استفتائات برگزیده
اگر کسی مرتد شود و سپس مسلمان شود، آیا قضای نمازهای آن مدت که مرتد بوده بر او واجب است ؟
طبق فتوای معظم له، قضای نمازهای آن مدت واجب است.
اینجانبان متصدی و کارگزار و زمامدار و مجلس دار عزاداری در تکیه ای در یکی از شهرستان ها هستیم. حسب الوظیفه تصمیم بر این داشتیم که چندین شب عزاداری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) را در تکیه بر پا کنیم، عده ای با آوردن این بهانه که اگر مراسم برگزار شود، موجب تبعات و گناه می شود مثلاً افراد فاسد چشم چرانی می کنند یا محتمل است که اشخاصی از این مراسمات سوء استفاده و گناه کنند، پیشنهاد به تعطیلی عزاداری اباعبدالله (علیه السلام) داده اند. آیا اینکه ممکن است بر حسب برگزاری عزاداری در حسینیه احتمالاً عده ای فاسق در این مجلس هم حضور یابند و گناه خود را انجام دهند بر ما که متصدی و کارگردان عزاداری هستیم، حجیت دارد که عزاداری را منحل کنیم؟ حکم واجب بر ما چیست؟
این نوع احتمال دادن خود یک وسوسه شیطانی است. برپایی شعائر حسینی و مراسم عزاداری اهل بیت (علیهم السلام) از اهم امور دینی است و بهتر است که از ورود این افراد به دسته عزاداری و هیئت منع نکنید و راه نصیحت و اصلاح ایشان را با کلمات شایسته و رفتار محبت آمیز در پیش گیرید.
اگر زنی به صورت چند ماهه صیغه مردی شده و سپس نخواهد به رابطه ادامه دهد، آیا می تواند مهریه خود را ببخشد یا مهری که گرفته را پس دهد و خود را یک طرفه از زوجیت مرد برهاند یا اینکه اتمام رابطه زوجیت موقت، منحصر به اتمام مدت یا بذل مدت توسط مرد است و ربطی به بذل مهریه یا استرداد آن ندارد؟
عقد موقت تنها به وسیله تمام شدن مدت و یا بذل مدت توسط زوج فسخ می شود، مگر آنکه در ضمن عقد، وکالت در بذل مدت از مرد گرفته شده باشد.
حکم شرعی کسی که نسبت محرمیت (ادعای زوجیت) و ادعای ارث را به صورت غیر واقعی به شخص دیگری بدهد، چیست؟
اثبات موضوع شرعی مانند زوجیت، نیازمند به بینه شرعی (شهادت دو نفر عادل) دارد.
در صورتی که بین زن و شوهری ملاعنه رخ دهد و شوهر نفی ولد کند.
1ـ رابطه محرمیت این کودک با ملاعن چگونه است؟ آیا در صورتی که کودک دختر باشد، در آینده می تواند با او ازدواج کند؟
2ـ رابطه محرمیت این کودک با بستگان نسبی و رضاعی و سببی مرد لاعن چگونه است؟ آیا می تواند این دختر با برادران مرد لاعن یا پدران او ازدواج کند؟
3ـ در صورتیکه مرد پس از ملاعنه و نفی ولد پشیمان گردد و رجوع کند، رابطه محرمیت این کودک با ملاعن و بستگان نسبی و رضاعی و سببی این مرد چگونه است؟
1) این کودک با ملاعن محرم است و نمی تواند با او ازدواج کند.
2) این کودک با بستگان مرد ملاعن محرم نیست و می تواند با آن ها ازدواج کند.
3) در صورتیکه واقعاً فرزند این مرد باشد یعنی مرد بین خود و خدای خود او را فرزند خود می داند، با بستگان آن مرد نیز محرم است.
همانگونه كه استحضار داريد در روزهای ماه محرم اغلب افراد نسبت به پخش نذری از قبيل شير، شربت و اطعام اقدام می نمايند. با عنايت به خشكسالی بوجود آمده، می خواستيم اين نذورات را در غالب جيره خشک غذايی و آب معدنی به آن منطقه ارسال نمائيم كه عده ای مردد هستند كه آيا از نظر شرعی صحيح می باشد يا خير، فلذا از آن مرجع عاليقدر تقاضا داشته تا حكم شرعی را بيان فرمايند.
چنانچه صیغه خاص نذر ـ که در رساله علمیه ذکر شده ـ خوانده باشد، واجب است در همان مصرف نذر که نامبرده شده، مصرف نمایند؛ لیکن اگر صیغه خاص نذر خوانده نشده باشد، جایز است در قالب جیره غذائی و آب معدنی و ... مصرف شود.
آیا انجام تغییرات ساختمانی در بنای مسجدی که واقف طبق وقف‌نامه و اسناد رسمی و محضری، تنها بنام مسجد وقف نموده ولاغیر؛ و اجاره دادن فضای آشپزخانه و زیرزمین و... آن مسجد، برای انجام امور اقتصادی و تجاری و درآمدزایی (کترینگ و تهیه و عرضه غذا و نوشیدنی)، جایز است؟
چنانچه واقف تصریح نموده باشد که نباید بناهای مذکور را برای انجام امور اقتصادی و تجاری و غیره اجاره داد؛ در این صورت جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
آیا شرعاً و عقلاً بدون تشخیص و تعیین ارزش عوضین معامله، در فرضی که عوضین معامله آثار هنری و فاقد قیمت مشخص سوقیه هستند، امکان تشخیص حدوث غبن در معامله ممکن است؟
معیار تشخیص غبن آن است که غالب مردم از این تفاوت مقدار قیمت (قیمت بازار و شیء فروخته شده) مساحمه نمی کنند.
1ـ استفاده از دستگاه موسیقی سنتی که در سالیان گذشته تا به امروز به صورت ساز و دهل مخصوص مراسم تعزیه خوانی بوده و احیای این شعیره را به دنبال دارد، چه حکمی دارد؟ 2 ـ استفاده از لباس طرح قدیم مخصوص شبیه خوان های مرد در نقش زن در تعزیه که به صورت چادر های عربی قدیمی (قجری) و روبند های مخصوص(برقه) به منطقه استان هرمزگان بوده، چه حکمی دارد؟ 3 ـ آیا اجرای مجلسی در وصف عروسی حضرت قاسم که به صورت حزین برگزار می گردد، محل اشکال است یا تایید؟
1) چنانچه آن موسیقی مناسب مجالس اهل فسق و فجور نباشد و موجب هتک حرمت شعائر حسینی نشود، اشکال ندارد؛ اما اگر مناسب مجالس فسق و فجور باشد و یا مناسب مجالس عزاداری نباشد، اشکال دارد.
2) اشکال ندارد.
3) اگر این عمل مستند به یکی از کتب مقتل باشد و با رعایت حرمت شعائر باشد، اشکال ندارد.
اگر قاتل در قتل عمد قبل از قصاص و استیذان از حاکم برای قصاص فوت کند و در میان ورثه مقتول صغار باشد با توجه به حرمت هدر دمای مسلمین و عمومات دال بر احترام به دم، آیا می توان از ماترک قاتل دیه مطالبه کرد؟
بله، دیه از ماترک میت برداشته می شود.
مراجعه به پزشک مرد
سوال :

لطفا بفرمایید: مراجعه زنان به مردان پزشک و معاینه آن ها توسط پزشک، آیا جایز است؟

جواب :

طبق نظر معظم له: معاینه زنان توسط پزشک نامحرم بدون ضرورت در صورتی که همراه با نظر و یا لمس بدن باشد، جایز نیست؛ اما در صورت ضرورت(مثلا پزشک زن وجود نداشته باشد) یا در صورتی که پزشک مرد برای حال مریض بهتر باشد، اشکال ندارد.

احکام نگاه کردن
سوال :

فرموده اید: نگاه به بدن و صورت زنان روستایی و بادیه نشین و زنان کفار و زنانی که اگر کسی آنها را امر به معروف کند در آنها تأثیری ندارد و حلال است، آیا این حکم مخصوص صورت و بدن بدون آرایش و زینت آنها است یا اینکه اگر آرایش و زینتی (‌مثل گردنبد و گوشواره و ... ) نیز داشته باشند، نگاه به آنها اشکال ندارد؟

جواب :

نگاه اگر بدون شهوت باشد و ترس وقوع از حرام وجود نداشته باشد جایز است و در این مسئله فرقی بین وجود آرایش و زینت یا عدم آن نیست.

نگاه به عکس و فیلم
سوال :

حکم نگاه کردن به عکس یا فیلم زنان نیمه برهنه (چنان چه عورتین را پوشانده باشند، اما بخش هایی از سایر بدن برهنه باشد) بدون قصد لذت و بدون خوف وقوع در حرام چیست؟

جواب :

اگر دیدن چنین صوری، موجب وقوع در حرام و یا ضعف ایمان دینی شود، جایز نیست.

اپیلاسیون
سوال :

حکم اپیلاسیون عورت زن مسلمان توسط زن مسلمان بدون قصد لذت چیست؟

جواب :

از جهت حرمت نگاه به عورت زن فرقی بین زن مسلمان و غیره نمی باشد.

آرایش کردن
سوال : اگر خانمی در منزل به قصد اینکه خود را به نامحرم نشان بدهد، خود را آرایش کند، آیا خود این آرایش کردن نیز فعل حرامی محسوب می شود یا اینکه فقط نشان دادن به نامحرم، حرام است ؟
جواب : صرف آرایش کردن، اشکال ندارد و چنانچه خود را به نامحرم نشان دهد، حرام است.
احكام لمس و نگاه کردن
سوال : استخدام آقایان در سالن های زیبایی و آرایش زنان جهت آرایش زنان و استخدام زنان در سالن های زیبایی مردان جهت پیرایش مردان چه حکمی دارد؟
جواب : هر دو مورد اشکال شرعی دارد و جایز نیست.
برداشتن موهای زاید
سوال : ديده می شود عده ای مرد تحت عنوان برداشتن موهای زايد دختران و زنان و به اين عنوان که ما پزشک هستيم و پزشک محرم است، به خصوصي ترين اندامها و جوارح بانوان دسترسي پيدا مي کنند و اين در حالی است که برداشتن موی زايد نه يک بيماري است و نه به پزشک خاصی احتياج است؛ بلکه يک موضوع مربوط به زيبايي است. دست زدن به اندامهای بانوان توسط اين افراد (مرد) چه حکمی دارد؟
جواب : چنین عملی در فرض مسئله، توسط غیر همجنس جایز نیست و اگر توسط همجنس زن صورت بگیرد، نباید مستلزم نظر و لمس حرام باشد.
نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم
سوال : آیا نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم به غیر از عورتین و یا ناف تا زانو، به سایر اعضا و اندام بدون مفسده و قصد لذت به صورت حضوری نه در فیلم و عکس حرام است یا خیر؟
جواب : نگاه کردن زن به مواضعی از مرد که نوعاً پوشانده نمی شود، بدون ریبه، فی نفسه اشکال ندارد.
گذرنامه با عکس بدون حجاب
سوال : 1. در بعضی از کشورهای مسلمان گرفتن گذرنامه باید با عکس سر برهنه (بدون روسری) باشد، در فرض گرفتن عکس توسط زن یا محارم خود، آیا صرف دیدن و یا تطبیق کردن عکس بر صاحبش توسط مأموران (نامحرم) در مرز خروجی، موجب می شود که رفتن آن زن به مسافرت های زیارتی و ... در خارج از کشور جایز نباشد؟
2. معیار در شناخت چیست؟ آیا همین مقدار تطبیق عکس بر صاحب آن که نامحرم انجام می دهد، صدق شناخت می کند؟ و آیا بین حرمت نگاه و وجوب اخفاء عکس از دید نامحرم ملازمه ای هست؟ و آیا این قرار دادن خود در معرض حرمت نیست؟
جواب : 1)در مفروض سؤال با حفظ حجاب شرعی مسافرت به خارج از کشور جایز است ، هر چند سفر غیر ضروری باشد.
2)بله معیار در شناخت، تطبیق عکس بر صاحب عکس است و ملازمه ای بین حرمت نگاه و وجوب اخفاء عکس نیست و در فرض مزبور چیزی بر زن نیست .
احکام نگاه کردن
سوال : آیا مرد بعد از طلاق همسرش می تواند به عکس وی که بدون روسری و چادر است و قبلا باهم گرفته بودند نگاه کند؟
جواب : در صورتی که موجب هتک حرمت فعلی آن زن نشود، جایز است.
لمس و نظر
سوال : نظر به دستورات قرآنى و فتاواى مراجع در مقوله ی نگاه كردن به نامحرم، بنده سعى بسيارى دارم حتى نگاه در صورت نامحرم نكنم و يا هنگام صحبت نگاه به آن ها نكنم، يا به ديوار نگاه كنم، كه حتى افراد نامحرم اين شيوه را اشتباه مى دانند و مى گويند، ما را آدم حساب نمى كنى؟ به هر حال بايد توجه داشته باشيم اساتيد خانم و اكثر خانم هاى رشته مترجمى زبان انگليسى و... حجاب را رعايت نمى كنند، از طرفى اين مقوله برايم به شكل وسواس شده، براى من كه نكنه من نگاه شهوت آلود كنم، نگاهم سالم نباشد و يا من كه مترجم هستم دارم فيلم زبان انگليسى مى بينم نگاهم به پاى آن ها بخورد و... لطفا مرا راهنمايى كنيد، روانشناسان مى گويند بايد حساسيت زدايى كنم آنقدر نگاه كنم تا عادى شود و از هيچ چيز تحريک نشوم. به خاطر جو جامعه و كلاس ها و رشته ی تحصيلى ام كه بايد فيلم و... ببينم و وسواس اين مسئله حل گردد، از آنجا كه نظر علماى دين برايم مهم است لطفاً بگوييد من چگونه نامحرم را نگاه كنم، كه اولاً گناه نكنم، ثانياً اعصابم خورد نشود كه گناه شد يا نشد، ثالثاً وقتم در اين مقوله ی حرام نشود. بعضا مدتها در اين فكر هستم كه نكنه نگاهم بخورد و يک وقت دختركان عروسک و زيبارويى به چشم مى خورد و دستپاچه مى شوم و بشكل وسواس گونه اى گناه مى كنم. خسته مى شوم استغفار مى كنم و اين مشكل فعلى من است كه تعادل روحى ام را سلب كرده است. آيا شيوه بنده درست است؟ راه حل شما چيست؟ چه كار مثبتى مى توانم بكنم كه هم آرامش يابم و هم خدا از من راضى باشد؟ در صورتى كه مى خواهيد بگوييد ازدواج كنم، ضمناً ازدواج در سنين پايين داشته ام ولى متاسفانه ازدواج ما ناسالم و بدون ارضا بوده و داراى مشكل بوده است. چه بايد كرد كه معرفت بيشترى يابيم و مثلا بعد از مدتى تحريك نشويم؟ همچنین بنده براى اينكه رشته ام مترجمى زبان است در دانشگاه دوستان براى ترجمه از فيلم هاى شبكه هاى ماهواره اى جهت ترجمه و... استفاده مى كنند. و همچنين تقويت زبان و ترجمه. بنده نيز خواستم ماهواره نصب كنم ولى علما مى گويند بركت زندگى را مى برد، به نظر شما ماهواره جهت اينگونه مصارف حرام است؟
جواب : نگاه بدون شهوت به زنانى كه حتى با دعوت به حجاب، آن را مراعات نمى كنند جايز است و ليكن نگاهى كه موجب كشيده شدن به حرام و نگاه به شهوت باشد، حرام است و بايستى ترک شود و نبايستى به گونه اى به زنان نگاه شود كه منجر به وسوسه و شهوت گردد.
لمس و نظر
سوال : گاهى در كشورهاى غربى در جلسات واقعاً اين مشكل پيش مى آيد كه بعضى از زنان دست خود را براى دست دادن دراز مى كنند و دست ندادن با ايشان به معناى اهانت به ايشان و تحقير ايشان است، آيا با وجود اين حرج مى توانيم با ايشان دست بدهيم؟
جواب : دست دادن بجز با حايل، جايز نيست.
لمس و نظر
سوال : نگاه به صورت زن اجنبى در دوربين به صورت زنده چه حكمى دارد؟
جواب : بدون شهوت و مفسده جايز است.
لمس و نظر
سوال : نگاه به مو يا بخشى از بدن زن اجنبى مسلمان يا غير مسلمان چه معمولاً آن را مى پوشاند يا نمى پوشاند در برنامه ی زنده ی تلوزيونى چه حكمى دارد؟
جواب : اگر مفسده اى بر آن مترتب باشد يا نگاه شهوت رانى باشد كه بيشتر اوقات نيز چنين است، جايز نيست.
لمس و نظر
سوال : بعضى از شبكه هاى ماهواره اى بعضى از سريال هاى تركيه و مكزيک را دوبله كرده، پخش مى كنند. اين سريال ها حاوى داستان هاى عاشقانه ميان زنان و مردان است و گاهى بعضى از صحنه هاى پست نيز نشان داده مى شود. اين سريال ها در بعضى از مناطق باعث ارتباطات فاسدى ميان دختران و پسران جوان شده است. آيا مشاهده اين سريال هاى تلويزيونى جايز است؟
جواب : اگر مشاهده ی اين سريال ها داراى مفسده يا گمراهى باشد، تماشاى آنها جايز نيست.
لمس و نظر
سوال : آيا زن در غير از نماز مى تواند روى پاى خود را در معرض نگاه نامحرم قرار دهد؟
جواب : جايز نيست.
لمس و نظر
سوال : آيا زن مى تواند به مردى كه در برنامه ی زنده ی تلويزيونى ديده مى شود و لباس كاملى نپوشيده، مانند بازيكن فوتبال يا بسكتبال نگاه كند، در حالى كه غرض او تماشاى بازى است نه اشخاص و نگاه به اين اشخاص نيز اثرى بر روى او ندارد؟
جواب : نگاه به عكسها و فيلمها در تلويزيون در صورتى كه مفسد ه اى بر آن مترتب نباشد، جايز است.
لمس و نظر
سوال : حكم نگاه زنى به زن ديگر با شهوت و به قصد لذت بردن چيست؟
جواب : حرام است.
لمس و نظر
سوال : آيا براى مرد دست دادن با زنى كه از محارم او نيست جايز است و حكم لمس آن چيست؟
جواب : دست دادن بدون حايل جايز نيست اما مصافحه با حايل اگر بدون شهوت باشد و ترس از افتادن در حرام وجود نداشته باشد جايز است. حكم لمس نيز چنين است.
لمس و نظر
سوال : در حكم نگاه كردن مرد به مو آيا تفاوتى بين موى مصنوعى و موى اصلى وجود دارد؟
جواب : بله بين اين دو تفاوت است، نگاه كردن به موى مصنوعى جايز است اما براى زن حركت با كلاه گيس در مقابل مرد اجنبى بدون حجاب جايز نيست.