفون كلا بسيماهم...» و آيه شريفه «ونادى اصحاب الاعراف رجالا يعرفونهم بسيماهم...» گفته اند كه منظور از اعراف كسانى هستند كه ميزان حسنات و سيئات آن ها با هم برابر است. لكن در مكتب اهل بيت (صلوات الله عليهم) آمده است كه منظور از اعراف، ائمه (صلوات الله عليهم) هستند. لطفا تفسيرى واضح از اعراف ارايه بفرماييد.

جواب :

در بسيارى از روايات شيعه اعراف بر ائمه و اصحاب اعراف بر اولياى ايشان تفسير شده است و البته ادامه آيه نيز بر اين نكته گواهى مى دهد، چرا كه در توصيف ايشان آورده كه مردمان را از روى چهره مى شناسند كه اين منزلت، براى مردم عادى نيست، بلكه منزلتى مخصوص ائمه اطهار (صلوات الله عليهم) اجمعين است.

قرآن کریم
سوال : در سوره مباركه نور آمده است «أو صديقكم ليس عليكم جناح ان تأكلوا جميعاً او اشتاتاً»، آيا اين آيه به اين معناست كه همه مى توانند از زن و مرد مانند يک خانواده بر سر يک سفره بنشينند؟
جواب : اين به معناى جواز با هم نشستن است، لكن با مواظبت بر واجبات و محرمات. همچنين جواز خوردن را مى رساند، به شرطى كه علم يا ظن به ناخشنودى صاحب خانه نداشته باشند و نيز اين خوردن به نحو متعارف باشد.
شنیدن تلاوت قرآن کریم
سوال : اگر نمازگزار در حال نماز به واسطه روشن شدن ضبط صوت يا از طريق مسجدى در نزديكى او، صداى قرآن را بشنود آيا واجب است سكوت كند؟ در اين حال چگونه نماز خود را به پايان برساند؟
جواب : سكوت هنگام قرائت قرآن واجب نيست چه در حال نماز يا در غير آن بلكه سكوت در اين هنگام مستحب است و استحباب آن خاص زمانى است كه با چيزى مهم تر تزاحم پيدا نكند و اهميت حضور قلب در نماز بيشتر است.
قرائت قرآن کریم
سوال : فضيلت كدام يک از اين دو بيشتر است؟ الف ـ خواندن قرآن بدون فهم معناي آن. ب ـ خواندن ترجمه قرآن.
جواب : ثواب های ذکر شده در روایات برای خواندن همان الفاظ عربی قرآن می باشد گرچه بهتر است به ترجمه قرآن هم دقت نمائید.
استماع قرائت بانوان
سوال : استماع قرائت قرآن بانوان، توسط آقایان چه حکمی دارد؟
جواب : اگر موجب تهییج شهوت آن ها نشود و استماع مردان از روی ریبه و لذت نباشد، اشکال ندارد.
قرائت سوره جمعه
سوال : خواندن سوره ی جمعه در کدامیک از فرائض بصورت استحبابی وارد شده است؟
جواب : خواندن سوره جمعه در نماز مغرب شب جمعه، نماز صبح روز جمعه، نماز جمعه و نماز ظهر روز جمعه مستحب است.