استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
ایستادن کودکان در صفوف نماز جماعت
سوال :

آیا ایستادن کودکان ممیز و یا غیر ممیز در صف نماز جماعت، باعث بطلان نماز افراد حاضر در نماز جماعت می شود؟

جواب :

خیر، باعث بطلان نیست.

سخنرانی بین دو نماز
سوال :

حکم تلاوت قرآن و ادعیه، ایراد سخنرانی، مداحی و مرثیه خوانی و... در بین صلاتین نماز جماعت چیست؟ بعضاً در ادارات این امور هنگام نماز جماعت انجام می‌شود، در این مورد لطفاً راهنمایی فرمایید.

جواب :

چنین امری فی نفسه، جایز و بلا اشکال است.

فقهی
سوال :

اگر وضوی امام جماعت در بین نماز جماعت باطل شد، آیا واجب است نماز خود را رها کند یا اینکه می‌تواند نماز را به صورت صوری ادامه داده و بعداً نمازش را اعاده کند؟


 

جواب :

 باید از نماز به بهانه ای خارج شود و مأمومین نمازشان فرادا می شود.


 

نهی والدین از شرکت در نماز جماعت
سوال :

آیا شرکت در نماز اول وقت جماعت، از آن دست اموری است که باید با نهی والدین تعطیل شود؟

جواب :

شرکت در نماز جماعت، از مستحبات مورد تأکید در شریعت مطهر اسلام است؛ لیکن سعی کنید این کار موجب ایذای والدین نشود؛ چرا که ایذای ایشان، حرام و احترام به آن ها لازم است.

شرایط امام جماعت
سوال : آیا شخصی که دست راست ایشان از آرنج قطع باشد، می تواند امام جماعت شود؟
جواب : اشکال دارد.
شرایط امام جماعت
سوال : ما جمعی از دانشجویان و ساکنین کانادا هستیم که هر هفته جلسات تفسیر قران داریم و هر روز نماز جماعت را با هم می خوانیم. جدیداً شبهه ای در زمینه اقتداء به امام جماعت ایجاد شده و این شبهه باعث شده عزیزانی که به عنوان امام جماعت به نماز می ایستادند و دیگران به آنها اقتداء میکردند دچار تردید شده اند.
شرایط امام جماعتی که دیگران به آنها اقتداء می کردند به این نحو بود که عزیزان هر دفعه یک نفر از خود دانشجویان معتقد به عنوان امام جماعت انتخاب می شد که البته روحانی هم نیستند و بقیه به ایشان اقتداء می کردند.
شبهه این هست که تعدادی از دوستان متذکر شدند که اگر امام جماعت محاسن نداشته باشند، شرایط عدل از ایشان ساقط شده و دیگر شرایط امام جماعت را ندارد. عزیزانی که به عنوان امام جماعت انتخاب می شوند اگرچه محاسن ندارند ولی همه جزو معتقدین به قران و نماز که رکن های اساسی در دین هست می باشند.
حال به نظر شما آیا نماز جماعت به این دلیل باید حذف شود یا می توان با این حالت به نماز جماعت ادامه داد؟
جواب : در مفروض سؤال، می تواند ادامه دهد.
نماز جماعت
سوال :

آیا مأمومی که یقین دارد امام جماعت پنجاه درجه از جهت قبله انحراف دارد، می تواند به او اقتدا کند یا خیر؟


 

جواب :

اشکال دارد.

نماز جماعت
سوال : اگر شخصی سهوا جلوتر از امام سر از رکوع بلند کرد و شک دارد اگر به رکوع برگردد به رکوع امام می رسد یا نه، وظیفه اش چیست؟
جواب : در فرض مسئله، مأموم می تواند صبر کند تا امام جماعت سر از رکوع بردارد؛ لیکن اگر دوباره به رکوع برگردد و پیش از آنکه به رکوع امام برسد، امام سر بردارد، بنا بر احتیاط واجب نمازش باطل است.
تبعیت از امام
سوال : هر گاه مأموم به گمان اینکه امام تکبیر گفته یا پیش از امام سهواً تکبیره الاحرام را بگوید ، تکلیفش چیست؟
جواب : می تواند نمازش را باطل کرده و دوباره برای جماعت تکبیرة الاحرام بگوید و احتیاط آن است که نماز را تبدیل به مستحب کند و سپس آن را بشکند.
نماز جماعت
سوال : 1. در حالت کلی و هنگام خواندن نماز جماعت، خواندن نماز به صورت فرادا چه حکمی دارد ؟
2. در صورت محرز بودن عدم عدالت امام جماعت و قبول نداشتن ایشان، خواندن نماز به صورت فرادا چه حکمی دارد ؟
3. در صورتی که عجله داریم یا می دانیم امام جماعت نماز را طولانی میخواند، خواندن نماز به صورت فرادا چه حکمی دارد ؟
جواب : 1) اشکال ندارد ؛ لکن باید به نحوی خوانده شود که موجب هتک نماز جماعت یا امام جماعت نشود.
2) در فرض مذکور باید نماز را به صورت فرادا بخواند.
3) اشکال ندارد ؛ اگر چه سزاوار است به صورت جماعت ادا شود.
اتصال در صفوف نماز جماعت
سوال : 1. اگر کسانی که نمازشان شکسته است در صف اول نماز جماعت شرکت کنند بقیه نمازگزاران نمازشان چه حکمی دارد ؟
2. اگر در صفوف وسط نماز جماعت باشیم و ببینیم اطرافیانمان که به سبب شکسته بودن نمازشان نماز را در رکعت دوم تمام کرده اند اتصالمان با امام جماعت قطع شده آیا باید نیت نماز را به فرادا تبدیل کنیم یا لازم نیست ؟ اگر شک کنیم که اتصال باقی است یا خیر چطور؟
جواب : 1) نماز جماعت بقیه مأمومین صحیح است ، به شرطی که اتصال عرفی به امام جماعت حفظ شود و در غیر این صورت بقیه مأمومین باید نماز خود را به صورت فرادا انجام دهند.
2) اگر کسانی که نماز خود را به صورت قصر ادا می کنند بعد از آن سریعاً به امام جماعت اقتدا کنند ، اتصال عرفی به امام جماعت حفظ شده و نماز جماعت بقیه مأمومین صحیح است و اگر مشغول کار دیگری شوند و از هر طرف اتصال به امام جماعت قطع شده باشد ، نماز خود به خود به فرادا تبدیل شده و باید مأمومین بقیه اعمال را به صورت فرادا انجام دهند و در صورت شک ، همان نماز به نیت جماعت باقی می ماند.
اقتدا به امام جماعت
سوال : در کتاب شریف عروه آمده است که اگر کسی علم به این مطلب دارد که اگر در رکعت سوم و چهارم اقتدا کند، نمی تواند حمد را بخواند، باید صبر کند تا امام به رکوع برود و بعد اقتدا کند. حال اگر احتمال می دهد که می تواند حمد را بخواند، آیا جواز اقتدا دارد؟ و اگر با آن حال اقتدا کند و به رکوع نرسد، آیا رسیدن به سجده اول یا دوم برای الحاق به جماعت کفایت می کند؟
جواب : بله، می تواند قبل از رکوع اقتدا کند و اگر در رکوع به امام نمی رسد، باید خواندن سوره حمد را قطع کرده تا به رکوع امام ملحق شود و احتیاط مستحب آن است که قصد فرادا کند.
نماز جماعت
سوال : اگر شخصی طبق نظر مرجع خود، با غسل مستحبی نماز بخواند و شخص دیگری که مرجعش نماز با غسل مستحبی را صحیح نمیداند،به او اقتدا نماید نماز ماموم صحیح است یا خیر؟
جواب : در صورت علم مأموم به اینکه امام جماعت نماز جماعت را با غسل مستحبی ادا می کند ، اقتدا صحیح نیست.
احكام جماعت
سوال : آیا هنگام تجافی واجب است دستان ما روی زمین با شد یا اینکه می توانیم همین طور نیم خیز بنشینیم و دست و انگشتمان را روی زمین نگذاریم ؟
جواب : قرار دادن دست بر روی زمین، واجب نیست.
تبعیت از امام
سوال : آیا در نماز جماعت تبعیت از امام حتی در قیام ، قعود ، قنوت گرفتن ، خواندن تشهد و امثال آن واجب است و نباید قبل از ایشان اعمال نامبرده را انجام دهیم؟
جواب : تبعیت در افعال واجب نماز مانند قیام و قعود از امام جماعت واجب است و نباید قبل از ایشان صورت گیرد. و اما در اذکار به جز تکبیرة الاحرام واجب نیست، همچنین بعد از خواندن حمد و سوره توسط امام، اگر مأموم زودتر قنوت گرفت، اشکال ندارد.
نماز جماعت
سوال : شخصی که حجامت نموده است وخون روی بدن وباند او هست ونباید تا دو روز یا سه روز به آن موضع آب بزند ومضر است واز طرفی دیگر وی امام جماعت است آیا می تواند به این صورت امامت نماید یا خیر ؟
جواب : بله می تواند.
نماز جماعت
سوال : اقتدا به شخصی که قسمتی از نمازش را به جماعت خوانده است چه حکمی دارد؟
جواب : اشکالی ندارد.
نماز فرادا حین برگزاری نماز جماعت
سوال : در موقعی که نماز جماعت مغرب و عشاء در حال برگزاری است، اگر فردی بعلت عجله ای که دارد بخواهد نمازش را بصورت فرادا در همان زمان و مکان بخواند، آیا باید حمد و سوره اش را آهسته بخواند یا می تواند بصورت بلند قرائت نماید؟
جواب : باید آهسته بخواند به صورتی که صدای او جوهره داشته باشد و از طرف دیگر موجب هتک نماز جماعت یا امام جماعت و حواس پرتی مأمومین نشود.
ترک امام جماعت حین نمازجماعت
سوال : در صورتی که امام جماعت در اثناء نماز قادر به ادامه نماز جماعت و امامت نباشد و یا عمداً ترک کند و شخصی از مأمومین در جای او برای ادامه نماز به عنوان امام جماعت قرار گیرد آیا باید از همانجایی که نماز را قطع کرد ادامه دهد و یا اینکه از ابتدای رکعت اول (حمد) شروع نماید و آیا حکم این مسئله در رکعت اول و دوم با رکعت های سوم و چهارم تفاوتی دارد یا خیر؟
جواب : در رکعت اول و دوم احتیاط در شروع از ابتدای حمد است ولی در رکعت سوم و چهارم امام باید بعد از آن قسمتی که انجام داده را ادامه دهد همانطور که مأمومین باید به وظیفه خود عمل کنند.
امام جماعت
سوال : روحاني مسجد ما چند سال در حوزه درس خوانده و بعد ترك تحصيل كرده است و به شغل ديگري مشغول شده است و حالا دوباره به حوزه رجوع كرده، مردم مي گويند از آنجایی که خدمت سربازي نرفته است حوزه هم به او اجازه تحصيل نمي دهد و حالا كه به تازگي امامت مسجد محل را بر عهده گرفته، عده اي از مردم به او اقتدا نمي كنند و مي گويند چون او قانون را زير پا گذاشته و سربازي نمي‌رود نمي شود به او اقتدا كرد (وی حدودا سی وهشت ساله است) آيا واقعا نمي شود به او اقتدا كرد؟
جواب : صرف این گونه امور موجب ساقط شدن وی از عدالت نمی شود.