استفتائات برگزیده
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
باتوجه به اینکه هزینه کفن ودفن متوفی مقدم بر پرداخت دیون است، آیا هزینه نماز و روزه جزء هزینه های کفن ودفن است و آیا پرداخت هزینه نمازو روزه متوفی مقدم بر پرداخت دیون وی است؟
اگر میت وصیت به ثلث کرده باشد، هزینه های نماز و روزه از ثلث مال او برداشته می شود و الا بر پسر بزرگتر واجب است که نماز و روزه واجب پدر را قضا کند و در هر صورت، دیون میت از اصل ترکه کسر می گردد نه نماز و روزه های فوت شده.
مشاغل
سوال :

برخی از سایت ها و اپلیکیشن ها با عنوان "دعوت از دوستان"، برای مشترکینی که دوستان خود را عضو سایت یا اپلیکیشن مذکور کنند، پاداش در نظر می گیرند. این پاداش بعضاً نقدی است و بعضاً به صورت امتیاز استفاده ی رایگان از برخی قابلیت های سایت یا اپلیکیشن مذکور است. آیا چنین اقدامی (دعوت از دوستان) مشکل شرعی دارد؟ مثال: یک شرکت فروشنده ی ویدئوهای آموزش فوتبال، به مشتریان خود پیام می دهد که اگر محصولات ما را به شخص دیگری معرفی کنید به طوری که او ویدئوهای ما را خریداری کند، به شما مبلغی به عنوان جایزه داده می شود. و یا به عنوان جایزه، مجاز هستید یک هفته به صورت رایگان از ویدئوهای آموزشی شرکت استفاده کنید. آیا در این مثال مشکل شرعی وجود دارد؟

جواب :

عمل مذکور در سؤال اشکال شرعی ندارد.

قمار و برد و باخت
سوال :

در بازی هایی در گوشی موبایل و یا کامپیوتر، سبک بازی به این صورت است که دو بازیکن مقداری امتیاز روی هم گذاشته و با هم بر سر برد آن بازی می کنند. برنده مجموع را می برد و بازنده امتیازش را به برنده می بازد. 


آیا این صورت از برد و باخت که بر سر امتیاز مجازی و غیر حقیقی است و طی آن هیچ مال یا پول واقعی رد و بدل نمی شود، قمار محسوب می شود یا خیر؟


 

جواب :

در فرض مسئله، این نحوه بازی اشکال شرعی ندارد و قمار محسوب نمی شود.


 

پختن و فروش گوشت خوک در بلاد غیر اسلامی
سوال :

من ساکن استرالیا هستم، کشوری غیر اسلامی و مصرف کننده عمده گوشت خوک. من برای کافه و رستوران خود که می خواهم افتتاح کنم، مجبور به فروش و پخت این نوع گوشت هستم، آیا این مورد خلاف شرع است یا خیر؟

جواب :

بله، فروش آن حرام است.

بازی کلش
سوال :

1- حکم فقهی ارتکاب بازی «کلش آف کلنز» و اشتغال بدان فی نفسه چیست؟ خصوصاً با توجه به احتمال صدق قمار، نهب و غارت، تلف اموال، ترویج روحیه خشونت و...


2- حکم خرید و فروش این بازی (حساب کاربری) و نیز ابزارهای بازی (Gem=الماس) چیست؟

جواب :

1) خود بازی فی نفسه اشکال شرعی ندارد، اما اگر مصداق قمار و شرط بندی، اکل مال به باطل، ترویج فرهنگ غربی و مانند آن باشد جایز نیست.


2) واگذاری مرحله های بازی چنانچه به قصد خرید و فروش باشد جایز نیست.

خوانندگی زن
سوال :

خوانندگی زن مانند قرآن خواندن، مرثیه خواندن و آواز خواندن غیرمطرب و غیر لهو و بدون آلات موسیقی در مجامع مختلط زن و مرد، شرعاً چه حکمی دارد؟

جواب :

خوانندگی زن در مفروض سؤال، اشکال دارد.

دف زدن
سوال :

حکم دف زدن همراه با مولودی خوانی در مراسمات شادی اهلبیت (علیهم السلام) در صورتی که لهو و لعب و مجلس مختلط نباشد، چیست؟

جواب :

چنانچه به کیفیت مناسب مجالس فسق و فجور نباشد و هتک شعائر دینی نشود، جایز است.

نگهداری تابلو
سوال :

آیا نگه داشتن یک تابلو فرش یا نقاشی مربوط به داوینچی در مورد حضرت مسیح (ع) در منزل، اشکال شرعی دارد؟ به این جهت که بعضی مطالب انحرافی در مورد داستان حضرت مسیح (ع) در این تابلو وجود دارد. اگر فرد نگه دارنده این اثر اعتقادی به مضمون این نقاشی نداشته و فقط از باب زیبایی آن را نگه دارد، چه حکمی دارد؟

جواب :

خیر، اشکال ندارد.

شرکت در قرعه کشی فوتبال
سوال :

آیا شرکت در مسابقه نظرسنجی نتیجه مسابقه فوتبال که در آن امکان قراردادن وجه نقد وجود ندارد و فقط نظرسنجی انجام می شود و در صورت انجام چند (و نه یک) نظرسنجی صحیح نسبت به مسابقات انجام شده و کسب امتیاز، جایزه غیر نقدی توسط شخص سوم ( شرکت یا موسسه و نه شخص رو در رو) ارائه گردد، بدون اینکه قصد انجام قمار یا شرط بندی در میان باشد، حرام است یا بلا اشکال می باشد؟ شرکت در نظرسنجی رایگان بوده ولی جهت بهره مندی از جوایز می بایست اشتراک سامانه با مبلغ ثابت 3000 ریال خریداری گردد که در مقابل آن خدمت شامل ارائه تحلیل های علمی مسابقات و محتوای خبری و تصویری اختصاصی تهیه شده توسط خبرنگاران آن شرکت و امکان شرکت در قرعه کشی به کاربر ارائه می گردد.

جواب :

اگر آن مبلغ ثابت به انگیزه هبه یا مشارکت در امر خیر به صورت مجانی پرداخته شود، بدون شرط اینکه در صورت کسب امتیاز به آنها جایزه بدهند و برگزارکنندگان طرح نیز بدون الزام جایزه را به صاحب امتیاز پرداخت کنند، اشکال ندارد.

تسریع در انجام کار
سوال :

اینجانب در یک مؤسسه و شرکتی کار می کنم و در خارج از اوقات اداری برای اشخاص دیگری نیز کار می کنم که اتفاقاً آنها مشتری مؤسسه و شرکت ما نیز هستند. آیا وجوهی که بنده در قبال ساعات کاری برای ایشان می گیرم، حلال است یا حکم رشوه را دارد؟

جواب :

شغل دوم و تحصیل اجرت در فرض مسئله اشکال ندارد؛ به شرط اینکه موجب غیبت یا کم کاری در شغل اول نگردد و پرداخت اجرت در شغل اول مشروط به تمام وقت در اختیار بودن و یا نداشتن شغل دیگری نباشد.

پخش موسیقی در باشگاه
سوال :

 به طور کلی اکثر باشگاه های ورزشی حتی در شهرهای مذهبی موسیقی های تند پخش می کنند و نهی از منکر هم فایده ای ندارد؛ حال با توجه به نیاز بدن به ورزش و اهمیت آن، آیا در این شرایط رفتن به باشگاه جایز است؟


 

جواب :

رفتن به باشگاه مذکور جهت ورزش فی نفسه اشکالی نداشته و صرف به گوش رسیدن موسیقی نیز اشکالی ندارد، اما گوش فرادادن به موسیقی لهوی حرام است.


 

بازاریابی شبکه ای
سوال :

عضویت در شرکت های بازاریابی شبکه ای، چه حکمی دارد؟ با این توضیح که کاملا قانونی بوده و به تایید حاکم شرع و شورای محترم نگهبان و دولت محترم رسیده و شرکت از حاشیه سود فروش محصولات خود، قسمتی را به عنوان پاداش به بازاریاب جهت حق معرفی مشتری و آموزش و پیگیری می پردازد و مبنای پرداخت کمیسیون شرطی می باشد که در ابتدا شرکت با بازاریاب منعقد می کند و باعث رشد اقتصادی و تولید داخلی شده و کاملا با شرکت ها و دسیسه های هرمی متفاوت است.

جواب :

چنانچه مخالف قوانین مصوب نباشد، درآمد حاصل از این طریق و فروش آن، اشکال ندارد.

گریم
سوال :

حکم شرعی گریم بازیگران با توجه به اینکه ممکن است با مرد نامحرم ارتباط داشته باشند و همچنین بازیگری در این حالت چیست؟

جواب :

این عمل فی حد نفسه اشکال شرعی ندارد اما اگر مفسده ای بر آن مترتب شود یا مستلزم ارتکاب فعل حرامی باشد جایز نیست.

مصادیق قواد
سوال :

با توجه به اینکه امروزه درغرب ازدواج همجنس قانونی است، آیا کسانی که واسطه گری برای ازدواج دو نفر همجنس می کنند و یا عقد و ثبت می کنند و یا تالار و امکانات مراسم ارائه می دهند، ازمصادیق قوّاد هستند؟

جواب :

واسطه گری برای ازدواج دو نفر همجنس، از مصادیق قوادی است.

پیش بینی مسابقات
سوال :

اخیراً یک سایت خارجی برای پیش بینی و کارشناسی طراحی شده و کاری شبیه بورس را انجام می دهد. به عنوان مثال بعد از ثبت نام در سایت و واریز مبلغ (مثلا ۱۰۰ هزار تومان) این سایت به ما ۳۰۰ امتیاز می دهد، بعد ما با این ۳۰۰ امتیاز ورزش های مختلف را پیش بینی و کارشناسی می کنیم. سایت برای بازی های مختلف ضریب مشخص می کند مثلاً یک بازی ضریب ۲ دارد و یک بازی ضریب ۱.۱ و بعد از ثبت پیش بینی تعداد امتیاز را وارد می کنیم و اگر پیش بینی ما درست باشد طبق ضریب، امتیاز را بیشتر می کند (مثلا بر اساس سابقه تیم می گوییم این تیم می برد و سایت هم ضریب ۱.۱ داده است در صورتی که صد امتیاز بگذاریم و پیش بینی درست باشد امتیاز ما می شود ۱۱۰) و در پایان بعد از جمع شدن و زیاد شدن امتیاز، سایت امتیاز های ما را معادل جدول خود محاسبه کرده و جایزه پرداخت می کند. حال سؤال این جاست که آیا چنین کاری مصداق قمار است یا می توان آن را در قالب جعاله و... فرض کرد؟

جواب :

اگر شرکت کنندگان پول را به برگزارکننده مسابقه یا همان مسئولین سایت ببخشند، بدون شرط اینکه در صورت کسب امتیاز، به آنها جایزه بدهند یا مطالبه امتیاز کنند، گرفتن وجه یا جایزه اشکال ندارد.

فروش گوشت خوک
سوال :

بنده در سوئد زندگی می کنم و مغازه پیتزا فروشی دارم و گوشت خوک می پزم که به مصرف خود سوئدی ها می رسد. این شغل من از نظر شرعی، چه حکمی دارد؟

جواب :

شغل مذکور از نظر شرعی، حرام است.

کسب وکار
سوال :

اگر از دو نفر هر کدام مبلغ دو هزار تومان اخذ شود و به هریک دستگاه کامپیوتری داده شود که به مدت سی دقیقه در یک بازی با یکدیگر مسابقه دهند و در پایان 30 دقیقه مبلغ دوهزار تومان را فقط به برنده بازی جایزه بدهیم و چنانچه بازی مساوی شد به هریک مبلغ هزار تومان جایزه داده شود، این عمل چه حکمی خواهد داشت؟

جواب :

عمل مذکور، اشکال دارد.

استفتاء در خصوص برگزاری مسابقه
سوال :

حکم شرعی بازی دبرنا چیست؟ آیا شرعاً جایز است با بازی دبرنا مسابقه ای برگزار گردد و شرکت کنندگان با نیت کمک به مؤسسات خیریه و دریافت جایزه از محل درآمد آن، شرکت نمایند؟

جواب :

انجام بازی مزبور اشکال دارد.

عزاداری
سوال :

استفاده از گروه موزیک به اصطلاح گروه مارش نوازی عزا، به صورت گروه های چند نفره و متشکل از اقسام آلات موسیقی برای قراردادن در جلوی دسته های عزاداری که امروزه هم رایج شده، چه حکمی دارد و آیا ورود آن ها به تکایا وحسینیه ها جایز می باشد؟

جواب :

اجرای برنامه های حلال، جایز است.

سایت برگزاری مزایده
سوال :

بنده قصد احداث سایت مزایده اینترنتی دارم، به این صورت که هر شخص با خرید مقداری اعتبار می تواند از شانس شرکت در مزایده استفاده نماید. اگر در مزایده و در زمان مشخص برنده مزایده شد، جنس را با قیمت مزایده که عمدتاً بسیار زیر قیمت بازار می باشد، دریافت می نماید و اگر برنده نشد، می تواند به اندازه اعتبار خریداری شده جهت خرید کالاهای موجود در سایت شامل کالای تمامی مزایده ها تخفیف دریافت نماید و یا با کسر کارمزد اعتبار خریداری شده را پس بگیرد. آیا این طرز راه اندازی سایت مشکلی از لحاظ شرعی وعرفی دارد؟

جواب :

درمفروض سؤال، راه اندازی این سایت خالی از اشکال نیست.

موسیقی
سوال :

جوان 25 ساله ای هستم و علاقه به سبک موسیقی غربی (راک و متال) دارم که به زبان غیر فارسی است. والدین بنده با اینکه متوجه منظور خواننده (گاهاً مواردی ارزشمند مانند پرهیز از دروغگویی) نمی شوند، مرا نصیحت می کنند که به این موسیقی ها گوش نکنم، آیا از نظر حضرتعالی گوش دادن به این نوع موسیقی (گاهاً خواننده زن) جائز است و آیا عدم توجه من به نظر والدینم با اصول اخلاق اسلامی منافات دارد؟

جواب :

در صورتی که موسیقی مناسب مجلس لهو و لعب باشد، جایز نیست و در این حکم فرقی بین فهمیدن و نفهمیدن مضامین نمی باشد.