استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
سخنرانی بین دو نماز
سوال :

حکم تلاوت قرآن و ادعیه، ایراد سخنرانی، مداحی و مرثیه خوانی و... در بین صلاتین نماز جماعت چیست؟ بعضاً در ادارات این امور هنگام نماز جماعت انجام می‌شود، در این مورد لطفاً راهنمایی فرمایید.

جواب :

چنین امری فی نفسه، جایز و بلا اشکال است.

نماز جماعت
سوال : اگر شخصی طبق نظر مرجع خود، با غسل مستحبی نماز بخواند و شخص دیگری که مرجعش نماز با غسل مستحبی را صحیح نمیداند،به او اقتدا نماید نماز ماموم صحیح است یا خیر؟
جواب : در صورت علم مأموم به اینکه امام جماعت نماز جماعت را با غسل مستحبی ادا می کند ، اقتدا صحیح نیست.
احكام جماعت
سوال : آیا هنگام تجافی واجب است دستان ما روی زمین با شد یا اینکه می توانیم همین طور نیم خیز بنشینیم و دست و انگشتمان را روی زمین نگذاریم ؟
جواب : قرار دادن دست بر روی زمین، واجب نیست.
تبعیت از امام
سوال : آیا در نماز جماعت تبعیت از امام حتی در قیام ، قعود ، قنوت گرفتن ، خواندن تشهد و امثال آن واجب است و نباید قبل از ایشان اعمال نامبرده را انجام دهیم؟
جواب : تبعیت در افعال واجب نماز مانند قیام و قعود از امام جماعت واجب است و نباید قبل از ایشان صورت گیرد. و اما در اذکار به جز تکبیرة الاحرام واجب نیست، همچنین بعد از خواندن حمد و سوره توسط امام، اگر مأموم زودتر قنوت گرفت، اشکال ندارد.
ترک امام جماعت حین نمازجماعت
سوال : در صورتی که امام جماعت در اثناء نماز قادر به ادامه نماز جماعت و امامت نباشد و یا عمداً ترک کند و شخصی از مأمومین در جای او برای ادامه نماز به عنوان امام جماعت قرار گیرد آیا باید از همانجایی که نماز را قطع کرد ادامه دهد و یا اینکه از ابتدای رکعت اول (حمد) شروع نماید و آیا حکم این مسئله در رکعت اول و دوم با رکعت های سوم و چهارم تفاوتی دارد یا خیر؟
جواب : در رکعت اول و دوم احتیاط در شروع از ابتدای حمد است ولی در رکعت سوم و چهارم امام باید بعد از آن قسمتی که انجام داده را ادامه دهد همانطور که مأمومین باید به وظیفه خود عمل کنند.
فضیلت جماعت
سوال : اگر انسان بين اداى نماز واجب خود به جماعت (چه مأموم باشد چه امام) و اداى آن به فرادا همراه با نوافل يوميه مختار باشد، كدام را اختيار كند؟
جواب : نماز جماعت افضل است به خصوص اگر تعداد نمازگزاران زياد باشد.
نماز جماعت
سوال : حكم نماز جماعت فردى كه زودتر از امام نماز خود را تمام مى‏ كند چيست و در شرايطى كه نمازگزار در ذكر سلام نماز جلوتر از امام مى‏ باشد جهت متابعت چه بايد كند؟
جواب : نماز مأموم در صورت تقدم بر امام در ذكر تسليم، صحيح است گرچه احتياط مستحب، عدم تقدم در ذكر تسليم است و بطور كلى متابعت امام در اقوال جز تكبيرة الاحرام، واجب نيست.
طولانی کردن نماز جماعت
سوال : طولانى كردن نماز جماعت چه صورت دارد؟
جواب : طولانى كردن نماز، مستحب است مگر اينكه در مأمومين كسى باشد كه طولانى كردن نماز او را به زحمت مى‏ اندازد.
نماز جماعت
سوال : در شهرهاى زيارتى گاهى يك يا حتى چند صف كامل نمازشان شكسته است، جماعت افراد ديگر كه نمازشان كامل است و در صف هاى بعدى قرار دارند چگونه است؟
جواب : اگر فاصله مأموم با امام يا مأموم جلويى، يا سمت راستى، يا سمت چپى به اندازة يك گام (یک متر) يا كمتر باشد نماز جماعت صحيح است.
نماز جماعت
سوال : فردی به هر دلیلی آگر فرادا نماز بخواند می تواند به آرامی بطور معمول بنشیند و بلند شود و سجده برود ولی اگر به جماعت نماز بخواند نمی تواند خودش را به امام جماعت برساند و باید از میز و صندلی استفاده نماید، حال تکلیف این شخص چیست، آیا باید بصورت فرادا نماز بخواند و یا این که می تواند با امام جماعت و بواسطه میز و صندلی نماز بخواند؟
جواب : از آنجا که قیام برای شخصی که در حال نماز بتواند آن را انجام دهد واجب است لذا تکلیف این فرد فرادا نماز خواندن است.
نماز جماعت
سوال : اگر امام جماعت در جايى كه بايد بلند بخواند سهواً آهسته بخواند و در جايى كه بايد آهسته بخواند سهواً بلند بخواند، مأموم چه وظيفه اى دارد؟
جواب : اگر می تواند که با خواندن آیه یا ذکر او را آگاه کند این عمل را انجام دهد و گرنه نماز او صحیح است.
نماز جماعت
سوال : اگر به امام جماعتى اقتداء كند كه تصورش بر اين بوده كه فرضاً او نماز صبح را مى‏ خواند و در حال نماز متوجه شود كه امام نماز آيات مى‏ خواند چه وظيفه اى دارد؟
جواب : باید نماز را به صورت فرادا تمام کند.
بستن چشمان هنگام نماز
سوال : اگر نمازگزار بداند در صورتى كه چشمش را در نماز ببندد حضور ذهن بيشترى برايش حاصل مى‏ شود، آيا در اين فرض رفع كراهت از فعل مى‏ شود؟
جواب : خیر، کراهت برطرف نمی شود.
نماز جماعت
سوال : اگر اقتداء كند به فردى كه تصوّر مى‏ كند كه او امام جماعت است و در حال نماز متوجه شود كه به آن فردى كه اقتداء كرده خودش مأموم است، چه وظيفه اى دارد؟
جواب : در صورتی که در نماز خود رکنی را اضافه نکرده باشد نماز او صحیح است و از آن به بعد نماز را به طور فرادا ادامه دهد.
حائل بین نمازگزارن
سوال : آيا وجود حائل (كه مانع ازديدن است) بين مأمومين زن، مانع اتصال نماز جماعت است؟
جواب : در فرض سؤال اگر مراد از حائل چيزى است كه مأمومين را عرفاً از هم جدا كند مانند پرده و جماعت واحد بر آنها صدق نكند، جماعت باطل مى‏ شود.
نماز جماعت
سوال : آيا در نمار جماعت شرط است كه مأموم صف قبل را اگر چه يک نفر ببيند؟
جواب : خير، آنچه شرط است اين است كه مأموم صف بعدى، به توسط يك نفر از مأمومين صف قبل (جلوتر) به امام متصل شود.
نماز جماعت
سوال : چنانچه مأموم بترسد كه اگر ملحق به صف شود امام سر از ركوع برمى دارد آيا مى‏ تواند در همان مكان خود به امام اقتدا كند يا خير؟ اگرمى تواند: 1. آيا شروط خاصى دارد؟ 2. آيا مسافت و مقدار خاصى بايد با امام يا صف آخر داشته باشد؟ 3. در چه حالتى بايد خود را به جماعت برساند؟ 4. تا چه زمانى بايد خود را حتما به صف برساند؟ 5. طريقه ی رساندن و حركت بايد به چه گونه باشد؟
جواب : بله مى‏ تواند در همان مكان به امام اقتدا نمايد و بعد از تكبيرة الاحرام به ركوع مى‏ رود و سپس در ركوع يا بعد از آن يا در سجود و يا بين دو سجده و يا بعد از سجده يا در حال قيام آرام و به تدريج خود را به امام يا يكى از صفها مى‏ رساند به شرط اين كه از قبله منحرف نشود و واجب است در حال مشى و حركت مشغول به قرائت و غير آن نباشد و بهتر آن است كه در حال حركت پاى خود را بكشد.
نماز جماعت
سوال : 1. آيا جايز است مأمومين بعد از تمام شدن قرائت حمد امام بصورت جهرى «الحمد الله رب العالمين» بگويند؟ 2. بعد از تمام شدن قرائت حمد اگر امام سكوت كند و مأمومين در هنگام گفتن «الحمد الله رب العالمين» صدايشان به امام برسد آيا كراهت دارد؟ 3. آيا بلند گفتن «الحمد الله رب العالمين» توسط مأمومين به عنوان شعائر شيعه استحباب دارد؟
جواب : گفتن «الحمدالله ربّ العالمين» از سوى مأموم، بعد از تمام شدن سوره حمد امام، مستحّب است ولى بلند گفتن آن بطورى كه امام بشنود، مكروه است.
نماز جماعت
سوال : زمانى كه قرائت حمد و سوره بر مأموم جایز است آيا بايد تمام حمد و سوره و يا حمد را قبل از ركوع يا سجده امام بخواند؟
جواب : اگر مقصود قرائت حمد عوض از تسبیحات اربعه است باید حمد را تمام کند و سوره واجب نیست. و اگر مقصود قرائت حمد و سوره در دو رکعت اول و دوم مأموم است باید حمد و سوره را بخواند و اگر وقت ندارد باید هر قدر که می تواند از آن ها را بخواند و سپس در رکوع خود را به امام برساند، و اگر نتواند حمد را تمام کند احتیاط استحبابی آن است که فرادا بخواند.
نماز جماعت
سوال : آيا خواندن نماز فرادا در هنگام اقامه ی نماز جماعت صحيح است؟
جواب : اگر هتک جماعت يا امام جماعت نباشد، جايز است و تشخيص اين موارد موکول به عرف است.