استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
نماز
سوال :

اگر در نماز بین زن و مرد یک وجب فاصله نباشد، نماز آن ها درست است؟ (لطفاً بفرمایید منظور فاصله عرضی است یعنی اینکه باید شانه های آن ها فاصله داشته باشد؟)

جواب :

نماز هر دو صحیح می باشد، گرچه احتیاط مستحب آن است که بین آنها حائل باشد یا ده ذراع مسافت داشته باشد.

استفاده از دو مهر هنگام نماز در مساجد
سوال :

 گاهی برخی افراد هنگام نماز در مساجد برای بالا آوردن مکان سجده، دو مهر یا بیشتر را بر روی هم قرار می دهند، در حالی که مهرها یا وقف مسجد هستند یا به مسجد اهدا شده اند، با توجه به اینکه اگر نمازگزار بداند که وقف عمومیت دارد و شامل غیر جهت عبادی (مثل استفاده از آن برای بالابردن محل سجده) هم می شود که ظاهراً بلامانع است؛ اما اگر بداند که وقف مختص جهت عبادی است (مثل سجده) از آن جا که "الوقوف علی حسب ما یوقفها اهلها" می باشد،


1. حکم استفاده از آن در غیر مورد مذکور(سجده)، چیست؟


2. اگر کیفیت وقف مشکوک باشد، چه حکمی دارد؟


3. آیا حکم مهرهای اهدایی به مسجد، حکم مهرهای وقفی را دارد؟


4. در صورت بطلان نماز، حکم نمازهای گذشته چه می شود؟


5. در صورت بطلان نماز، آیا ارشاد به این مسئله واجب است؟


 


 

جواب :

1) استفاده از مهر ها در صورتی که غیر متعارف و مخالف نظر واقفین نباشد، اشکال ندارد.


2) استفاده از آن، جایز است. 3) فرقی ندارد. 4) نمازها صحیح است. 5) از جواب سؤال قبل، معلوم شد.


 


 

ناراضی بودن یکی از وراث
سوال : پدرم پانزده سال قبل به رحمت خدا رفت. از مایملک ایشان ، دو دانگ منزلی که با یکی از برادرانم شراکت داشت ، به جا مانده است ، برادرم در همین منزل ساکن است ولی سهم بعضی از وراث را نداده است.
1. در صورت ناراضی بودن یکی از وراث، شرعا، زندگی کردن – نماز و روزه و غسل و وضو و ... – چه حکمی دارد؟
2. وضعیت وراث و افرادی که از عدم رضایت حداقل یکی از وراث مطلع هستند در صورت مهمان شدن در این منزل ، چگونه خواهد بود؟
3. میهمانانی که از موضوع مطلع نیستند و بعدا مطلع می شوند ، شرعا چه تکلیفی دارند؟
جواب : 1) در فرض ناراضی بودن یکی از وراث چنانچه برادری که در آن ملک زندگی می کند عالم به مسئله باشد ، نماز او صحیح نیست ؛ اما اگر جاهل به غصب باشد یا معتقد به عدم غصب باشد ، نماز او اشکال ندارد.
2) تا زمانی که بقیه وراث جاهل به مسئله باشند و عدم رضایت یکی از ورثه برای آنها محرز نباشد ، نماز آنها صحیح می باشد.
3) نماز آنها در فرض مسئله ، صحیح است.
مكان نمازگزار
سوال : درجاییکه نامحرم حضور دارد، آیا زن می تواند جلوتر از مرد، درحالیکه مرد مشغول نماز نیست، نماز بخواند؟
جواب : بله می تواند ، به شرط این که حجاب شرعی را مراعات کند.
نماز خواندن زن در مسجد
سوال : بهترین مکان، برای زنان و دختران دوشیزه برای نماز خواندن کجا هست و چه توصیه ای می فرمایید؟
جواب : نماز خواندن زن در مسجد افضل است، به شرط اینکه با آنچه در شرع ناپسند است، همراه نباشد
نماز در قطار
سوال : هنگام توقف قطار در اول وقت، شروع به خواندن نماز کردم ولی در رکعت آخر قطار به حرکت درآمد، اگر در اثنای وقت و قبل از قضا شدن نماز، امکان خواندن نماز در حال عدم حرکت قطار ایجار شود، آیا باید نماز را دوباره خواند؟
جواب : اگر در حال حرکت به حدّی تکان نداشته باشد که مانع از آرامش بدن نمازگزار شود و شرایط دیگر مانند قبله رعایت شده باشد، اعاده نماز واجب نیست.
نماز بر روی فرش نجس خشک
سوال : آیا می توان بر روی فرش نجس خشک نماز خواند؟
جواب : بله می توان نماز خواند.
نماز بر بام کعبه
سوال : حکم نماز خواندن بر روی پشت بام کعبه و نیز داخل کعبه در حال اختیار چیست؟
جواب : بنابر احتیاط واجب خواندن نماز بر روی پشت بام کعبه در حال اختیار صحیح نمی باشد ولکن در داخل کعبه صحیح است.
نماز در ادارات دولتی
سوال : آيا جايز است در زمينى كه مالک آن مجهول و ناشناخته است مانند ادارات دولتى نماز خوانده شود؟
جواب : در مثال ذكر شده جايز است.
مکان نمازگزار
سوال : حكم نمازى كه زير سقف غصبى خوانده شده چيست؟
جواب : نماز صحیح است.
موازات مرد و زن در نماز
سوال : آيا جايز است مرد به موازات زن نماز بخواند؟
جواب : بله جايز است.
مکان نمازگزار
سوال : آیا نماز خواندن و آشاميدن در خانه ی كسى كه مرجع تقليد او فاسق است يا ادعاى مرجعيت دارد جايز است؟
جواب : بله جايز است.
منزل کسی که شارب خمر است
سوال : آيا نماز خواندن يا خوردن و آشاميدن در خانه ی كسى كه شارب خمر است جايز است؟
جواب : بله جايز است، اما نبايد بر سفره ‏اى كه در آن مسكر است نشست.
منزل کسی که خمس نمی دهد
سوال : آيا نماز خواندن در خانه ی شخصى كه خمس نمى‏ دهد جايز است؟
جواب : بله جايز است.
بنای مسجد و اقامه ی نماز
سوال : بعضى از زمين‏هاى زراعى را در سابق دولت عثمانى و در زمان حال دولت عراق تملک كرده است، عشاير در اين زمين‏ ها از حدود 500 سال قبل اقامت كرده و وطن خود قرار داده‏ اند و معتقدند كه اين زمين را از اجداد خود ارث برده‏ اند پس لازم نيست از آن خارج شوند چون مالک آن هستند. اگر دولت موافق با سكونت يا بناى مسجد و حسينيه در اين زمين‏ ها نباشد حكم ساختن مسجد و حسينيه و اقامه نماز و سكونت چيست؟
جواب : اقامه نماز، سكونت و ساخت مسجد و حسينيه در آن جايز است.
مناطق عمومی
سوال : بعضى از برادران به دليل شرايط سخت معيشتى در مناطق عمومى زندگى مى‏ كنند و به دليل نداشتن قدرت مالى براى خريد يا اجاره خانه در ادارات و زمين‏ هاى دولتى متروكه و مخروبه ساكن شده‏ اند. آن‏ها براى اقامه نماز و شعائر حسينى اقدام به بناى حسينيه‏ هایى از گل نموده‏ اند و از من براى اقامه نماز در آن جا دعوت كرده‏ اند. آيا نماز در چنين اماكنى صحيح است، با توجه به اين كه بعضى از آن‏ها به اندازه‏ اى فقير و نيازمندند كه در خانه‏ هايى كه از قوطى‏ هاى حلبى خالى ساخته شده زندگى مى‏ كنند؟
جواب : نماز در مكان‏هاى حكومتى كه مالك مشخصى ندارد جايز است.
نجاست صندلی چرخ دار
سوال : آيا نجس بودن صندلى چرخ دار يا عصا براى نماز مانعى دارد يا خير؟
جواب : خير مانع صحت نماز نيست.
تصاویر ذی الروح
سوال : آيا كراهت وجود تصاویر در مقابل نمازگزار منحصر به تصوير انسان است يا به طور مطلق، تصوير حيوان و گياه ‏ها و جمادات كراهت دارد؟
جواب : كراهت به تمثال داراى روح اختصاص دارد.
وجود تصاویر در مکان نمازگزار
سوال : آيا كراهت نماز براى زمانى است كه تصوير در جانب راست يا چپ يا پشت سر نمازگزار باشد؟
جواب : كراهت ندارد.
وجود داشتن تصاویر در مکان نمازگزار
سوال : با توجه به كراهت نماز در اتاقى كه عكس و تصوير در آن وجود دارد، آيا كراهت براى حالتى است كه تصوير در مقابل نمازگزار باشد؟
جواب : كراهت به حالتى اختصاص دارد كه تصوير در مقابل نمازگزار باشد.