استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
امانت و رازداری
سوال : اگر شخصي راز خود را به من بازگو كرد و از من خواست كه آن را براي ديگران فاش نكنم، آيا افشای آن حرام است يا خير؟
جواب : افشای آن حرام است زيرا آن را مانند امانت نزد شما نگاه داشته است و خيانت در امانت جايز نيست.
اخفای عمل مستحبی
سوال : بسيارى از مؤمنين سعى مى كنند كه اعمال مستحب آنان مانند نماز شب و پرداخت صدقه به نيازمند و غيره مخفى بماند تا عمل آنها براى خداوند خالص باشد و همچنين خصوصيات ديگرى مانند بعضى از كرامات يا الطاف الهى كه شامل حال آنان مى شود و يا ديدار با صاحب الامر (عجل الله تعالى فرجه) را پنهان مى نمايند. اما بعضى از برادران با كنجكاوى زياد در مورد اعمال مستحبى يا حصول اين الطاف الهى از اين اشخاص سؤال مى كنند. اگر اين افراد در پاسخ سؤال آنها واقعيت را بگويند آن چه را كه مى خواسته اند پنهان بماند آشكار مى شود و منافع اين اخفا را از دست مى دهند و اعمال ايشان آشكار مى شود و اگر جواب منفى دهند مرتكب دروغ مى شوند.
1. آيا اخفاى اعمال مستحبى و خصوصيات ديگر بهتر از اظهار آ نهاست؟
2. در مقابل اين افراد چه بايد كرد؟
3. در صورت عدم تمايل به اظهار اين امور چگونه بايد پاسخ ايشان را داد؟
جواب : 1) رجحان اخفا يا عدم آن در موارد مختلف، متفاوت مى شود و گاهى اظهار مستحب است اگر موجب ترغيب مردم بر مستحبات شود.
2) شايسته است اين گونه سؤال ها، پرسيده نشود.
3) مى توان توريه كرد.
علنی کردن توبه
سوال : آيا جايز است كه توبه را نزد بندگان خدا علنى كنيم؟
جواب : اگر با عنوان حرامى مانند هتک مؤمن و مانند آن ملازمتى نداشته باشد، اشكال ندارد.
گرفتاری در دام گناه
سوال : من گرفتار گناه شده و گاهى نيز نمازم را ناقص مى خوانم يا اصلاً آن را نمى خوانم. با اينكه چند بار توبه كرده ام، باز گرفتار شده ام، لطفاً من را راهنمايى بفرماييد.
جواب : شما بايد در هر حال واجبات مثل نماز و روزه را انجام دهيد و اگر گناهى مرتكب شديد، بايد بعد از گناه، توبه كنيد و تصميم بگيريد به گناه برنگرديد، حتى اگر در صورت گناه كردن در كارتان گره نيفتد، چون گناه موجب استحقاق مجازات اخروى مى شود كه از گره دنيوى بسيار سخت تر است.
نصیحت
سوال : اينجانب تحصيلات دانشگاهى دارم و تا بحال چند مرتبه محل كار خود را عوض نموده ام. در هر كارى كه حضور داشتم عده اى حسادت نموده اند و سعى در تخريبم داشته اند و به تهمت و غيبت فراوان من پرداخته اند. نتوانستم دليل آنرا پيدا كنم. لطفاً مرا راهنمايى كنيد.
جواب : سعى كنيد خودتان را به رذايل اخلاقى خصوصاً تهمت و غيبت آلوده نكنيد و بدانيد كه صحبت هاى ديگران و اظهار حسادتها تأثيرى در آينده شما نخواهد داشت و براى دورى از چشم زخم ديگران خواندن مكرر آية الكرسى و سوره ناس و سوره فلق و آيه آخر سوره قلم و صدقه بسيار مؤثر است.
مصرف بیت المال در راه حرام
سوال : مصرف بيت المال و در اختيار گذاشتن آن جهت ساخت فيلم هاى ضد اخلاقى يا بعضاً انحرافى و كنسرت هاى موسيقى چه صورت دارد؟
جواب : اگر صرف بيت المال در حرام باشد، حرام است.
دروغگویی به شکل طنز
سوال : آيا دروغگويى در نمايش فيلم به عنوان طنز و ترويج آن در جامعه تحت عنوان (جک، خالى بندى و...) جايز است؟
جواب : اين دروغ ها به قصد اخبار نيست و لذا از باب دروغ حرام نيست.
احسان به والدین
سوال : در اعطای بخشش و احسان نسبت به پدر و مادر و یا همسر و فرزندان کدام مقدمند؟
جواب : در اینگونه مسائل باید حال و وضعیت احسان شونده یا هدیه گیرنده ملاحظه شود، لذا در برخی مواقع احسان و هدیه دادن به والدین مقدم می شود و گاهی بالعکس و شاید حکمت اینکه در قرآن کریم «وبالوالدین إحساناً» آمده است این باشد که به طور معمول همسر و فرزندان مورد احسان واقع می شوند و غالباً والدین بعد از ازدواج مورد فراموشی و غفلت قرار می گیرند.